Όταν οι μάσκες πέφτουν

                      
Κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά η εκπαιδευτική κοινότητα κλήθηκε να ζήσει μια πρωτόγνωρη κατάσταση και να προσαρμοστεί σε αυτή. Εκπαιδευτικές μονάδες κάθε βαθμίδας αποφασίστηκε να λειτουργήσουν διαδικτυακά. Τα αποτελέσματα; Αν απλώς άκουγε κανείς τα σχόλια και συμπεράσματα του υπουργείου Παιδείας, θα πίστευε ότι η Ελλάδα ξαφνικά μετατράπηκε σε διαδικτυακό παράδεισο και ότι όλα λειτούργησαν ρολόι.

Δυστυχώς για το υπουργείο, οι περισσότεροι βιώσαμε αυτό που ακριβώς συνέβη. Ένα ποσοστό εκπαιδευτικών κινήθηκε αξιοπρεπέστατα αναλαμβάνοντας την ευθύνη του στο έπακρο, προσπάθησε, κατανόησε και τελικά αξιοποίησε τα ψηφιακά εργαλεία καλύπτοντας τις υποχρεώσεις του απέναντι στους μαθητές και διατηρώντας τον σεβασμό τους. Ένα άλλο, όμως, ποσοστό, διόλου ευκαταφρόνητο, δεν τα κατάφερε. Και δεν τα κατάφερε είτε επειδή δεν είχε την παραμικρή διάθεση να το κάνει είτε επειδή δεν είχε τη δυνατότητα να το κάνει (λόγω τεχνικών κωλυμάτων ή λόγω άρνησης του καινούριου).

Την περίοδο της αναγκαστικής αναστολής ζήσαμε τραγελαφικές καταστάσεις και περιστατικά με εκπαιδευτικούς που έβρισκαν παράλογη την τηλεκπαίδευση, «επειδή χανόταν, με τον τρόπο αυτό, η πραγματική, ανθρώπινη επαφή μαθητή-εκπαιδευτικού», «επειδή αυτοί διορίστηκαν και πληρώνονται για να διδάσκουν αποκλειστικά διά ζώσης», «επειδή κανείς τους είχε διδάξει πώς να αξιοποιούν τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα στη διδασκαλία».

Από την άλλη, ζήσαμε έντονες αντιδράσεις για την τοποθέτηση καμερών στην αίθουσα, αντιδράσεις που είχαν να κάνουν με τα προσωπικά δεδομένα -εκπαιδευτικών και μαθητών, τον έλεγχο που θα μπορούσαν να ασκήσουν οι γονείς (αυτοί μάλλον είναι μόνο για να πληρώνουν τους μισθούς των εκπαιδευτικών με τους φόρους τους και όχι για να τους κρίνουν) και άλλα εξίσου ή και περισσότερο φαιδρά.

Με λίγα λόγια, η χρονιά που πέρασε ήταν μια χαμένη χρονιά, μια χρονιά πάρα πολλών χαμένων εκπαιδευτικών ωρών ιδίως για τους μαθητές των μικρότερων τάξεων. Η στροφή προς τα ιδιωτικά σχολεία που θα καταγραφεί κατά τη φετινή σχολική περίοδο θα είναι ο αδιάψευστος μάρτυρας. Το γεγονός ότι οι ελλείψεις έγιναν λιγότερο εμφανείς στους μαθητές του Λυκείου έχει να κάνει κυρίως με τον ρόλο των «επάρατων» φροντιστηρίων και, με βεβαιότητα, όχι με τον ρόλο του δημόσιου σχολείου.

Η έξαρση των κρουσμάτων κορωνοϊού που παρατηρείται το τελευταίο δεκαήμερο προοιωνίζεται μια εξίσου ή και δυσκολότερη σχολική χρονιά. Οι υπεύθυνοι μπορεί να ευλογούν τα γένια τους και να χαϊδεύουν τα αφτιά των ψηφοφόρων τους -συνδικαλιστών και γενικότερα εκπαιδευτικών- αλλά στην πραγματικότητα έχουν συνειδητοποιήσει τι συνέβη στην πραγματικότητα. Σε καμιά περίπτωση δεν θέλουν κλειστά σχολεία και πάλι. Οπότε η λύση είναι μία και μόνη: Ανοιχτά σχολεία, αυστηρά μέτρα προφύλαξης, συνεχής χρήση μάσκας από μαθητές και εκπαιδευτικούς. Εννοείται ότι κάθε ανυπακοή θα πρέπει να τιμωρείται αυστηρά.

