Κυριακή, 24 Ιουνίου 2018

Περιμένοντας τους βαθμούς (τα φυτά και οι άλλοι)


Λοιπόν, για μια ακόμη χρονιά τα ψέματα τελείωσαν. Δηλαδή, δεν τελείωσαν όλα τα ψέματα κι αυτό έγινε ολοφάνερο πριν λίγες μέρες στο Ζάππειο (...μια μέρα περιπατούουουσα, συνάντησα μια νέα ξανθομαλλούουουσα), όπου η συγκυβέρνηση μας φλόμωσε για μια ακόμη φορά στους μύθους για την κρίση που τελείωσε, για την Ελλάδα που έγινε ξανά μια κανονική χώρα και άλλα ωραία, τα οποία μόνοι τους έλεγαν, μόνοι τους άκουγαν και μόνοι τους χειροκροτούσαν. Τα ψέματα που τελείωσαν έχουν σχέση με τις πανελλαδικές και τις επιδόσεις των υποψηφίων σε αυτές.
Για όσους εμπλέκονται στο άθλημα -και είναι πολλοί- η εβδομάδα που ξεκινά είναι καθοριστική. Η αντίστροφη μέτρηση για την ανακοίνωση των βαθμολογιών των πανελλαδικών μόλις άρχισε κι αν μη τι άλλο προβλέπεται έντονη. Κάθε φορά έτσι είναι. Αγωνία και άγχος θα συνοδευτούν από χαρά ή από λύπη, ανάλογα με τις επιδόσεις των υποψηφίων. Επιδόσεις που δεν έχουν να κάνουν με την τύχη και άρα τη θέση των άστρων αλλά με την ποιότητα της προετοιμασίας, το βάθος χρόνου που ο καθένας έδωσε σε αυτήν, την ψυχραιμία και κυρίως τη θέληση για επιτυχία.
                Μα, θα σκεφτεί κάποιος, υπάρχει παιδί που δεν επιθυμεί την επιτυχία του; Βεβαίως και υπάρχει και δεν είναι μόνο ένα ούτε δύο αλλά πολλά. Φαίνεται παλαβό αλλά δεν είναι. Ως παλιά καραβάνα το βλέπω να επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά. Υπάρχουν αρκετοί μαθητές που βρέθηκαν να συμμετέχουν στις εξετάσεις επειδή το έκαναν και οι άλλοι. Και οι άλλοι είναι οι πολλοί και από αυτό που κάνουν οι πολλοί δε γλυτώνεις εύκολα. Ακολουθείς τη μάζα και όπου σε βγάλει. Και στην προκειμένη περίπτωση σε βγάζει στις πανελλαδικές.
                Υπάρχουν μαθητές που επιθυμούσαν την επιτυχία τους, στόχευαν σε αυτήν και το έδειχναν από νωρίς. Το έδειχναν μαθαίνοντας να βρίσκουν το εμβαδόν ή τη διάμετρο του κύκλου, χωρίς να περιμένουν ότι κάτι τέτοιο θα τους ζητηθεί στις εξετάσεις. Το έδειχναν μαθαίνοντας τη διαφορά μεταξύ του «οφείλεται» και του «ευθύνεται» χωρίς τη συγκεκριμένη γνώση να τη συνδέουν με τις εισαγωγικές. Το έδειχναν κάθε φορά που διάβαζαν παραμύθια, βιβλία, κόμικς, άρθρα χωρίς να έχουν το άγχος των πανελλαδικών. Όταν, δε, έφτασε η στιγμή των εξετάσεων, οι συγκεκριμένοι μαθητές διάβαζαν, απομνημόνευαν και κατανοούσαν εύκολα την ύλη.
Οι περισσότεροι από αυτούς έφτασαν σε αυτές (τις εξετάσεις) χωρίς ιδιαίτερο άγχος, χωρίς ιδιαίτερη πίεση, χωρίς ιδιαίτερη κόπωση. Είχαν καταφέρει κάτι σημαντικό. Είχαν κατακτήσει σε κάθε φάση της μαθητικής ζωής τους αυτό που έπρεπε και το έκαναν την κατάλληλη στιγμή. Λέγεται πρόγραμμα ή αλλιώς δομή και είναι πολύ ωραίο και χρήσιμο πράγμα για τις μελλοντικές επιλογές του καθενός -μαθητή, γονιού, εκπαιδευτικού, εργαζόμενου και δε συμμαζεύεται. Με απλά λόγια, είναι χρήσιμο παντού και πάντα.
