Ιστορίες Επαγγελματικού Αποπροσανατολισμού

Ο Paul Allen -συνιδρυτής της Microsoft- γνωρίστηκε με τον Bill Gates στο σχολείο. Ο ίδιος ήταν 14 ετών ενώ ο Gates 12. Παιδιά, δηλαδή. Ο P. Allen αναφέρει ότι μια μέρα ο B. Gates, δείχνοντάς του το ετήσιο αφιέρωμα του περιοδικού "Fortune" -στο οποίο συνδρομητές ήταν οι γονείς του- στις πιο ισχυρές εταιρείες του κόσμου, τον ρώτησε: "Πώς πιστεύεις ότι είναι να τρέχεις μια εταιρεία του Fortune 500;". Εκκολαπτόμενος επιχειρηματίας ετών 13.

Λίγα χρόνια αργότερα οι δυο τους ίδρυσαν τη Microsoft και ο Gates θα γινόταν εξώφυλλο στο Fortune!

Δεν θα έδινα σημασία στη συγκεκριμένη ιστορία, την οποία ήδη γνώριζα από παλιά, αν λίγες μέρες πριν δεν είχαν προηγηθεί συζητήσεις με μαθητές μου ως προς τα μελλοντικά σχέδιά τους. Με κάποια θλίψη διαπίστωσα ότι ο συντηρητισμός καλά κρατεί, αφού αρκετοί εξέφρασαν την επιθυμία να μπουν σε μια στρατιωτική, αστυνομική σχολή ή σε σχολές που τους εξασφαλίζουν διορισμό στο Δημόσιο. Παιδιά 15, 16 και 17 ετών ονειρεύονται τη μονιμότητα και τη σταθερότητα.

Θα μπορούσα να δικαιολογήσω, εν μέρει, τη συγκεκριμένη επιλογή από εκείνους που τη βρίσκουν ως μοναδική διέξοδο, λόγω της οικονομικής κατάστασης της οικογένειας. Μια κατάσταση που δεν επιτρέπει τη χρηματοδότηση διαφορετικών, πολυέξοδων και μακροχρόνιων σπουδών. Λυπάμαι, όμως, πραγματικά, όταν γι αυτή την επιλογή ευθύνεται η άγνοια των ίδιων και των γονιών τους. 

Η πλειονότητα των συγκεκριμένων μαθητών, στην προσπάθεια να αιτιολογήσει την επιλογή της, το κάνει, όπως ακριβώς το κάνουν άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, συντηρητικοί, οι οποίοι ελάχιστη σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Έφηβοι με αντιλήψεις δεινοσαύρων, καμιά επαφή με την πραγματικότητα και την παραμικρή διάθεση να αμφισβητήσουν, να προχωρήσουν και να ξεφύγουν από τα στενά όρια που τους έχουν επιβληθεί από την οικογένεια και, δυστυχώς, από το σχολείο.

Δεν έχουν ακούσει το παραμικρό για τις εξελίξεις της αγοράς, για τις προοπτικές σχολών με σύγχρονο αντικείμενο σπουδών (όχι αναγκαστικά υψηλόβαθμες), τις ανάγκες για ειδικούς στην Πληροφορική, την επανάσταση που συντελείται σε τομείς άγνωστους ή και ανύπαρκτους ακόμη και λίγα χρόνια πριν. Η άγνοια κλείνει δρόμους, συρρικνώνει τους ορίζοντες, περιορίζει τις επιλογές, θέτει τα θεμέλια της μελλοντικής δυστυχίας, οδηγεί στη μετριότητα, εξασφαλίζει τον συμβιβασμό.

Σκεφτόμουν πόσο διαφορετική θα μπορούσε να είναι η πορεία αυτών των μαθητών, αν οι γονείς τους και, λίγο αργότερα, οι εκπαιδευτικοί τους ήταν περισσότερο ενημερωμένοι, έδειχναν διάθεση να καταλάβουν το καινούριο που ήδη διαμορφώνεται κι εκείνο που έρχεται, αν περιόριζαν την επαφή τους με μέσα ενημέρωσης που σπέρνουν τον τρόμο, επενδύουν στη δυστυχία, έχουν για σημαία τους την απαισιοδοξία...