Ναι αλλά αυτό σημαίνει ότι τα σχολεία θα ανοίξουν κι αυτό σημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να είναι εκεί κι αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι θα πρέπει να κάνουν μάθημα κι αυτό έχει ως επακόλουθο το τέλος των μακρόσυρτων ιδιότυπων διακοπών. Οπότε…

Οπότε άρχισαν ήδη τα όργανα. Διαβάζω (10/8/2020) δημοσίευμα σε ιστοσελίδα εκπαιδευτικού ενδιαφέροντος που αναδεικνύει φοβερά και τρομερά προβλήματα που σχετίζονται με τη χρήση μάσκας. Και πόσο επίπονο είναι να γίνεται έτσι το μάθημα (Ναι αλλά ούτε το διαδικτυακό θέλουν ούτε τη χρήση κάμερας αποδέχονται), και τι είδους επαφή θα είναι αυτή με τα παιδιά (Ναι αλλά ούτε η τηλεκπαίδευση τους κάθεται καλά), και ποιος θα πληρώνει τις μάσκες (Πάντως αυτό θα ήταν πολύ μικρότερο έξοδο για το υπουργείο από την προμήθεια ψηφιακών εργαλείων για το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας), και ποιος θα τηρεί την εφαρμογή των μέτρων από τους μαθητές (Μα χριστιανούλη μου, ποιος τηρεί την τάξη γενικά στο σχολείο; Αν κάποιος μαθητής υιοθετεί παραβατική συμπεριφορά, τι κάνετε ως εκπαιδευτικοί; Τον γείτονα φωνάζετε για να τον επαναφέρει στην τάξη;).

«Οι μάσκες πέφτουν», αφού η λύση είναι μία και μοναδική: Σχολεία κλειστά, επανάληψη του τηλεμπάχαλου που ζήσαμε πέρυσι και ο κάθε εκπαιδευτικός να αφεθεί -και πάλι- ελεύθερος να αποφασίσει αν θα αναλάβει τις ευθύνες του ή αν θα συνεχίσει τις «διακοπές» του.

Προβλέπεται ένας πολύ θερμός εκπαιδευτικός χειμώνας και όχι εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Και καλά θα κάνει η πλειονότητα της εκπαιδευτικής κοινότητας να περιθωριοποιήσει τέτοιες φωνές και ανόητες φλυαρίες και να καταβάλει υπεράνθρωπες προσπάθειες, ώστε τα σχολεία να λειτουργήσουν. Διαφορετικά η ροή προς την ιδιωτική εκπαίδευση θα συνεχιστεί αμείωτη και τότε θα χρειαζόμαστε λιγότερα δημόσια σχολεία άρα και λιγότερους εκπαιδευτικούς γι αυτά και άρα «ζήτω που καήκαμε» για ορισμένους.

Ας το σκεφτούν και πάλι. Και ίσως τότε οι μάσκες βρουν τη θέση που τους αρμόζει.

 

 

 

 

Ένας νέος κόσμος, που είναι παλιός

Μια διαδικτυακή κουβέντα με παλιούς μαθητές μου, με αφορμή τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνει η πανδημία.

Έκδηλη αγωνία νέων ανθρώπων για όσα έρχονται ή ήδη έχουν έρθει.

Ερωτήματα ως προς τις ακαδημαϊκές και επαγγελματικές επιλογές που θα προσφέρουν μελλοντικά αξιόπιστες λύσεις.

Προβληματισμοί ως προς τις συμπεριφορές που πρέπει να υιοθετήσουμε, αφού είμαστε αναγκασμένοι να εγκαταλείψουμε παλιές.

Και, βέβαια, απαίτηση να μην μένω απλώς στον εντοπισμό των συνθηκών που διαμορφώνονται αλλά να προχωρώ και σε πιο συγκεκριμένες, καθαρές και κυρίως υλοποιήσιμες προτάσεις.

Ήταν μια ωραία και εποικοδομητική συζήτηση, η οποία έδειξε ότι, τελικά, δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό εκ νέου, ώστε να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα. Χρειάζεται απλώς να εγκαταλείψουμε συνήθειες που ουσιαστικά αποτελούσαν χάσιμο χρόνου, να εκτιμήσουμε και να αναδείξουμε κάποιες άλλες, τις οποίες, ως δεδομένες, είχαμε υποτιμήσει.

Κάπως έτσι καταλήξαμε σε ό,τι ακολουθεί.

Πρώτο: Είναι ανάγκη να τα βρούμε με τον εαυτό μας και να αφήσουμε τους άλλους να τα βρουν ή όχι με τον δικό τους. Είναι το πιο δύσκολο, πολύπλοκο αλλά απαραίτητο στοιχείο απέναντι σε κάθε δυσκολία. Εξασφαλίζει ηρεμία, οδηγεί σε σωστές επιλογές σε κάθε επίπεδο και αποτελεί βάση της προσωπικής ελευθερίας, στοιχειώδες για μια ευτυχισμένη ζωή απαλλαγμένης από τους περιορισμούς των επιλογών και συμπεριφορών της μάζας.