Από την άλλη, υπάρχουν μαθητές -αποτελούν την πλειονότητα- που απλώς επιθυμούσαν την επιτυχία τους αλλά σε καμιά φάση δε στόχευαν προς αυτήν. Διατυμπάνιζαν ότι ήθελαν να περάσουν κάπου αλλά η προσπάθειά τους δεν έπειθε γι αυτό. Γιατί το ξύσιμο μπορεί να πείθει για πολλά αλλά όχι για θέληση επίτευξης ενός στόχου που περνάει μέσα από τις πανελλαδικές. Οι συγκεκριμένοι άρχισαν να ματώνουν (ένεκα του ξυσίματος που λέγαμε) από νωρίς. Εννοείται ότι σε αυτή την αποτρόπαιη κατάσταση συνέβαλαν τα μέγιστα γονείς,  δάσκαλοι (παρακαλώ να δοθεί προσοχή στην αποφυγή απόλυτων αναφορών προς αποφυγή παρεξηγήσεων) και όλο το περιβάλλον που τους... περιέβαλλε. Και αφού τελείωσαν το δημοτικό, λίγο μετά το γυμνάσιο και τελικά τις πρώτες τάξεις του λυκείου ματώνοντας -όχι όμως για τους σωστούς λόγους- έφτασαν στην τάξη του πανικού. Την τρίτη λυκείου, η οποία για τους μαθητές αυτής της κατηγορίας είναι ό,τι και η κόλαση για τους αμαρτωλούς. Η έναρξη όλων των προηγούμενων τάξεων τους έβρισκε να θέτουν μεγαλόπνοους στόχους, να καταστρώνουν μεγαλεπήβολα σχέδια, να δίνουν υποσχέσεις για υπερπροσπάθεια στον εαυτό τους και τους άλλους. Εννοείται ότι όλα αυτά ξεχνιούνταν, μόλις έρχονταν αντιμέτωποι με την προσπάθεια που έπρεπε να καταβάλουν. Τα όνειρα έμεναν όνειρα, η προσπάθεια παραπεμπόταν στις καλένδες. Η τρίτη λυκείου, όμως, δεν είναι έτσι. Δεν αφήνει περιθώρια. Τέλος.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσω και εκείνα τα κακόμοιρα που διάβαζαν του θανάτου αλλά διάβαζαν αποκλειστικά «για το σχολείο». Διάβαζαν, αποστήθιζαν, σήκωναν το χέρι διαρκώς, μπορούσαν να απαντήσουν σε καθετί που δεν ξέφευγε από το απλοϊκό, έπαιρναν μεγάλους βαθμούς αλλά δεν έκαναν το παραμικρό για την καλλιέργειά τους. Αυτά τα κατακαημένα είναι και τα μεγαλύτερα θύματα. Πίστεψαν ότι είναι άριστοι μαθητές αλλά ήρθαν οι πανελλαδικές και σε δώδεκα ώρες (η διάρκεια εξέτασης σε τέσσερα μαθήματα) ισοπέδωσαν την εικόνα που είχαν για τον εαυτό τους, τα όνειρά τους για μια καλή σχολή (συνήθως αυτή είναι η Ιατρική ή κάτι παρεμφερές) και κυρίως την ελπίδα της μάνας (σε μικρότερο βαθμό και του πατέρα) για εισαγωγή σε μια σχολή που θα έκανε όλη τη γειτονιά να σκάσει από τη ζήλια της.
Οπότε τα συγκεκριμένα μαθητούδια έπρεπε σε μια χρονιά να μάθουν να διαβάζουν, να μάθουν τι εστί οργάνωση, να μάθουν να απομνημονεύουν, να μάθουν να επεξεργάζονται, να κατανοούν, να βρίσκουν εμβαδό και διάμετρο κύκλου, να ξεχωρίζουν το «οφείλεται» από το «ευθύνεται», το «ως» από το «τουλάχιστον», την «παιδεία» από την «εκπαίδευση», να ανταποκρίνονται σε θέματα που ξεφεύγουν από το τυπικό... Με απλά λόγια και πάλι, έπρεπε να μάθουν σε μια χρονιά όσα έπρεπε να είχαν μάθει τα προηγούμενα χρόνια (κι αυτά δεν ήταν λίγα). Έπρεπε να τρέξουν έναν μαραθώνιο χωρίς όμως προηγουμένως να έχουν μάθει να περπατούν.