Κάν' το όπως ο Κασσελάκης

Λοιπόν, δεν πάει άλλο. Η κατάσταση έχει ξεφύγει για τα καλά.
Να ξυπνάς, να ετοιμάζεσαι για τη δουλειά σου, κάτι που δεν είναι και το καλύτερο πράγμα -όχι το να ξυπνάς αλλά το να πηγαίνεις στη δουλειά- και να φοβάσαι να ανοίξεις την πόρτα της εξόδου, η οποία μετατρέπεται σε πόρτα εισόδου κατά την επιστροφή στο σπίτι.
 
Γιατί, δεν μας έφταναν τα διαφημιστικά φυλλάδια των υπεραγορών, των κάθε είδους τεχνιτών, φροντιστηρίων, κομμωτηρίων, κολλεγίων, νυχάδικων, και δεν συμμαζεύεται, τα οποία συσσωρεύονται καθημερινά σε εισόδους σπιτιών, γραφείων, σε γραμματοκιβώτια, πεζοδρόμια, πλατείες, πάρκα. Ήρθαν να προστεθούν κι εκείνα των υποψηφίων για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.
 
Να ανοίγεις την πόρτα και να κινδυνεύεις να καταπλακωθείς από τον σωρό των φυλλαδίων που έχει μαζευτεί απ' έξω. Κι άντε να το έχεις στο νου σου και να ανοίγεις προσεκτικά και με αργές κινήσεις την πόρτα. Άντε η οικοδομή να διαθέτει και πίσω πόρτα και να βγαίνεις σαν τον κλέφτη. Τι γίνεται, όμως, όταν κάποιος βιάζεται και είναι αφηρημένος; Έχω την αίσθηση ότι είναι θαύμα που δεν θρηνήσαμε ακόμη θύματα από ασφυξία, λόγω καταπλάκωσης από φυλλάδια.
 
Δεν το καταλαβαίνω αυτό που γίνεται. Όλοι αυτοί που μας βομβαρδίζουν με τις αφεντομουτσουνάρες τους και, καλά μας συστήνονται και μας υπόσχονται και μας καλοπιάνουν και προσπαθούν να δημιουργήσουν μια τέλεια εικόνα για την πάρτι τους, έχουν την αίσθηση ότι κάποιον θα επηρεάσουν με τον τρόπο αυτόν;
 
Α, καλά! Αυτές οι πρακτικές, κυρίες και κύριοι υποψήφιοι, είναι ξεπερασμένες, ανήκουν στο παρελθόν και αναφέρονται σε ανθρώπους που έχουν δει τα ραπανάκια ανάποδα εδώ και καιρό. Οι νέες γενιές προσεγγίζονται με διαφορετικό τρόπο. Αυτές θέλουν χρώμα, κίνηση, μουσική και βιντεοκλίπ στα μέσα δικτύωσης. Έτσι έμαθαν, έτσι λειτουργούν κι αυτό περιμένουν από εσάς.
 
Και δεν χρειάζεται πολύ μυαλό, για να το καταλάβει κανείς αυτό που συμβαίνει. Δείτε τι κατάφερε ο κ. Κασσελάκης μέσα σε δέκα - δεκαπέντε ημέρες. Αρχηγός κόμματος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης έγινε ο άνθρωπος και, μάλιστα, χωρίς να εκφράσει την παραμικρή πολιτική θέση.
 
Δυο βιντεάκια για να συστηθεί, άλλα τόσα με τον σύντροφο αγκαλιά, κάποια ακόμη με το σκυλί του να κάνει την ανάγκη του στον δρόμο και τους έφαγε λάχανο τους άλλους τους συντηρητικούς και παλαιάς κοπής υποψηφίους.
 
Μήτε η χαριτωμενιά της Αχτσιόγλου μήτε η μπρουταλιά του Παππά μήτε το παρελθόν του Τζουμάκα μήτε τα γλυκούλια σπαστά ελληνικά του Τσακαλώτου φτούρησαν απέναντι στο χολυγουντιανικού τύπου χαμόγελο και το στήσιμο του Κασσελάκη.
 
Με πέντε βιντεάκια τα πήρε όλα κι έφυγε (τρόπος του λέγειν) ο τύπος.
 