Δεύτερο: Είναι ανάγκη να βρούμε και να εκτιμήσουμε πραγματικούς φίλους. Δεν χρειάζεται και μάλλον είναι αδύνατον να είναι πολλοί. Θα είναι λίγοι, θα είναι ειλικρινείς, θα έχουν τη διάθεση να μας ακούν και τη δυνατότητα να μας στηρίζουν και να ανατροφοδοτούν τους στόχους και τις σκέψεις μας. Στο θέμα αυτό δεν χωρούν συμβιβασμοί. Ιδίως σε συνθήκες απομόνωσης οι καλοί φίλοι αποδεικνύονται ακόμη πιο απαραίτητοι.

Τρίτο: Είναι ανάγκη να ανακαλύψουμε ωραία βιβλία, μουσική, αξιόλογες ταινίες, όμορφα τοπία, με απλά λόγια την τέχνη και τη φύση. Δεν αρκεί να βρίσκουμε ελεύθερο χρόνο -και η αναγκαστική απομόνωση, λόγω πανδημίας, μας πρόσφερε πολύ- αλλά να τον γεμίζουμε με όμορφες, ευχάριστες και χρήσιμες ενασχολήσεις. Κάπως έτσι, οι ώρες δεν είναι χαμένες αλλά γεμάτες και περιορίζεται ο κίνδυνος της κατάθλιψης που γεννά η μοναχικότητα.

Τέταρτο και τελευταίο: Έχουμε δικαίωμα στην τεμπελιά. Χρειαζόμαστε χρόνο (όχι όλον το χρόνο που διαθέτουμε) για πραγματικό άραγμα και άδειασμα του μυαλού. Είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι η συνεχής ένταση, τα απάνθρωπα ωράρια, η διαρκής ενασχόληση με υποχρεώσεις δεν είναι μια φυσιολογική κατάσταση. Μια μηχανή μπορεί να δουλεύει ασταμάτητα χωρίς σημαντικούς περιορισμούς. Ο άνθρωπος όχι.

Αν κάποιος καταφέρει όλα αυτά, ελάχιστα θα δυσκολευτεί να προσαρμοστεί, όχι μόνο στις υπάρχουσες αλλά και σε όσες συνθήκες ακολουθούν. 

Δεν πρόκειται για έναν καινούριο τρόπο ζωής αλλά για επαναπροσδιορισμό και νέα ιεράρχηση στοιχείων ήδη γνωστών.

Ένα ακόμη «τέλος του κόσμου»

Η επέλαση της, προ δεκαετίας περίπου, οικονομικής κρίσης είχε προκαλέσει έντονες αμφισβητήσεις και δυναμικές αντιδράσεις. Έπρεπε, ξαφνικά, να προσαρμοστούμε σε νέα οικονομικά και κατ' επέκταση κοινωνικά δεδομένα. Χαμηλότεροι μισθοί, νέες μορφές εργασίας, περιορισμός δανείων (εορτοδάνεια, διακοποδάνεια, ψωνιοδάνεια, σπιτοδάνεια, αυτοκινητοδάνεια, φοιτητοδάνεια...), εγκατάλειψη της καλοπέρασης, διάλυση του κοινωνικού ιστού, της διασκέδασης και της ξέφρενης κατανάλωσης, όπως τις είχαμε προσδιορίσει πριν την κρίση, επαναπροσδιορισμός της κοινωνικότητας. Για παράδειγμα, οι εστίες βραδινής διασκέδασης σιγά-σιγά άδειασαν αφήνοντας ζωτικό χώρο στον (πολύ πιο οικονομικό) απογευματινό καφέ. Καφές στο χέρι, καφές στο πόδι, καφές στα γρήγορα, καφές αρμένικος και ούτω καθ' εξής. Οι πολυήμερες διακοπές σε χειμερινά και θερινά θέρετρα, επίσης, έδωσαν τη θέση τους στις ολιγοήμερες διακοπές στο πατρικό ή σε εκείνες σε φίλους. Οι αλυσίδες φθηνής ένδυσης γνώρισαν δόξες πρωτόγνωρες. Οικονομικοί κολοσσοί κατέρρευσαν και άλλοι αναδύθηκαν δυναμικά. 