Τα αποτελέσματα θα είναι, για μια ακόμη χρονιά, αναμενόμενα. Έκπληξη θα προκαλέσουν μόνο σε γονείς που δε θα μπορούν να πιστέψουν ότι το παιδί τους δεν είναι αυτό που θα ήθελαν να είναι. Και σε μαθητές που θα κληθούν να αποδεχτούν μια πραγματικότητα για την οποία κανείς δεν τους προετοίμασε. Η αριστεία μπορεί να είναι ρετσινιά αλλά άριστοι θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Κι αφού θα υπάρχουν αυτοί, θα συνεχίσουν να υπάρχουν οι μέτριοι και οι κακοί. Λέγεται μέτρο σύγκρισης.

Σάββατο, 6 Ιανουαρίου 2018

Πάμε εκδρομή; ΙΙ

Λοιπόν, το γεγονός είναι ότι οι μαθητικές εκδρομές πολιτιστικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα στο εξωτερικό καταργούνται με υπουργική βούλα. Το γελοίο, γραφικό και ευτράπελο δεν είναι αυτό καθεαυτό το γεγονός. Δεν είναι καν οι απέραντης χυδαιότητας και ανοησίας παρατηρήσεις κυβερνητικού στελέχους περί επισκέψεων μαθητών σε μπορντέλα. Η απόλυτη γελοιότητα βρίσκεται στην επίσημη, από το υπουργείο, αιτιολόγηση της απόφασης. 
Ο λόγος της κατάργησης της συγκεκριμένης κατηγορίας εκδρομών, σύμφωνα με το υπουργείο πάντα, είναι «η γενική διαπίστωση ότι οι οικογένειες πολλών μαθητών και μαθητριών αδυνατούν να πληρώσουν τα έξοδα μιας εκδρομής εξωτερικού. Λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι πάμπολλες και ποικίλες οι εναλλακτικές δυνατότητες που προσφέρει η Ελλάδα για τη διοργάνωση εκπαιδευτικών εκδρομών, κρίθηκε αναγκαίο να προστατευθούν από τέτοιες πικρίες οι μαθητές και οι μαθήτριες των οποίων οι οικογένειες αντιμετωπίζουν οικονομικό πρόβλημα». Λες και οι εκδρομές εσωτερικού είναι φθηνές.
Πολύ Σοβιετικό βρε παιδί μου. Πολύ παλαιοκομμουνιστικό. Όπως οι ηγέτες στα απανταχού κομμουνιστικά καθεστώτα. Μιλούσαν για ισότητα, σκίζανε τα ιμάτιά τους γι αυτήν, θυσίασαν και ζωές για την πάρτη της -όχι τις δικές τους, βέβαια- αλλά πάντα υπήρχε ένα πρόβλημα. Επειδή αδυνατούσαν να προσφέρουν την ισότητα σε ένα ανώτερο επίπεδο, βιοτικό, κοινωνικό, πνευματικό, καταδίκαζαν τους πάντες -πλην των εαυτών τους- στα κατώτερα επίπεδα. 
Κάπως έτσι σκεπτόμενο το υπουργείο αποφάσισε την κατάργηση των συγκεκριμένων εκδρομών. Δηλαδή, αντί να βγει καθαρά και θαρραλέα και να πει ότι «δεν γουστάρω (το υπουργείο υποκείμενο) να γίνονται εκδρομές που αναπαράγουν το καπιταλιστικό πρότυπο της κατανάλωσης (Shopping Therapy στα απλά ελληνικά) και της υποκουλτούρας (ελληνιστί clubbing)», βγαίνει και λέει μπούρδες με τάχα αριστερό πρόσημο και δε συμμαζεύεται. 