Οπότε, κυρίες και κύριοι υποψήφιοι, μην το κουράζετε το πράγμα. Αφήστε τα παλιομοδίτικα και τα ξεπερασμένα. Προσαρμοστείτε στην εποχή της μεταπολιτικής. Ξεχάστε τα φυλλάδια και πιάστε τις κάμερες και το photoshop, βγάλτε κανένα σκυλί βόλτα, φορέστε το καλό χαμόγελό σας, σκεφτείτε κάποια έξυπνη και πιασιάρικη ατάκα και μην ανησυχείτε για το παραμικρό.
 
Κι εσείς θα έχετε την εκλογή στο τσεπάκι κι εμείς θα βγαίνουμε από τα σπίτια μας χωρίς άγχος.

Ιστορίες "αριστούχων"

Η πίεση αρκετών γονιών, η λαϊκιστική διάθεση μερίδας εκπαιδευτικών, η στεβλή εικόνα με την οποία περιβάλλεται η επιτυχία, ευθύνονται για την πλασματική, τελικά, αριστεία δεκάδων χιλιάδων μαθητών στο πλαίσιο της ελληνικής εκπαίδευσης. 

Αυτά αναφέρουν τρεις εκπαιδευτικοί (ή μήπως εκπαιδευτικίνες;;;) στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.

Η πραγματική εικόνα της ποιότητας του μαθητή, όμως, θα φανεί, σε μεγάλο βαθμό, στις πανελλαδικές εξετάσεις. Εκεί οι κάκιστες και μέτριες επιδόσεις περισσεύουν. Αδιάψευστος μάρτυρας τα πολύ μικρά ποσοστά των αριστούχων. 

Αλλά ακόμη και τότε, το ελληνικό γονεϊκό δαιμόνιο θα εντοπίσει αιτίες, με στόχο τη συγκάλυψη των πραγματικών δυνατοτήτων του παιδιού. 

«Είχε άγχος»1, «Δεν τα είχαν κάνει στο φροντιστήριο»2, «Ο καθηγητής του είχε πει ότι αυτό δεν πέφτει ποτέ»3, «Το προηγούμενο βράδυ, βγήκε μια βόλτα και το μάτιασαν το καμάρι μας»4, «Ήταν κουρασμένο από τις επαναλήψεις»5, είναι ορισμένες μόνο από τις δικαιολογίες που ανασύρουν από το συρτάρι της εθελοτυφλίας τους πολλοί γονείς, όταν το παιδί τους πατώνει ή όταν οι επιδόσεις του βρίσκονται πολύ μακριά -προς τα κάτω εννοείται- από τις αντίστοιχες σχολικές.

Δεν είναι λίγοι οι γονείς, οι οποίοι πιστεύουν ότι με τις «παρεμβάσεις» τους στους εκπαιδευτικούς βοηθούν το παιδί τους. Δεν αντιλαμβάνονται, όμως, ότι με τη συγκεκριμένη συμπεριφορά τους το μόνο που καταφέρνουν είναι να περιορίζουν τη δυνατότητα του παιδιού-μαθητή να εντοπίσει τις αδυναμίες του, να κατανοήσει τα λάθη ή τις παραλείψεις του και, τελικά, να διαμορφώσει μια σαφή εικόνα για τα όριά του στο πλαίσιο του συστήματος.

Αν, βέβαια, οι γονείς θέλουν, πράγματι, να βοηθήσουν τα καμάρια τους, αν επιθυμούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας ισχυρής προσωπικότητας, ικανής να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της ζωής, μιας προσωπικότητας που θα βελτιώνεται συνεχώς, θα πρέπει να περιορίσουν την πίεση που ασκούν στον εκπαιδευτικό για καλούς βαθμούς και να στρέψουν το ενδιαφέρον εκεί που πρέπει και αξίζει. Κι αυτό δεν είναι άλλο από την προσπάθειά τους να βοηθήσουν το παιδί να αγαπήσει τη μελέτη, την ενημέρωση, όσα απαιτούν προβληματισμό, να θέσουν όρια, να συμβάλουν στη διαμόρφωση προγράμματος. Πρέπει να στηρίξουν το παιδί στην προσπάθειά του να εντοπίσει τα όριά του, τα πραγματικά ενδιαφέροντά του, να θέσει στόχους και να πιστέψει σε αυτούς. Να είναι δίπλα στο παιδί όχι για να εμποδίσουν την επαφή του με δυσκολίες και προβλήματα αλλά για να του διδάξουν τρόπους και συμπεριφορές, οι οποίες θα βοηθήσουν στην αντιμετώπισή τους.