Πολλοί προσαρμόστηκαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Για αρκετούς, όμως, η κρίση σήμαινε το τέλος του κόσμου. Η μετάβαση γι αυτούς δεν ήταν διόλου εύκολη υπόθεση. Αρκεί να μελετήσει κανείς την ανοδική πορεία των ποσοστών αυτοκτονιών αλλά και εκείνων της κατάθλιψης τα τελευταία δέκα χρόνια. Επιχειρήσεις που έκλεισαν, όνειρα που διαψεύστηκαν, σχέδια που πήγαν άκλαυτα, εγκατάλειψη της πολυτέλειας με την οποία είχε συνδεθεί η κοινωνική εικόνα και αποδοχή... Ε, δεν ήθελε και πολύ ώστε ένα σεβαστό ποσοστό συνανθρώπων μας να οδηγηθεί στα άκρα.

Εννοείται ότι τα δεδομένα ευνόησαν τη συνωμοσιολογία, η οποία βρήκε αρκετούς εκφραστές και πολύ περισσότερους αποδέκτες. Για όσους αδυνατούσαν να αποδεχτούν τη νέα πραγματικότητα και κυρίως να προσαρμοστούν σε αυτή, το κεφάλαιο, οι Μεγάλες Δυνάμεις, οι Μασόνοι, ο Τζ. Σόρρος, ο Μπιλ Γκέιτς, οι Σιωνιστές και οι λοιποί συνήθεις ύποπτοι είχαν βαλθεί να καταστρέψουν οικονομικά και κοινωνικά τη χώρα μας (και αρκετές ακόμη, γεγονός που μας ήταν αδιάφορο) και τον περιούσιο λαό της, ο οποίος τυχαίνει να είναι ο πιο έξυπνος λαός της Γης αλλά και του Σύμπαντος, σε περίπτωση που ανακαλυφθεί, βέβαια, εξωγήινη ζωή. Οι μόνοι που δεν είχαν την παραμικρή ευθύνη για την καταστροφή ήμασταν -ποιοι άλλοι- Εμείς. 

Απέναντι σε δυσχερείς και πολύπλοκες καταστάσεις κάποιοι (πολλοί όπως αποδεικνύεται) αναζητούν απλοϊκές λύσεις και απαντήσεις. Ο πολιτικός λαϊκισμός βρήκε χώρο έκφρασης και απήχηση στα θύματα της κρίσης καταλαμβάνοντας, σε αρκετές χώρες, ακόμη και την εξουσία.

Και πριν καλά-καλά συνειδητοποιήσουμε ότι η κρίση δεν ήταν κάτι παροδικό αλλά η απαρχή μιας νέας κανονικότητας, σκάει μύτη ο κορωνοϊός.

Αντιδράσεις, αμφισβητήσεις, θεωρίες συνωμοσίας στο φόρτε τους. Λογικό. Η πανδημία αποδείχτηκε ότι δεν είναι συνάχι που διαρκεί λίγες μέρες και περνάει μα με φάρμακα, μα με αφεψήματα, μα με εντριβές, ξεμάτιασμα ή κοφτές βεντούζες. Είναι κάτι πρωτόγνωρο για το οποίο, μέχρι πριν λίγους μήνες, αγνοούσαμε τα πάντα. Πώς μεταδίδεται, πόσο επικίνδυνος είναι ο ιός, ποιοι απειλούνται περισσότερο, ποιες είναι οι βλάβες που μπορεί να προκαλεί, πώς μπορούμε (αν μπορούμε) να προφυλαχτούμε από αυτόν ή να τον αντιμετωπίσουμε, πόσο θα διαρκέσει; Δεκάδες ερωτήματα παραμένουν και σήμερα αναπάντητα. Το μόνο που ίσως γνωρίζουμε είναι ότι θα διαρκέσει πολύ. Ένα ακόμη «τέλος του κόσμου».

Και βρίσκονται κάποιοι -όσοι δυσκολεύονται να εγκαταλείψουν τα δεδομένα και να προσαρμοστούν- οι οποίοι μέσα στην απόγνωσή τους, τα βάζουν με τους «ειδικούς». Μα δεν σκέφτονται το πολύ απλό: ειδικοί για τον συγκεκριμένο κορωνοϊό δεν υπήρχαν. Πώς θα μπορούσαν άλλωστε να υπάρχουν ειδικοί για κάτι που δεν υφίστατο και άρα δεν το γνωρίζαμε μέχρι τώρα; Ειδικός γίνεται κάποιος μετά από ενδελεχή και μακροχρόνια μελέτη ενός υπαρκτού αντικειμένου, το οποίο συχνά εξελίσσει. Αποδείχτηκε ότι ακόμη και εκείνοι που είχαν μελετήσει προηγούμενους κορωνοϊούς βρήκαν τον μάστορά τους με τον συγκεκριμένο, ο οποίος αποδεικνύεται ύπουλος, απρόβλεπτος και, μέχρι στιγμής, ανίκητος. Ακόμη και αυτοί καλούνται να κινηθούν σε νέες ατραπούς. Ίσως σε λίγα ή και πολλά χρόνια αναδειχτούν ειδικοί στον συγκεκριμένο κορωνοϊό, ίσως κάποια στιγμή θα μιλάμε για τον «τάδε επιστήμονα» που αποτελεί γκουρού του ιού που μας απειλεί. Κάποια στιγμή...

