Σάββατο 12 Ιουλίου 2008

Συννεφοχώρα

Όταν εξαγγέλλεται η δημιουργία εξεταστικών επιτροπών και υποεπιτροπών με συγκεκριμένες αρμοδιότητες για τη διαλεύκανση σκανδάλων, όταν δηλώνεται ότι το μαχαίρι θα φτάσει στο κόκαλο, όταν όλες οι πολιτικές παρατάξεις δεσμεύονται ότι θα αποδοθούν ευθύνες και οι υπεύθυνοι -όσο υψηλά αξιώματα κι αν κατέχουν- θα εντοπιστούν και θα διωχθούν, όταν εκφράζεται η υπόσχεση ότι καμιά ανοχή δε θα επιδειχτεί απέναντι στη διαφθορά και τη διαπλοκή, όταν με πολύ απλά λόγια οι πολιτικοί κατακλύζουν τα τηλεοπτικά παραθύρια και εκδηλώνουν την ανάγκη να ασχοληθούν με ύφος στομφώδες με τα δεδομένα κι αυτονόητα για μια δημοκρατική κοινωνία, τότε ένα μόνο είναι βέβαιο: ότι η διαφθορά, η διαπλοκή και το μαύρο πολιτικό χρήμα θα παραμείνουν ακλόνητα!
Το καλό είναι ότι οι περισσότεροι έχουμε πια προσαρμοστεί αδιαφορώντας και για την εξέλιξη και για την κατάληξη των σκανδάλων που έρχονται στην επιφάνεια. Όσοι ακόμη «πέφτουν από τα σύννεφα» γεμάτοι έκπληξη και αποτροπιασμό κάθε που δημοσιοποιείται ένα σκάνδαλο με πρωταγωνιστές πρόσωπα του πολιτικού χώρου πρέπει απλώς να είναι ηλίθιοι, γεγονός που δικαιολογεί την έλλειψη επαφής τους με την πραγματικότητα της χώρας. Άλλωστε για να πέσεις από τα σύννεφα πρέπει να ζεις σ’ αυτά, μακριά από τα γήινα και καθημερινά! Όσοι, λοιπόν, ένιωσαν έκπληξη με τα τελευταία σκάνδαλα δε ζουν στην Ελλάδα αλλά κάπου αλλού, μάλλον στη «Συννεφοχώρα»!
Η διαφθορά, η διαπλοκή, η αυθαιρεσία, η ασυδοσία, ο νεποτισμός, η αναξιοκρατία αποτελούν όχι απλές εκφράσεις της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής αλλά βασικά δομικά στοιχεία της χώρας μας κι αυτό δεν είναι καθόλου καλό πράγμα. Συνθέτουν τη ραχοκοκαλιά, τις αξίες, τους στόχους μιας κοινωνίας που σε κάθε επίπεδο αρνείται πεισματικά να προχωρήσει, να βελτιωθεί, να αποτινάξει τη βρομιά που την καλύπτει κατατρώγοντας κάθε υγιές κύτταρό της μόλις αυτό εμφανίζεται.
Αυτή είναι η πραγματικότητα και άλλη προοπτική δε διαφαίνεται ούτε στο μακρινό ορίζοντα. Μια Ελλάδα χωρίς διαφθορά και όλα τα υπόλοιπα βδελυρά κι απαίσια πράγματα είναι τόσο πιθανή όσο και η συνάντηση με δεινόσαυρο σήμερα. Τελικά, όπου ακούς πολλές επανιδρύσεις κράτα μικρό καλάθι που λέει κι ο λαός. Δηλαδή, δεν το λέει έτσι ακριβώς αλλά τότε που το είπε δεν είχαν ακόμη εφευρεθεί οι επανιδρύσεις. Η ελληνική κοινωνία έχει οργανωθεί, ώστε να στηρίζει καθετί αρνητικό, να περιορίζει ή και να αφανίζει οτιδήποτε θετικό. Είτε μας αρέσει είτε όχι, η χώρα μας σε επίπεδο ηθικής και νομιμότητας (και σε μερικά άλλα επίπεδα που δεν είναι του παρόντος να εξεταστούν) ζει και κινείται στα όρια σχεδόν του πρωτόγονου βίου.