Α ναι, να μην το ξεχάσω. Θα πρέπει να σταματήσουν να χρησιμοποιούν το α΄ πληθυντικό σε μια προσπάθεια ταύτισής τους με το παιδί, την προσπάθεια, τις ευθύνες, τις επιδιώξεις του.

1: Σε όλη τη ζωή του θα έχει άγχος, οπότε είναι ανάγκη να μάθει να το διαχειρίζεται και να το αξιοποιεί σε θέματα επαγγελματικά, κοινωνικά, οικονομικά… Σε κάθε άλλη περίπτωση, το άγχος θα το καταβάλλει οδηγώντας το σε παροιμιώδεις αποτυχίες.

2, 3: Είναι πολύ πιθανό, εσύ γονιέ να επέλεξες το φροντιστήριο του παιδιού σου. Με ποια κριτήρια το έκανες; Ε; Μήπως να αναλάβεις τις ευθύνες σου και να πάψεις να διδάσκεις στο παιδί πώς να βρίσκει δικαιολογίες για καθετί στραβό που θα του συμβαίνει;

4: Εδώ, βέβαια, δεν μπορώ να πω πολλά. Δηλαδή, τι να πω; Ότι φταις που το έκανες λεβέντη και καραμπουζουκλή; Ότι φταις που χάρισες στην Πλάση τέτοια ομορφιά και ευφυΐα; Όχι δεν θα πω τίποτε.

5: Όλα τα παιδιά έπρεπε να αντεπεξέλθουν στον ίδιο όγκο ύλης, στις ίδιες απαιτήσεις, στα ίδια θέματα, τελικά. Απλώς, κάποια είχαν ξεκινήσει την προσπάθεια από νωρίς, έκαναν τη δουλειά τους ακολουθώντας πρόγραμμα, από κάθε επίπεδο της εκπαιδευτικής πορείας τους άντλησαν όσα μπορούσε να τους προσφέρει και δεν τα είχαν φορτώσει στο κόκορα, περιμένοντας να φτάσουν στην γ΄ Λυκείου για να αρχίσουν να προσπαθούν.

Δεν ξεχείλισε ο Πηνειός...

Ποια απάντηση θα μπορούσε να δώσει κάποιος σώφρων άνθρωπος στο ερώτημα "σε τι μας χρειάζεται το κράτος, σε τι χρησιμεύουν όλοι εκείνοι οι πολυάνθρωποι και πολυδάπανοι θεσμοί του σε εθνικό και τοπικό επίπεδο";

Μια λογική εξήγηση θα ήταν ότι χρειαζόμαστε το κράτος και τις τοπικές ηγεσίες (Περιφέρειες, Δήμους), γιατί διασφαλίζουν την οργάνωση και εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας, φροντίζουν για την ασφάλεια των πολιτών από εξωτερικές και εσωτερικές, ορατές και πιθανές απειλές, στοχεύουν στην ευημερία των κατοίκων της επικράτειας ή της τοπικής κοινότητας, επιβλέπουν την ομαλή λειτουργία της αγοράς, της εκπαίδευσης και της υγείας, λύνουν ή - ακόμη καλύτερα- προλαμβάνουν προβλήματα, σχεδιάζουν τις μελλοντικές υποδομές, διαφυλάσσουν την κοινωνική συνοχή και γαλήνη, προετοιμάζοντας το έδαφος για ένα πιο ανθρώπινο μέλλον. Χρειαζόμαστε πολιτικές δομές, επειδή βρισκόμαστε πολύ μακριά από το επίπεδο ωριμότητας του συνόλου, την οποία προϋποθέτει η δημιουργία και ομαλή λειτουργία αναρχικών κοινωνιών.

Με απλά λόγια, χρειαζόμαστε μια μορφή πολιτικής οργάνωσης, ώστε να βαδίζουμε προς ένα πιο ηθικό μέλλον με βάση κοινά αποδεκτούς κανόνες, περιορίζοντας φαινόμενα αυθαιρεσίας, διαφθοράς, αγριότητας, συμπεριφορές που απειλούν τη ζωή, την περιουσία, την ασφάλεια...