Με απλά λόγια, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια ακόμη απρόβλεπτη κατάσταση. Η οικονομία, η εκπαίδευση, η εργασία, οι κοινωνικές σχέσεις ακόμη και με τους πιο οικείους μας, ο τρόπος που εκφράζουμε συναισθήματα, η διασκέδαση, οι διακοπές, οι καθημερινές συνήθειες πρέπει εκ βάθρων να αναθεωρηθούν, να επαναπροσδιοριστούν και να προσαρμοστούν σε μια πραγματικότητα που αυτή την περίοδο διαμορφώνεται. Κάποιοι θα τα καταφέρουν και θα προχωρήσουν αλώβητοι. Κάποιοι άλλοι θα καταρρεύσουν, όπως είχε συμβεί και με την προηγούμενη κρίση. Ήδη τα ψυχικά νοσήματα θερίζουν ενώ αγνοώ τι γίνεται με τις αυτοκτονίες. 

Η πλειονότητα έδειξε ανωριμότητα και αδυναμία να αποδεχτεί τη νέα κανονικότητα ακόμη και στα πιο απλά ζητήματα, όπως αυτό της διασκέδασης. Και πλέον βρισκόμαστε και πάλι μπροστά στην ανάγκη λήψης και επιβολής μέτρων προστασίας. Κι αυτά θα προκαλέσουν -ήδη συμβαίνει- αντιδράσεις, τριγμούς και θα οδηγήσουν κάποιους σε απόγνωση και κατάρρευση, ανίκανους να αποδεχτούν το διαφορετικό.

Τελικά, η επανάληψη (κρίσεων) δεν δείχνει ικανή να διδάξει το παραμικρό. Μια απλή μελέτη της ιστορικής πραγματικότητας, όμως, δείχνει ότι η ανθρωπότητα κλήθηκε να ξεπεράσει αμέτρητες κρίσεις οικονομικές, πολιτικές, κλιματικές, κοινωνικές... πολύ πιο επώδυνες και καταστροφικές από τη σημερινή. Κάθε φορά που ενέσκηπταν τέτοιες, οι ψευδοπροφήτες έπιαναν δουλειά προβλέποντας το τέλος του κόσμου και την απόλυτη καταστροφή. Η εξέλιξη τους διέψευδε. Οι σημαντικές κρίσεις, είναι αλήθεια, οδηγούσαν ανέκαθεν στο «τέλος του κόσμου» που προϋπήρχε. 

Σε κάθε περίπτωση ένας νέος κόσμος (μια αναγέννηση) εμφανιζόταν και απαιτούσε μικρές ή μεγάλες προσαρμογές.

Μάλλον, μια παρόμοια πρόκληση καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε και σήμερα. Κάποιοι είναι έτοιμοι να το κάνουν. Για κάποιους άλλους έχει ήδη φτάσει το «τέλος του κόσμου». Ένα ακόμη.

 

Μια τρελή συζήτηση για τον κορωνοϊό

Τετάρτη, 15/7/2020

Κανονίζω το πρόγραμμά μου στην εντέλεια. Η διαδρομή που θα ακολουθήσω έχει καθοριστεί στο GPS του μυαλού  μου. Και η παραμικρή λεπτομέρεια έχει ληφθεί υπόψη. Προσθέτω κι έναν λογικό χρόνο για απρόοπτα. Πάντα κάτι συμβαίνει.

Είμαι έτοιμος για τη μετακίνηση στο κέντρο της πόλης και τη διεκπεραίωση βαρετών υποθέσεων που απαιτούν -δυστυχώς- τη φυσική παρουσία μου.

Τελειώνω τις πρώτες υποχρεώσεις στα γρήγορα. Τυπικές κουβέντες και ευχές για καλό καλοκαίρι. Κανένα πρόβλημα. Χρειάστηκε απλώς να αποφύγω κάποιες χειραψίες.

Κλειδώνω το ποδήλατο και κατευθύνομαι στον επόμενο προορισμό, ένα κατάστημα κινητής τηλεφωνίας.

Οι υπάλληλοι εντός είναι απασχολημένοι, οπότε περιμένω εκτός. Η κυρία που προηγείται περιμένει υπομονετικά τη σειρά της. Το ίδιο αποφασίζω να κάνω κι εγώ.