Μια σύγχρονη κοινωνία διέπεται από νόμους οι οποίοι ρυθμίζουν σχέσεις, περιορίζουν την αυθαιρεσία διαμορφώνοντας όρια. Στην Ελλάδα οι νόμοι απλώς δεν τηρούνται. Ο νόμος διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο όταν η παραβίασή του είναι η εξαίρεση. Όταν εξαίρεση αποτελεί η τήρησή του, κάθε προσπάθεια έστω περιορισμού της ασυδοσίας καθίσταται γραφική, ανόητη, ουτοπική και αδιέξοδη. Αν με κάποιο μαγικό τρόπο (μάλλον πολύ μαγικό) αύριο επιβάλλονταν οι νόμοι, η μειονότητα των Ελλήνων θα κυκλοφορούσε ελεύθερη ενώ η πλειονότητα με ιδιαίτερη λεβεντιά θα καταλάμβανε τη θέση της πίσω από τα σίδερα της φυλακής που ως γνωστόν είναι για τους λεβέντες.
Ακόμη και το εκπαιδευτικό σύστημα είναι οργανωμένο στη συγκεκριμένη βάση της διαιώνισης της αρνητικής και ζωώδους πρωτόγονης κατάστασης. Ένα σύστημα που αρέσκεται στην αποστήθιση, στο απλοϊκό, το εύκολο μπορεί να μορφώνει(;) αλλά δεν καλλιεργεί. Διαμορφώνει εγκεφάλους με απλοϊκή δομή χωρίς πολλές δυνατότητες αξιοποίησης της λογικής. Και τότε τι γίνεται; Τέτοια άτομα, χωρίς καλλιέργεια δε διαθέτουν άλλη δυνατότητα από το να καθοδηγούνται από τα ένστικτά τους και με βάση αυτά να ρυθμίζουν τις συμπεριφορές τους. Ο νόμος και εδώ ελάχιστα μπορεί να προσφέρει, αφού ο δημοκρατικός νόμος αναφέρεται στη λογική κι όχι στα ένστικτα και μόνο με βάση αυτή μπορεί να λειτουργήσει. Όπως δεν μπορεί να περιορίσει την τρομοκρατική δράση του φανατικού, όπως αδυνατεί να εμποδίσει την εγκληματική έκφραση του παρανοϊκού, έτσι αδυνατεί να επηρεάσει και τη συμπεριφορά του ανθρώπου που δε διαθέτει καλλιέργεια.
Έτσι όμως, ο νομοταγής θεωρείται ανόητος αδυνατώντας κάποτε να εξασφαλίσει και την επιβίωσή του. Κι όσο δε διαμορφώνεται ένα πλαίσιο που να διασφαλίζει την επιβίωση και κυριαρχία όσων -πολιτών και πολιτικών- τηρούν τους νόμους (αυτό θα συνέβαινε σε μια δημοκρατική και αναπτυγμένη κοινωνία), αυτοί θα κινδυνεύουν από τη στασιμότητα και τον αφανισμό. Ό,τι ακριβώς συνέβαινε σε πρωτόγονες κοινότητες και συνεχίζει να συμβαίνει σε χώρες αναπτυσσόμενες όπου κυριαρχούν τυραννικά καθεστώτα και επιβάλλεται ο νόμος του ισχυρού, του παράλογου, του ψευτοτσαμπουκά και του λαϊκιστή.
Θα συνεχίσουμε, λοιπόν, να βιώνουμε πρωτόγονες καταστάσεις, να χτίζουμε αυθαίρετα, να μη σεβόμαστε το περιβάλλον, να επιδιώκουμε την ασχήμια, να αποζητάμε το εύκολο κι απλοϊκό, να στηρίζουμε το ρουσφέτι, να αδιαφορούμε για τη διαφθορά, να λατρεύουμε τη στασιμότητα, να φοβόμαστε την προσπάθεια, να απομακρυνόμαστε από την ποιότητα και την αισθητική, να τρομοκρατούμαστε από την ειλικρίνεια, να μην κατανοούμε τη λογική και φυσικά να ψηφίζουμε πολιτικούς με τα ίδια πρωτόγονα κριτήρια. Πολιτικούς που δε θέλουν και δεν μπορούν να μεταβάλλουν το παραμικρό.
Αν παρόλ’ αυτά κάποιος πιστεύει ότι τα πράγματα θα αλλάξουν σύντομα, αυτός μάλλον έχει αποφασίσει να συνεχίσει να ζει στη Συννεφοχώρα και να πετάει στα σύννεφα κινδυνεύοντας βέβαια με συχνές πτώσεις από αυτά!