Πόσοι Έλληνες, όμως, έχουν τη συγκεκριμένη αίσθηση για τις κυβερνήσεις αλλά και για τις τοπικές ηγεσίες τους των -πολλών- τελευταίων ετών; Ποια εικόνα έχουν εκείνοι που έχασαν τους δικούς τους ανθρώπους από τις πυρκαγιές ή από τις πλημμύρες που βρίσκονται σε εξέλιξη; Ποια ασφάλεια νιώθουν αυτοί που είδαν και βλέπουν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται; Από πού να κρατηθούν όσοι αντίκρισαν τον αφανισμό των σπιτιών ή ολόκληρων των χωριών τους;

"Να φανούμε τυχεροί", "Να βάλει το χέρι του ο Θεός", "Ας ελπίσουμε να πάνε όλα καλά". Όταν όλο και περισσότεροι νιώθουν αβοήθητοι, ανήμποροι να διαφυλάξουν τα πιο απλά πράγματα, να διασφαλίσουν μια αξιοπρεπή,  ανθρώπινη καθημερινότητα και να πιστεύουν ότι η πορεία τους εξαρτάται αποκλειστικά από τη διάθεση μεταφυσικών παραγόντων ανεξέλεγκτων από τον άνθρωπο, τότε κάτι δεν πάει καλά. Καθόλου καλά.

Όταν οι πολιτικοί παράγοντες δείχνουν ανίκανοι να μας προστατεύσουν, φαντάζουν τελείως ακατάλληλοι και ανίδεοι απέναντι σε ό,τι ξεφεύγει από την "κανονικότητα", αδύναμοι να αναλάβουν τις ευθύνες που απορρέουν από τον ρόλο τους, ανήμποροι να εμπνεύσουν και την παραμικρή εμπιστοσύνη, δηλώνουν ξεκάθαρα ότι αυτό που λέγεται κράτος, οργανωμένη κοινωνία, απλώς, δεν μας χρειάζονται και καλά θα κάνουν να ξυπνήσουν από τον βαθύ ύπνο στον οποίο βρίσκονται.

Βαρεθήκαμε να ακούμε δικαιολογίες. Κουραστήκαμε από ανόητα συνθήματα, απραγματοποίητες υποσχέσεις, ανέξοδους λαϊκισμούς, βλακώδεις μεγαλοστομίες, δημοσιοσχετίστικες εμφανίσεις σε πανηγύρια... Ούτε ένας υπουργός, περιφερειάρχης, δήμαρχος δεν βρέθηκε να αναλάβει τις ευθύνες του. Γινόμαστε μάρτυρες ενός διαγωνισμού αποποίησης ευθυνών. Κι όλα αυτά με τον φόβο ότι κινδυνεύει η καλοπληρωμένη θεσούλα τους. Ούτε ένας δεν είχε το σθένος να αποδεχτεί ότι δεν τα κατάφερε, ότι φάνηκε μικρότερος των περιστάσεων, απροετοίμαστος και ανίκανος να αντεπεξέλθει σε μια πραγματικότητα που δείχνει ότι πρόκειται να εδραιωθεί ως νέα κανονικότητα.

Η κατάσταση, ίσως, αποδειχτεί ικανή να κρατήσει εμάς τους πολίτες σε επαγρύπνηση και να μας φέρει αντιμέτωπους με τις δικές μας ευθύνες και τις μελλοντικές επιλογές μας, ατομικές και κοινωνικές. 

Μπορεί να δείχνει μακάβριο και ζοφερό αλλά ελπίζω αυτή τη φορά να αργήσει να σβήσει ο ήχος που ακούγεται. Γιατί αυτός δεν είναι ο ήχος των ορμητικών χειμάρρων αλλά ο απόκοσμος θρήνος απλών ανθρώπων που είδαν δικούς τους να χάνονται. Θέλω να πιστεύω ότι θα περάσει καιρός για να ξεχάσουμε τις εικόνες των σκεπασμένων από τη λάσπη χωριών. Γιατί αυτό που έχει καλύψει τα χωράφια, τα βοσκοτόπια, τα σπίτια, τα ζωντανά, δεν είναι η λάσπη που έφερε στο διάβα της η καταιγίδα αλλά η αγωνία, ο πόνος εκείνων που στερήθηκαν τα πάντα από τη μια στιγμή στην άλλη. Εύχομαι να νιώθουμε για πολύ ακόμη τη δυσοσμία που αναδύεται από παντού. Γιατί αυτή δεν είναι από τα αποκαΐδια των πυρκαγιών και τα νεκρά ζώα των πλημμυρών αλλά από τη βρόμα και τη σαπίλα άθλιων πολιτικών επιλογών. Μακάρι να μη σταματήσουμε να ακούμε την εκκωφαντική σιωπή που έχει απλωθεί στον κατεστραμμένο κάμπο. Γιατί αυτή δεν είναι από τον θάνατο που απλώνεται γύρω μας αλλά από την έλλειψη ελπίδας απεγνωσμένων ανθρώπων, η οποία δεν βρίσκει λόγια για να ειπωθεί.