Γιατί ο κόσμος το 'χει τούμπανο, κι αυτοί κρυφό καμάρι ότι οι σχολικές εκδρομές -εξωτερικού και κυρίως εσωτερικού- έχουν πάψει να είναι, εδώ και πάρα πολύ καιρό, εκπαιδευτικές. Με βεβαιότητα υπάρχουν εξαιρέσεις, τις οποίες προσωπικά αγνοώ. Οι εκδρομές είναι εκτόνωση, είναι ψώνια, είναι ξενύχτι, είναι ποτά, είναι τσιγάρα -κάθε είδους, είναι ξεσάλωμα... Θα πει κανείς ότι εκπαιδευτικές είναι και αυτές αλλά όταν η επίσημη πολιτεία μιλάει για «εκπαιδευτικές», θέλω να πιστεύω ότι άλλα εννοεί. Ναι αλλά το υπουργείο δε διαθέτει τον απαραίτητο τσαμπουκά να τα πει αυτά, γιατί κούνια που το κούναγε. Σε μια τέτοια περίπτωση θα τα έβαζε με τους εκπαιδευτικούς, που άλλα καταγράφουν στο επίσημο πρόγραμμα και άλλα τελικά κάνουν στο πλαίσιο της εκδρομής, και ποιος τους ακούει. Για να μη μιλήσουμε για το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας τοποθέτησης. 
Οπότε το ρίχνουμε στα «αριστερά πρόσημα» του στιλ η κατσίκα του γείτονα και καθαρίσαμε. Γιατί, αν πράγματι ο οικονομικός είναι ο λόγος, τότε υπάρχουν άλλες λύσεις για τον περιορισμό των αδικιών και απορώ πώς οι κυβερνώντες δεν τις σκέφτηκαν. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, το υπουργείο παιδείας σε συνεργασία με το υπουργείο άμυνας να διαθέτουν για τη μετακίνηση των μαθητών μεταγωγικά αεροπλάνα του στρατού, από αυτά τα μεγάλα. Θα μπορούσαν, επίσης, να βγάλουν από την αχρηστία το θωρηκτό «Αβέρωφ», να το σημαιοστολίσουν, να το γεμίζουν με μαθητές και... αέρα στα πανιά μας. Και δε θα έβλεπα με καθόλου κακό μάτι τη διάθεση στα σχολεία των στρατιωτικών φορτηγών Steyer. Εντάξει, σε αυτή την περίπτωση η μετακίνηση δε θα ήταν ιδιαίτερα άνετη αλλά, μπροστά στα οφέλη μιας τέτοιας κίνησης, νομίζω ότι θα άξιζε τον κόπο. 
Κακή ιδέα δε θα ήταν και η άμεση χρηματοδότηση των εκδρομών από την πολιτεία. Με τέτοια πλεονάσματα που παρουσιάζουμε ως χώρα κάτι τέτοιο θα ήταν ψίχουλα. Αντί, λοιπόν, να δίνονται αλλού κι αλλού, γιατί να μη διατίθενται σε κάτι που θα στήριζε την παιδεία της νεολαίας; Άλλωστε και οι έφηβοι ψηφίζουν, οπότε τα χρήματα δε θα πήγαιναν χαμένα. Και από ό,τι έχει φανεί η κυβέρνηση τα προσέχει κάτι τέτοια. 
Η άλλη λύση, βέβαια, θα ήταν η αναβάθμιση των εκδρομών, ο επαναπροσδιορισμός των στόχων τους και η αξιοποίησή τους ως ένα σημαντικό εκπαιδευτικό εργαλείο. Αυτό, όμως, προϋποθέτει ουσιαστικό έλεγχο από το υπουργείο και μάλλον εκπαιδευτικούς με διάθεση να αποφύγουν τον λαϊκισμό του καλοπιάσματος των μαθητών. Αυτό όμως, χρειάζεται άλλα κότσια και μάλλον μια υπευθυνότητα, από κάθε πλευρά, δυσεύρετη... 
Οπότε σήμερα καταργούνται οι εκδρομές στις οποίες αδυνατούν να συμμετέχουν όλοι. Αύριο τι να περιμένουμε; Ίσως την κατάργηση των ιδιωτικών σχολείων, επειδή αδυνατούν να τα πληρώσουν όλοι; Αλλά μπα, κάτι τέτοιο θα έβρισκε αντίθετο τον ίδιο τον πρωθυπουργό και τη συμβία του. Γιατί τότε πού θα έστελναν τον Ερνέστο;