Τρίτη 1 Ιουλίου 2008

Δ Ι Α Κ Ο Π Ε Σ ! ! !


Μετά από μια κοπιαστική χρονιά, εξετάσεις, αναμονή αποτελεσμάτων, συμπλήρωση μηχανογραφικών, έφτασε επιτέλους η πολυπόθητη στιγμή!
Δ Ι Α Κ Ο Π Ε Σ!!!
Το λέω και δεν μπορώ να το πιστέψω! Το γράφω και δεν είμαι σε θέση να το διανοηθώ!
Έχω την αίσθηση ότι κάνω λάθος!
Ελπίζω απλώς ότι χρειάζομαι λίγες μέρες για να το αποδεχτώ, να το οργανώσω και να προσαρμοστώ σε άλλους ρυθμούς (πολύ πιο χαλαρούς), σε άλλες εικόνες με πολύ γαλάζιο και πράσινο (πολύ πιο όμορφες), σε άλλες συνήθειες (πολύ πιο διασκεδαστικές) και σε άλλα πρόσωπα (πολύ πιο φιλικά)!
Το blog, βέβαια αποκλείεται να πάει διακοπές, αφού η τεχνολογία επιτρέπει τη συνεχή ανανέωσή του. Μετά την αναγκαία, σύντομη ξεκούραση οι αναρτήσεις θα συνεχιστούν και στη διάρκεια των διακοπών.
Εύχομαι σε όλους
ΚΑΛΟ, ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΟ, ΞΕΚΟΥΡΑΣΤΟ &
ΑΝΑΝΕΩΤΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!!!
Στους υποψηφίους για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση εύχομαι και
ΚΑΛΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ!
*Από την εικόνα της ανάρτησης απουσιάζουν οι καθηγητές του
φροντιστηρίου "άποψη", αφού την κοπάνησαν πιο γρήγορα από τους μαθητές
και σε ρυθμούς Flash Gordon, οπότε...

Κυριακή 15 Ιουνίου 2008

Οδηγίες Συμπλήρωσης Μηχανογραφικού

Κάθε χρόνο τα ίδια! Το τέλος των εξετάσεων των τελειόφοιτων σηματοδοτεί την έναρξη του επόμενου βήματος, τη συμπλήρωση δηλαδή του Μ(ηχανογραφικού) από το οποίο, σε έναν βαθμό, θα κριθεί σε ποια σχολή θα εισαχθεί ο κάθε υποψήφιος. Σε έναν βαθμό, γιατί σε έναν άλλο αυτό κρίνεται από τις επιδόσεις του στις εξετάσεις και σε έναν άλλο (όχι τον ίδιο άλλο αλλά έναν διαφορετικό άλλο) από την προετοιμασία που είχε κάνει κατά τα μαθητικά χρόνια του. 
Συζητήσεις επί συζητήσεων, προβληματισμοί, προτάσεις, συγκρούσεις, επιθυμίες κι αντιπαραθέσεις και, πολύ συχνά, οικογενειακά δράματα συνθέτουν το σκηνικό. Ένα έργο επαναλαμβανόμενο που ενώ οι περισσότεροι το βιώνουν ως δράμα, προσωπικά μου δίνει την αίσθηση κωμωδίας ενώ η απόφαση επιλογής του υποψηφίου μου φέρνει στο μυαλό συγκεκριμένη ιστορία κινουμένων σχεδίων με πρωταγωνιστές ψύλλους που εκτυλίσσεται σε… μαιευτήριο εντόμων και η οποία περιγράφεται αναλυτικά στο βιβλίο μου "Εγχειρίδιο Επιβίωσης", σελ. 171.

Κι ενώ αρκετοί μαθητές μου ισχυρίζονται ότι, όταν ο Δημιουργός μοίραζε καλότητα στο ανθρώπινο γένος, εγώ είχα αναχωρήσει για διακοπές, οπότε και δεν πρόλαβα τη μοιρασιά, θα τους διαψεύσω, προσπαθώντας να βοηθήσω στη σωστή συμπλήρωση του εντύπου του Μ. Εννοείται ότι για όσους το Μ δεν έχει και μεγάλη διαφορά από το Τζόκερ, αδυνατώ να κάνω το παραμικρό!

Ο υποψήφιος -αν δεν έχει καταλήξει φυτό από την υπέρμετρη και απάνθρωπη προσπάθεια που έχει καταβάλει- θα γνωρίζει ότι έχει το δικαίωμα επιλογής ακόμη και όοολων των σχολών του πεδίου του και, μάλιστα, με οποιαδήποτε σειρά επιθυμεί. Μπορεί να ξεκινήσει από σχολή ή σχολές οι οποίες είχαν πέρυσι χαμηλές βάσεις, να συνεχίσει με σχολή ή σχολές με υψηλότερες βάσεις, να επανέλθει σε σχολή ή σχολές με χαμηλότερες βάσεις, να ξαναεπανέλθει πάλι για μια ακόμη φορά σε σχολή ή σχολές με υψηλότερες και πάει λέγοντας κι ελπίζω ότι το έχει καταλάβει ακόμη κι εκείνος που στη θέση του μυαλού έχει τοποθετήσει φρεσκοψημένη κι αχνιστή τυρόπιτα (που θεωρώ ότι είναι από τα πιο ανόητα πράγματα που υπάρχουν). Ο υποψήφιος θα εισαχθεί στη σχολή της οποίας τα μόρια διαθέτει ακόμη κι αν κάποιος άλλος που δεν διαθέτει τα αναγκαία μόρια την έχει δηλώσει σε καλύτερη θέση.