Τελικά, δεν είναι ο Πηνειός που ξεχείλισε και απειλεί, είναι η ασυγκράτητη οργή, ο θυμός, η πικρία, προδομένων ανθρώπων που υποβόσκουν και, ίσως, αποδειχτούν ικανοί να παρασύρουν και να πνίξουν στις δίνες τους τις πολιτικές που μας οδήγησαν εδώ.

Χρονικό ενός (ακόμη) προαναγγελθέντος θανάτου

Η σχέση μου με το ποδόσφαιρο τελείωσε σχεδόν παράλληλα με τη μαθητική ζωή μου. Μέχρι τότε η παρέα μαζευόταν σε αλάνες, στην αυλή κάποιου σχολείου, σε κοντινά ή πιο μακρινά πάρκα, στην αμμουδιά ή σε κάποιο λιβάδι και το παιχνίδι ξεκινούσε. Δυο πέτρες που καθόριζαν τα τέρματα και μια μπάλα (όχι πάντα ικανοποιητικά φουσκωμένη) ήταν αρκετές. Το παιχνίδι τελείωνε, όταν ήταν πλέον αδύνατο να διακρίνουμε την μπάλα, τα τέρματα, και τους... συμπαίκτες.

Από εκεί και μετά διέρρηξα κάθε δεσμό με το ποδόσφαιρο. Η αλήθεια είναι ότι παρακολούθησα κάποιους αγώνες είτε στην τηλεόραση είτε με την παρουσία μου στο γήπεδο αλλά η προσπάθεια να βρω κάποιο ενδιαφέρον σε αυτό έδειχνε ιδιαίτερα μάταιη και αποδείχτηκε εξαιρετικά επίπονη και απόλυτα άσκοπη. Βαριόμουν να κάθομαι και να παρακολουθώ τον αγώνα που έδιναν κάποιοι άλλοι, ήταν αδύνατον να δω έναν ολόκληρο αγώνα. Όσο ενδιαφέρον(;) κι αν παρουσίαζε το παιχνίδι, το έβρισκα εξουθενωτικά τιμωρητικό. 

Ο Ουμπέρτο Έκο παρομοιάζει την παρακολούθηση ενός αγώνα με την παρακολούθηση μιας ομάδας ανθρώπων που τρώνε ενώ ο θεατής είναι νηστικός, γεγονός που με βοήθησε να δικαιολογήσω και να αποδεχτώ την αρνητική στάση μου.

Το ποδόσφαιρο υπήρξε για μένα "παιχνίδι" με όλη τη σημασία της λέξης, αφορμή για συνύπαρξη, άσκηση, εκτόνωση, πειράγματα, διασκέδαση, συμμετοχή και η αλήθεια είναι ότι το καταευχαριστήθηκα. Δεν κατάφερα, όμως, ποτέ να δεθώ ως οπαδός με μια ομάδα, δεν κατάλαβα τον φανατισμό και την προσκόλληση, δεν βρήκα ποτέ νόημα σε όλο αυτό, όπως και σε οτιδήποτε άλλο -θρησκεία, πολιτικό κόμμα.

Έβρισκα γελοία και εξαιρετικά γραφική την εικόνα των μπαμπάδων (συνήθως) που προέτρεπαν τα παιδάκια τους να φωνάξουν συνθήματα υπέρ της ομάδας, να τραγουδήσουν τον ύμνο της και, φυσικά, να βρίσουν ή να υποτιμήσουν τους αντιπάλους. Θεωρούσα ανόητη κάθε κουβέντα εκπαιδευτικών για το "χθεσινό παιχνίδι", "για την ομαδάρα μας" ή "για τον παιχταρά που αποκτήσαμε". Οι περισσότεροι, μάλλον, αγνοούσαν και αγνοούν ότι, με τον τρόπο αυτόν, προετοιμάζουν, όχι φιλάθλους, αλλά μελλοντικούς οπαδούς, πρωταγωνιστές βάρβαρων επεισοδίων, καταστροφικών ενεργειών και, δυστυχώς, θυμάτων τυφλής βίας.