Περνούν κάποια δευτερόλεπτα και μια... θειακούλα, όχι μεγάλης ηλικίας μας προσπερνάει και σαν σίφουνας εισβάλει στο κατάστημα αδιαφορώντας για τη μικρή ουρά.

Της σφυρίζω κλέφτικα και την ενημερώνω ότι υπάρχει σειρά.

Δυσανασχετώντας βγαίνει και έρχεται να σταθεί δίπλα μου. Πολύ δίπλα μου.

Παραμερίζω χωρίς να πω το παραμικρό. Είμαι ήρεμος. Πιο ήρεμος από ό,τι συνήθως.

Η θειακούλα αρχίζει να μουρμουρίζει κι επειδή κανείς της δίνει σημασία, σταματάει το μουρμουρητό και ξεκινάει να εκφράζεται μεγαλόφωνα, ώστε να τραβήξει την προσοχή, κάτι που, δυστυχώς γι αυτή, καταφέρνει πυροδοτώντας τον διάλογο που ακολουθεί.

Θειακούλα: Πρέπει να μας περνάνε για τελείως ηλίθιοι (sic!).

Εγώ: Ε;

Θειακούλα: Πρέπει να μας περνάνε για τελείως ηλίθιοι, λέω.

Εγώ: Ηλίθιους!

Θειακούλα: Τι;

Εγώ: "Ηλίθιους" είναι το σωστό, όχι "ηλίθιοι".

Θειακούλα: Τέλος πάντων.

Εγώ: Για ποιον λόγο έχεις αυτή την εντύπωση, όμως;

Θειακούλα: Α, μ' αυτόν τον κορωνοϊό. Θέλουν να πιστέψουμε ότι υπάρχει. Εγώ δεν το πιστεύω.

Εγώ (με ύφος γεμάτο αγωνία και έκπληξη): Δηλαδή, δεν υπάρχει... Κι όλοι αυτοί που πεθαίνουν; Ψέματα είναι;;; Δεν πεθαίνουν;;;

Θειακούλα: Εμ τι είναι. Πεθαίνουν από καρκίνο (φτύνει και τον κόρφο της), από γρίπη... από τέτοια πεθαίνουν. Εσύ τον είδες;

Εγώ: Ποιον να δω;

Θειακούλα: Τον κορωνοϊό, το μικρόβιο (sic). Τον είδες στο μικροσκόπιο;

Για έναν περίεργο λόγο νιώθω ιδιαίτερα κεφάτος και ήρεμος και σε τέτοιες περιπτώσεις μου αρέσει το παιχνίδι, οπότε αποφασίζω να το συνεχίσω την κουβέντα με την εκπρόσωπο ενός παράλληλου σύμπαντος.

Εγώ: Ναι, τον έχω δει!

Θειακούλα (λίγο μπερδεμένη και πολύ έκπληκτη): Πού; Πού τον είδες;

Εγώ (σοβαρός): Τον είδα στο μικροσκόπιο. Κάθε μέρα τον βλέπω. Δουλεύω στο νοσοκομείο. Είμαι βοηθός του Τσιόδρα. Τον ξέρεις αυτόν, ε;

Θειακούλα (με το σαγόνι φευγάτο από έκπληξη): Τον ξέρω, τον έβλεπα στην τηλεόραση αλλά εγώ πιστεύω μόνο ό,τι βλέπω με τα μάτια μου. Εγώ πιστεύω μόνο στον Ιησού Χριστό!

Εγώ (δείχνοντας την απόλυτη έκπληξη και έτοιμος να δώσω ένα τέλος στην κουβέντα τρελών): Δηλαδή, Αυτόν τον έχεις δει με τα μάτια σου;;;

Η θειακούλα μάλλον δεν περίμενε μια τέτοια τροπή. Τα έχει λίγο χαμένα. Κάποια μακρόσυρτα επιφωνήματα "εεεεε", "ααααα" δείχνουν την απόγνωσή της. Μόλις έχει δηλώσει ότι πιστεύει αποκλειστικά σε ό,τι βλέπει με τα μάτια της και μάλλον τον Ιησού δεν τον έχει δει.

Ο υπάλληλος που μόλις έχει ολοκληρώσει την εξυπηρέτηση του προηγούμενου πελάτη και αδυνατώντας να συγκρατήσει τα γέλια του (άκουγε τη συζήτηση) μου κάνει νόημα να πλησιάσω.

Απευθύνομαι στη θειακούλα όλο ευγένεια: "Το απόγευμα θα είμαι στο νοσοκομείο. Έλα να στον δείξω κι εσένα στο μικροσκόπιο. Και φυλάξου λίγο, γιατί όταν θα δεις τον κορωνοϊό μπορεί να είναι πολύ αργά και ίσως τότε να δεις ταυτόχρονα και τον Ιησού και τον άγιο Πέτρο μαζί".