Εννοείται (σχήμα λόγου, γιατί σιγά και μην εννοείται), βέβαια, ότι ο Λαλάκης ή η Λαλάκα 
(που νομίζω ότι είναι το θηλυκό του Λαλάκη) ή, πλέον, το Λαλάκι (η non-binary εκδοχή) δεν θα κάνουν την αποκοτιά να δηλώσουν σχολές μόνο πρώτης προτίμησης. Λογικές του στιλ «Εγώ μόνο το τμήμα “Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής” θέλω και τίποτε άλλο!» ή «προτιμώ να δω τα ραπανάκια ανάποδα παρά να πάω εγώ ο φωστήρας σε στο τάδε χωριό να σπουδάσω», συνήθως οδηγούν στο «τίποτε άλλο» και άρα πρέπει να αποφευχθούν. Ο υποψήφιος είναι καλό, χρήσιμο και συνάμα δίκαιο να εξαντλήσει αρκετές σχολές που του προσφέρονται, δηλώνοντας και πιο χαμηλόβαθμες. Σε άλλη περίπτωση αντί να βρεθεί με μια σχολή στα χέρια του, υπάρχει ο κίνδυνος να βρεθεί (στα χέρια του πάλι) με κάτι άλλο που μάλλον καθόλου δεν το επιθυμεί!

Σ’ αυτή τη ριμάδα τη συμπλήρωση του Μ και τη σειρά προτίμησης των σχολών ουσιαστικά πρέπει να κυριαρχήσει ένα και μόνο κριτήριο που δεν είναι άλλο από τις επιθυμίες, τις κλίσεις, τα όνειρα και τις δυνατότητες του υποψηφίου. Αν η σειρά προτίμησης καθοριστεί από τις βάσεις των σχολών, υπάρχει ο κίνδυνος ο υποψήφιος Μπούλης, Μπούλα, Μπούλο, να βρεθούν σε σχολές που δεν τους ταιριάζουν και άρα σε καμιά περίπτωση δεν θα καταφέρουν να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις είτε των σπουδών είτε της επαγγελματικής πορείας τους. «Τόσα μόρια έπιασε το παιδί, να πάνε χαμένα;» λένε κάποιοι! Εμ προκειμένου να πάει χαμένο το παιδί, δεν είναι καλύτερα να πάνε χαμένα τα μόρια, καλοί μου άνθρωποι;

Εντάξει, δεν λέω, είναι πολύ καλό η μαμά να δει τον/την/το Λαλάκη/α/ι της στην Ιατρική και να έχει να το λέει και στις «φιληνάδες» της για να πλαντάξουν από τη ζήλια τους και να δημοσιεύει και συγχαρητήρια στην εφημερίδα για «να σκάσει ο κόσμος όλος»! Όμως, τι να το κάνεις αυτό, αν ο/η/το Λαλάκης/α/ι περάσει οχτώ και δέκα χρόνια λιπόθυμος μέσα στη σχολή, επειδή φοβάται τα αίματα και τα πτώματα; Πολύ ωραίο, επίσης, ο μπαμπάς με το δικηγορικό γραφείο να θέλει να δει και τον/την/το Μπούλη/α/ο του σε αυτό (έτοιμη και στρωμένη δουλειά), αλλά αν ο/η/το Μπούλης/α/ο είναι ικανός/ή/ο μόνο για να την ξεστρώσει τη στρωμένη τη δουλειά, τι γίνεται;

Κι επειδή τα πράγματα μεταβάλλονται με ταχείς ρυθμούς κι επειδή αρκετά παιδιά ελάχιστα έχουν κάνει για τον προσανατολισμό τους, καλό είναι οι προπτυχιακές επιλογές να κινηθούν σε τμήματα που παρέχουν ευρύτερη γνώση και προοπτική κι όχι σε ιδιαίτερα εξειδικευμένα τμήματα. Είναι καλύτερο π.χ. να δηλώσει κάποιος ένα τμήμα Βιολογίας και όχι το τμήμα της Μοριακής Βιολογίας και αν αργότερα το επιθυμεί να αποκτήσει περαιτέρω εξειδίκευση μέσω μεταπτυχιακών σπουδών. Σίγουρα η απόφαση τότε θα είναι πιο ώριμη και άρα ουσιαστική.