Εξίσου ενοχλητική και άσκοπη έβρισκα και την όλη προσέγγιση και υπερπροβολή του αθλήματος. Τηλεοπτικές και, πια, διαδικτυακές εκπομπές, έντυπα αφιερωμένα στο ποδόσφαιρο, αναλύσεις σε βάθος μιας λάθος πάσας-φάσης-σφυρίγματος-χαμένου πέναλτι, μια ολόκληρη οικονομία δισεκατομμυρίων γύρω από το ποδόσφαιρο. Δεν θέλει και πολύ. Ο φανατισμός δεν αργεί να εμφανιστεί, να εμποτίσει χαμένες ψυχές προσφέροντας νόημα στην ύπαρξη και τη θλιβερή καθημερινότητα, παρέχοντας την ελπίδα μιας νίκης σε μια ζωή γεμάτη ήττες.

Πολύ πρόσφατα ολοκληρώθηκε η δίκη και καταδίκη των οπαδών-δολοφόνων ενός νέου ανθρώπου στη Θεσσαλονίκη. Κάποιοι, τελείως αδικαιολόγητα, πίστεψαν ότι το γεγονός θα δρούσε κατασταλτικά σε πιθανά, παρόμοιας ανοησίας, μελλοντικά γεγονότα. Ο σημερινός θάνατος ενός ακόμη νέου ανθρώπου, στην Αθήνα αυτή τη φορά (ο τυφλός φανατισμός δεν έχει πατρίδα), έδειξε πόσο αβάσιμες είναι τέτοιες ελπίδες. 

Διδάσκεται κάποιος από τα γεγονότα με την προϋπόθεση ότι διαθέτει τις νοητικές ικανότητες για ανάλυση, επεξεργασία, εξαγωγή συμπερασμάτων. Ο φανατικός οπαδός δεν τις διαθέτει. Θεωρεί ότι συμμετέχοντας σε βίαιες ενέργειες ηρωοποιείται-αγιοποιείται, επιτελεί έναν στόχο, βρίσκει νόημα, εξασφαλίζει την αιώνια ζωή, αφού θεωρεί ότι έτσι αναδεικνύει και υπερασπίζει το ιδεώδες της ομάδας του, την ιερή πίστη και τους θεούς του.

Εννοείται ότι από σήμερα και για τις επόμενες μέρες θα αναζητήσουμε τους υπευθύνους, θα απαιτήσουμε την παραδειγματική τιμωρία των δολοφόνων, θα προχωρήσουμε στην καρατόμηση πολιτικών, αστυνομικών και άλλων, θα καταδικάσουμε την τυφλή βία, θα εκφράσουμε τον αποτροπιασμό μας για την αγριότητα των οπαδών, θα προτείνουμε μεγαλεπήβολες λύσεις, θα ευχηθούμε να είναι ο τελευταίος άσκοπος και άδικος θάνατος και, βέβαια, θα... πέσουμε από τα σύννεφα.

Όμως, δεν θα αναζητήσουμε τη ρίζα του κακού, δεν θα αλλάξουμε τον τρόπο διαπαιδαγώγησης των νέων, δεν θα ρίξουμε ευθύνες στον πατέρα που άνοιξε διάπλατα τις πύλες του φανατισμού, θα αδιαφορήσουμε για τους εκπαιδευτικούς που τον ενισχύουν και θα συνεχίσουμε να είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα. 

Και πάλι θα φταίει το σύστημα. Ναι, αλλά το σύστημα είμαστε εμείς, οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι πολιτικοί και η παιδεία που παρέχουμε στις νέες γενιές.

Πόσο κρίμα γι αυτά τα παιδιά, πόσο τραγικό για τις οικογένειές τους; 

Απλώς, βιώσαμε έναν ακόμη προαναγγελθέντα θάνατο. Δεν είναι ο πρώτος και, με βεβαιότητα, δεν θα είναι ο τελευταίος.