Μπήκα στο κατάστημα. Η θειακούλα δεν μπήκε ποτέ. Μάλλον ξέχασε για ποιον λόγο είχε βρεθεί εκεί. Μπορεί να έτρεξε στις φίλες της για να τους ανακοινώσει ότι ο κορωνοϊός υπάρχει ή ότι γνώρισε τον βοηθό του Τσιόδρα.

Ωραία ήταν!

Η ελληνική εκπαίδευση σε μια εικόνα

Έχουν γραφτεί πολλά και έχουν ειπωθεί ακόμη περισσότερα. Μια συζήτηση δεκαετιών, στην οποία παρεισφρέουν ο λαϊκισμός των πολιτικών, τα απωθημένα των γονιών, τα στερεότυπα της ελληνικής κοινωνίας, τα συμφέροντα συνδικαλιστικών ομάδων, ο φόβος για την αξιολόγηση, η άγνοια της πραγματικότητας και η αδυναμία εντοπισμού των προοπτικών. Δεδομένα που δυσχεραίνουν οποιαδήποτε προσπάθεια ανάδειξης της εικόνας που επικρατεί στα ελληνικά εκπαιδευτικά πράγματα.

Βέβαια, η υπόθεση της αναγκαστικής, λόγω πανδημίας, αναστολής λειτουργίας του σχολείου έδειξε ήδη ξεκάθαρα την κατάσταση, την οποία ελάχιστοι πλέον μπορούν να αμφισβητήσουν.

Και μπορεί το υπουργείο Παιδείας να προσπάθησε να προβάλει μια ιδανική εικόνα για ό,τι συνέβη (καλύτερα, για ό,τι δεν συνέβη) ως προς τη διαχείριση και την αντιμετώπιση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας που ζήσαμε, επειδή το ίδιο βρέθηκε απροετοίμαστο. Μπορεί τα συνδικαλιστικά όργανα των εκπαιδευτικών, για λόγους γοήτρου και συμφερόντων, να προσπάθησαν να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα ως προς τις χαμένες εκπαιδευτικές ώρες αλλά και ως προς την αδυναμία ή αδιαφορία αρκετών εκπαιδευτικών να προσαρμοστούν και να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις της τηλεκπαίδευσης. Μπορεί πάρα πολλοί γονείς να προσπάθησαν, για λόγους που μόνο οι ίδιοι γνωρίζουν(;) να αποποιηθούν κάθε ευθύνη ως προς την αδιαφορία των παιδιών τους για τα σχολικά διαδικτυακά μαθήματα και την άρνησή τους να εγκαταλείψουν το κρεβάτι τους πριν τις πρώτες ή και τις δεύτερες μεσημβρινές ώρες.

Πολλά "μπορεί", τα οποία είναι, όμως, αδύνατον να εξωραΐσουν την εικόνα και να πείσουν. Οι λίγοι εκπαιδευτικοί που τα κατάφεραν με διάθεση, γνώση, κόπο και κυρίως ατομική προσπάθεια και έξοδα αποτέλεσαν, ως συνήθως, την εξαίρεση που επιβεβαίωσε την τραγική κατάσταση που αναμφισβήτητα επικρατεί.

Δεν πρόκειται να καταπιαστώ με τα φροντιστήρια και τον τρόπο που το καθένα αντιμετώπισε την κατάσταση, γιατί αυτά θα τα κρίνει -κάθε χρόνο το κάνει- η αγορά. Είναι ένας απλός νόμος και δεν χωράει πολλές κουβέντες.

Κι έρχεται, για μια ακόμη χρονιά, μια άλλη εικόνα. Μια στατιστική που βασίζεται σε δεδομένα και άρα τα απεικονίζει. Κουκιά μετρημένα. Τόσοι τα κατάφεραν, τόσοι πάτωσαν, τόσοι τα πήγαν μέτρια. Τόσοι άξιζαν την επένδυση και τόσοι απλώς απασχόλησαν με την παρουσία τους αδικαιολόγητα το σύστημα, επιτηρητές, βαθμολογητές κ.τ.λ..

Το 27,13% των υποψηφίων δεν κατάφερε να πιάσει τη βάση στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας ενώ ένα εμφατικό 47,18% δεν το κατάφερε στα Αρχαία Ελληνικά. Κι όμως, αρκετοί από αυτούς θα ενταχθούν σε φιλολογικές και παιδαγωγικές σχολές και λίγα χρόνια αργότερα θα στελεχώσουν την εκπαίδευση αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να μάθουν στις επόμενες γενιές... ελληνικά. Την ευθύνη να διδάξουν στα παιδιά να διαβάζουν, να αποκωδικοποιούν, να αντιλαμβάνονται, να σκέφτονται. Και μετά κάποιοι αναρωτιούνται γιατί πληθαίνουν οι οπαδοί των θεωριών συνωμοσίας!