Κομματάκι δύσκολο το βλέπω, αλλά όταν ο υποψήφιος βρεθεί απέναντι στη διαδικασία συμπλήρωσης του Μ, πρέπει να γνωρίζει και να συνεκτιμήσει βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του, τα προγράμματα σπουδών των σχολών που τον ενδιαφέρουν, τις προοπτικές που ενδεχομένως μεταβληθούν μέχρι την αποφοίτηση και -αν υφίσταται τέτοιο πρόβλημα- το κόστος των σπουδών. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να λειτουργήσει, έστω κι αν δεν το συνηθίζει, ως άτομο ανεξάρτητο. Το Μ το συμπληρώνει για να εκπληρώσει δικά του όνειρα κι όχι τα όνειρα-κόμπλεξ-στερεότυπα των γονιών και του περιβάλλοντός του. Η συμπλήρωση του Μ είναι ατομική υπόθεση και άρα δεν πρέπει να εξαρτάται ούτε από τις επιλογές άλλων υποψηφίων, φιλικών ή συχνότερα ανταγωνιστικών σχέσεων.

Η συμπλήρωση του Μ μπορεί να ανοίξει δρόμους για το μέλλον. Μπορεί όμως και να οδηγήσει σε αδιέξοδα. Και στις δυο περιπτώσεις πρόκειται για το μέλλον του παιδιού κι όχι για το μέλλον του μπαμπά ή της μαμάς, του κουμπάρου ή της κουμπάρας, του μπατζανάκη ή της μπατζανάκισας. Αυτοί ας κοιτάξουν το δικό τους μέλλον (ή μήπως νιώθουν ότι δεν έχουν;), λειτουργώντας έστω για μία και μόνη φορά απελευθερωτικά για τη νέα γενιά.