Το 50,8% πάτωσε στην Ιστορία και ένα 37,9 έκανε το ίδιο στην Κοινωνιολογία, μαθήματα τα οποία, σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό, στηρίζονται στην αποστήθιση. Κι αφού η επίδοση στα συγκεκριμένα μαθήματα δεν προϋποθέτει δυνατότητες αντίληψης, πώς εξηγείται αν όχι από την τεμπελιά των συγκεκριμένων υποψηφίων;

Το 58,84% των υποψηφίων δεν έπιασε τη βάση στα Μαθηματικά. Αρκετοί από αυτούς την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά θα καταλάβουν τα αμφιθέατρα σχολών Μαθηματικών, Πληροφορικής και Οικονομίας. Το τι θα αντιληφθούν εκεί είναι άλλη κουβέντα αλλά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο μπορεί και να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους και μετά να αναρωτιούνται για ποιον λόγο δεν βρίσκουν δουλειά. Υπάρχει, όμως, η πατροπαράδοτη λύση του Δημοσίου, οπότε... "έχει ο Θεός".

Εκπληκτικό είναι και το ποσοστό εκείνων που απέτυχαν στη Βιολογία. Ένα 28,25%, δηλαδή, που αποφάσισε να ακολουθήσει το πεδίο υγείας δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στο ελάχιστο στις ανάγκες του βασικού μαθήματος ενός πεδίου εξαιρετικά απαιτητικού με βάσεις που δεν συγχωρούν λάθη, τεμπελιά, έλλειψη στόχου και προγράμματος.

Για όλους αυτούς κάποιοι γονείς ξόδεψαν χρήματα και κάποτε πολλά. Πιθανώς θα ξοδέψουν κι άλλα δίνοντάς τους μια δεύτερη ευκαιρία και θα ξοδέψουν κι άλλα πληρώνοντας για τις σπουδές τους σε κάποιο αμφιβόλου αξίας εκπαιδευτικό ίδρυμα εξωτικού προορισμού. 

Για όλους αυτούς κάποιοι πολιτικοί δακρύζουν, αγωνιούν και θα αγωνιστούν, ώστε την επόμενη χρονιά να δημιουργηθούν κι άλλες θέσεις στα ελληνικά πανεπιστήμια στο όνομα του δικαιώματος στη μόρφωση και άλλες αρλούμπες. Δηλαδή, σε άτομα που δεν κατάφεραν να κατακτήσουν τη γνώση που θα έπρεπε μέχρι στιγμής, είναι πολύ λογικό να δοθεί η ευκαιρία να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε τομείς που προϋποθέτουν μια ήδη κατακτημένη γνώση... Αν όμως κάποιος πράγματι θέλει να προσφέρει σε αυτά τα παιδιά δικαίωμα στη γνώση, μπορεί να κάνει ένα μόνο. Να τα εντάξει στην πρώτη Δημοτικού εκ νέου, ώστε να έχουν μια ουσιαστική ευκαιρία.

Για όλους αυτούς το ελληνικό σχολείο, δημόσιο και ιδιωτικό, είχε μόνο άριστους βαθμούς παραποιώντας την πραγματικότητα και συγκαλύπτοντας τις αδυναμίες και τις αστοχίες των συγκεκριμένων παιδιών. "Στάχτη στα μάτια" για διάφορους λόγους που συνδέονται αποκλειστικά με τα συμφέροντα των υπευθύνων και σίγουρα όχι με τα συμφέροντα των υποψηφίων και των γονιών τους. 

Για όλους αυτούς οι γονείς απαίτησαν υψηλούς βαθμούς και αναζήτησαν ευθύνες σε άλλους. Οι ίδιοι έχουν μία και μοναδική ευθύνη άλλωστε. Να πληρώνουν και να περιμένουν θαύματα.

"Μπουρλότο", φώναζε η θεϊκή Σαπφώ Νοταρά σε ελληνική κωμωδία. Ίσως είναι η μόνη λύση για να υπάρξει μια αλλαγή, οποιαδήποτε αλλαγή. 

Μένει να βρεθεί ο μπουρλοτιέρης. Και δεν θα ήταν καθόλου άσχημη ιδέα η δημιουργία μιας σχολής μπουρλοτιέρηδων. Κάποιοι θα βρεθούν να τη δηλώσουν κι αυτή.