Σάββατο 31 Μαΐου 2008

Ο άνθρωπος ΔΕΝ είναι ον κοινωνικό -αλλά ας μείνει μεταξύ μας-

Το κεφάλαιο με τίτλο «Μοναχικότητα, η μεγάλη Κοινωνικότητα» και υπότιτλο γεμάτο νόημα -η επανάσταση κατά των ηλιθίων και της εξίσου ηλίθιας αντίληψής τους- στο «Εγχειρίδιο Επιβίωσης» ξεκινά με την καταλυτική έκφραση - προτροπή κοινωνικοποίησης μιας συνήθως άσχετης και επικίνδυνης μαμάς προς το παιδάκι της: «Πήγαινε, βρε, να παίξεις με τα άλλα παιδάκια! Γιατί κάθεσαι εδώ σαν μονόλυκος;». Με το συγκεκριμένο τρόπο εκδηλώνεται η υποχρέωση και ταυτόχρονα το άγχος της … μαμάς να κοινωνικοποιήσει το μικρό μπόμπιρά της, αφού μια τέτοια εντολή θεωρεί ότι έχει λάβει από το κοινωνικό περιβάλλον και τη … Φύση αλλά και γιατί μάλλον είναι το μόνο που μπορεί να κάνει για τη συγκεκριμένη πολύπλοκη και απρόβλεπτη διαδικασία!
Το συγκεκριμένο απόσπασμα σκέφτηκα, όταν έλαβα την εντολή να γράψω για την κοινωνικότητα και τη φύση της. Από τον τίτλο ήδη του κεφαλαίου φαίνεται ξεκάθαρα ότι προσωπικά θεωρώ ότι στις μέρες μας κυρίαρχη είναι η αξία της μοναχικότητας κι όχι εκείνη της «κοινωνικότητας», τουλάχιστον όπως αυτή προσεγγίζεται από τον κάθε ανόητα άσχετο που αποδίδει στην απλοϊκή και ανούσια συνύπαρξη ατόμων κοινωνικές διαστάσεις.
Η συζήτηση ως προς τη φύση της κοινωνικότητας - συλλογικότητας και άρα της σχέσης ατόμου - κοινωνίας (δύο άτομα και πάνω είναι τέτοια) φαίνεται ότι καλά κρατεί «από τότε που εμφανίστηκε ο άνθρωπος στη Γη» και δεν ξέρω αν ο προβληματισμός απασχόλησε και τους δεινοσαύρους, οπότε υφίσταται και πριν την εμφάνιση του ανθρώπου στη Γη! Η βασική απορία κινείται γύρω από το αν το συγκεκριμένο γνώρισμα είναι έμφυτο, θέση που θεωρώ αβάσιμη, μάλλον ανούσια και παραπλανητική ως δίλημμα! Ως έμφυτο συστατικό του ανθρώπινου χαρακτήρα, η έκφραση - τήρηση της κοινωνικότητας δε θα απαιτούσε θεσμούς κοινωνικοποίησης, εξουσίες, νόμους και ποινές! Έμφυτη, άρα ενστικτώδης είναι η επιθετικότητα και η βία, όχι όμως η κοινωνικότητα! Άλλωστε αρκετά από τα μεγαλύτερα επιστημονικά, καλλιτεχνικά, τεχνολογικά επιτεύγματα αλλά και καθοριστικές της ιστορικής πορείας επιλογές σε στιγμές απομόνωσης - μοναχικότητας γεννήθηκαν κι όχι σε στιγμές του στιλ «είμαι κεφάτη, γυρίζω από … κάπου»!
Έτσι κι αλλιώς πρόκειται για ανούσιο προβληματισμό, αφού ακόμη και στην περίπτωση που δεχτούμε ότι η κοινωνικότητα είναι έμφυτη, έχουμε καταφέρει ό,τι έχουμε καταφέρει και με άλλα παρόμοια γνωρίσματα, όπως τη φαντασία και την περιέργεια, δηλαδή να τα εξαλείψουμε! Και δεν είναι δύσκολο να αποδειχτεί ο μη έμφυτος χαρακτήρας της κοινωνικότητας αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στην καθημερινότητά μας. Η προσπάθεια κάθε αγροίκου να μου πάρει τη θέση στην ουρά, η επιθετική οδήγηση του στιλ «ο Χάρος βγήκε παγανιά» του κάθε μικρόμυαλου και ανασφαλούς που μ’ αυτόν τον τρόπο εξωτερικεύει τις καταπιέσεις του, το ρουσφέτι, η καταστροφή του περιβάλλοντος, τα αυθαίρετα που κοντεύουν να γίνουν περισσότερα από τα νόμιμα αποτελούν δείγματα κοινωνικότητας; Όχι δα! Έκφραση αδικίας και εκμετάλλευσης είναι! Συνθήματα του στιλ «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη» δείχνουν κοινωνικότητα; Δηλαδή, το δίκιο του εκπαιδευτικού, του επιστήμονα, του καλλιτέχνη, του επιχειρηματία έχουν μικρότερη αξία στο πλαίσιο της συλλογικότητας και άρα της διαμόρφωσης κανόνων;
Είναι ολοφάνερο ότι μετά από συντονισμένες προσπάθειες ελάχιστα έχουμε καταφέρει ως προς την καλλιέργεια του συγκεκριμένου γνωρίσματος. Πάντως έμφυτη ή όχι η κοινωνικότητα, ελάχιστη σημασία έχει. Προσωπικά θα συνεχίσω δε να τη θεωρώ ως τον αναγκαίο συμβιβασμό που ήταν πάντα απαραίτητος για την κάλυψη είτε, αρχικά, βασικών (επιβίωση) είτε άλλων (εκπλήρωση στόχων) αναγκών! Η κοινωνικότητα ως αξιωματικός (όχι των ενόπλων δυνάμεων) συμβιβασμός καλλιεργείται (με όχι ιδιαίτερη επιτυχία) και η ποιότητά της εξαρτάται από πλήθος παραμέτρων, όπως την παιδεία που λαμβάνουμε από συγκεκριμένους θεσμούς (διαφορετικούς σε κάθε εποχή και κοινωνία) και τις ανάγκες που δημιουργούνται από το επίπεδο των επιθυμητών στόχων, την αίσθηση ασφάλειας ή ανασφάλειας του κάθε ατόμου ή ενός ευρύτερου συνόλου.
Υπάρχει μία και μόνο περίπτωση διασφάλισης αδιατάρακτης κοινωνικότητας ως επιδίωξη συλλογικότητας και δεν είναι άλλη από τη διασφάλιση μιας σχεδόν αδύνατης, ιδανικής ισορροπίας μεταξύ ατόμου και κοινότητας (μικρής ή μεγάλης αδιάφορο). Όταν κυριαρχεί η αίσθηση ότι η προσφορά ενός ατόμου - μέλους σ’ ένα χώρο εργασίας, σε μια ερωτική ή φιλική σχέση, στο πλαίσιο μιας οικογένειας, ενός σχολείου, ενός κράτους ή άλλου συλλογικού μηχανισμού, αντισταθμίζεται από το κέρδος που αποκομίζει από το σύνολο, τότε η κοινωνικότητα εμφανίζεται ως ένας σχεδόν ελεύθερος συμβιβασμός, γεγονός που διασφαλίζει διάθεση προσφοράς (παραγωγικότητας - δημιουργικότητας) από κάθε μονάδα. Έτσι, σε κοινωνίες που παρέχουν σημαντικά περιθώρια ασφάλειας και προοπτικής στα μέλη τους συναντάται σε μεγάλα ποσοστά, εκτός των άλλων, και η εθελοντική -συχνά ανθρωπιστική- δράση, ενώ στην αντίθετη περίπτωση κάθε μονάδα σκέφτεται και ενεργεί περισσότερο ατομοκεντρικά.
Σ’ αυτή, τη δεύτερη, περίπτωση, η αίσθηση ανισότητας ευνοεί συγκρούσεις ή ακόμη και διασπάσεις (διαζύγια, διάσπαση παρέας, ρήξη σχέσεων), αφού κάποιο ή κάποια άτομα αισθάνονται ότι αδικούνται προσφέροντας ή πιστεύοντας ότι προσφέρουν περισσότερα από όσα απολαμβάνουν από το σύνολο. Ίσως αυτό εξηγεί τη (σχεδόν γονιδιακής προέλευσης) αντικοινωνικότητα του Έλληνα! Ενώ ως λαός έχουμε την (ψευδ)αίσθηση ότι είμαστε ιδιαιτέρως κοινωνικοί -(σαχλο)παρέες, (σαχλο)κουβέντες, (σαχλο)γελάκια- φαίνεται ότι η ουσία της κοινωνικότητας ως επιδίωξη σεβασμού, ευγένειας, δικαιοσύνης, ισότητας, θετικής διάθεσης, παραγωγικότητας σπανίζει σε σημαντικές πτυχές της καθημερινότητάς μας, παρέχοντας ζωτικό χώρο στην επιθετικότητα, την αδικία και την προσπάθεια εκμετάλλευσης των υπολοίπων.
Ζώντας ο Έλληνας σε μια κοινωνία που δε διασφαλίζει για τους περισσοτέρους στοιχειώδη προοπτική -οικονομική, επαγγελματική, επιστημονική, πολιτική- που έχει αποδεχτεί την αυθαιρεσία, την αδικία, την ανισότητα και τη μετριότητα ως φυσιολογική πραγματικότητα, σχεδόν μη κολάσιμη, έχει την αίσθηση ότι το σύνολο διαρκώς απαιτεί χωρίς και να του προσφέρει. Λείπει το κίνητρο της συλλογικής συνείδησης και αργά ή γρήγορα ακόμη και ο πιο ενάρετος - ομαλά κοινωνικοποιημένος θα καφροποιηθεί σε μια προσπάθεια να καταφέρει να επιβιώσει! Η ελληνική κοινωνία έχει, σχεδόν στο σύνολό της, μετατραπεί σε παράγοντα αρνητικής κοινωνικοποίησης έχοντας απομακρυνθεί επικίνδυνα από την πιθανότητα διαμόρφωσης της ισορροπίας - κινήτρου (άτομα με ισχυρούς στόχους και ομάδα προοπτικής) που απαιτείται για την εκδήλωση της κοινωνικότητας και το σεβασμό της συλλογικότητας.
Κι επειδή στο πλαίσιο της ελληνικής πραγματικότητας λείπει το κίνητρο καλλιέργειας κοινωνικότητας και διασφάλισης της συλλογικότητας μένει στον καθένα μας μία και μόνη λύση - ευθύνη που δεν είναι άλλη από την απλή προσπάθεια διαμόρφωσης κλειστών ιδανικών κοινωνιών (οικογένεια, σχολείο, εργασία, φίλοι) επιλεγμένων ατόμων όπου θα μπορεί να βιώνει αβίαστα την κοινωνικότητα και θα επιδιώκει την υγιή και ισότιμη συλλογικότητα επηρεάζοντας θετικά τα κλειστά - μικρά περιβάλλοντα στα οποία κινείται καθημερινά. Πολλά τέτοια μικρά υγιή σύνολα είναι πιθανό, κάποια στιγμή, να εμπνεύσουν τελικά και κάποια μεγαλύτερα!
Κάτι τέτοιο μάλλον απέχει μερικά έτη φωτός από την ελληνική πραγματικότητα!

*Η φωτο αποδεικνύει τη διαχρονική εμφυτότητα του
ανθρώπου και τον επίσης έμφυτο σεβασμό προς το συνάνθρωπο

Σάββατο 17 Μαΐου 2008

Τα "έξυπνα σχολεία" με έξυπνα τούβλα φτιάχνονται...

Μπορεί κανείς να κατηγορήσει το υπουργείο Παιδείας για παραλείψεις, για ολιγωρίες, για συντηρητισμό, για έλλειψη οργάνωσης αλλά κανείς μα κανείς δεν μπορεί να το κατηγορήσει για έλλειψη πρωτοτυπίας στην ονομασία σχεδιαζόμενων αλλαγών! Κάθε μεταβολή που έχει σχεδιαστεί από το συγκεκριμένο υπουργείο μπορεί να θυμίζει «ασκήσεις επί χάρτου» -αφού συνήθως μένει στα χαρτιά χωρίς προοπτική ουσιαστικής υλοποίησης- αλλά πάντα διέθετε ένα «πιασιάρικο» και υπεραισιόδοξο όνομα ταυτισμένο τουλάχιστο με επανάσταση. Η παράδοση συνεχίζεται με το πολυδιαφημισμένο «έξυπνο σχολείο», το οποίο είναι πανέτοιμο … στα χαρτιά.
Μάλιστα! Το σχολείο της χώρας μας και με βάση το σχεδιασμό των υπευθύνων θα γίνει «έξυπνο»! Πλέον μπορούμε να αισθανόμαστε περηφάνια όχι μόνο για το ένδοξο παρελθόν μας αλλά και αισιοδοξία για το μέλλον μας αλλά… Δηλαδή, τι μας λένε οι υπεύθυνοι; Ότι το σχολείο πρόκειται στο μέλλον -έστω το άμεσο- να γίνει «έξυπνο» και άρα ότι το σχολείο που είχαμε μέχρι τώρα δεν ήταν «έξυπνο» άρα ήταν βλαμμένο και ηλίθιο; Και μας το λένε έτσι κατάμουτρα και ανερυθρίαστα και περιμένουν να το δεχτούμε; Καλοί μου άνθρωποι η χώρα μας διέθετε και στο παρελθόν «έξυπνα σχολεία» και ίσως τόσο έξυπνα που κανένα σημερινό σχολείο δεν πρόκειται γίνει!
Χρειάζεται μήπως να θυμίσω το «κρυφό σχολειό»; Υπήρξε ή πρόκειται να υπάρξει εξυπνότερο σχολείο απ’ αυτό; Σιγά και μην υπάρξει! Γιατί το «κρυφό σχολειό» ενώ ήταν κρυφό -όπως ξεκάθαρα άλλωστε δηλώνει το όνομά του- το … έβρισκαν και οι μαθητές του και οι δάσκαλοί του μέσα στα σκοτάδια και σε δρόμους δύσβατους, ενώ σήμερα… Τι γίνεται σήμερα; Τα σχολεία είναι «ολοφάνερα» κι όχι «κρυφά» αλλά αρκετοί και μαθητές και εκπαιδευτικοί δυσκολεύονται ή και αδυνατούν να τα εντοπίσουν, με αποτέλεσμα να αναγκάζονται να χάνουν το χρόνο τους σε άλλους χώρους και ασχολίες.
Τέλος πάντων! Σύμφωνα με τις εξαγγελίες το «έξυπνο σχολείο» θα έχει συγκεκριμένα, «έξυπνα» χαρακτηριστικά και μεγαλεπήβολους στόχους και πάνω απ’ όλα θα σέβεται το περιβάλλον συμβάλλοντας στην προστασία του. Το επερχόμενο σχολείο όχι μόνο δε θα είναι ενεργοβόρο αλλά θα εξοικονομεί ενέργεια. Οι «κακές γλώσσες», που δε λείπουν από πουθενά, λένε ότι αυτό, για λόγους οικονομίας, θα επιτευχθεί με την επιβολή συγκεκριμένων και απαράβατων κανόνων. Στο πλαίσιο αυτό μαθητές και εκπαιδευτικοί θα είναι αναγκασμένοι το χειμώνα να ντύνονται σαν κρεμμύδια, ώστε να μην υφίσταται ανάγκη θέρμανσης ενώ όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τα ανεκτά όρια δε θα γίνονται μαθήματα, ώστε να μην απαιτείται ψύξη των σχολικών χώρων. Το σημαντικότερο όμως μέτρο προς την κατεύθυνση αυτή οι ίδιες πάντα «κακές γλώσσες» υποστηρίζουν ότι θα συνδέεται με τους μαθητές εκείνους που δε θα επιδεικνύουν την απαιτούμενη διάθεση για μάθηση, δηλαδή τους τεμπέληδες και ηλιθίους. Αυτοί θα εξαναγκάζονται σε αυτοκτονία! Με τον τρόπο αυτό θα περιορίζεται η σπατάλη υπερπολύτιμων στις μέρες μας αγαθών, όπως το οξυγόνο, το νερό και η τροφή.
Ταυτόχρονα και σύμφωνα, αυτή τη φορά, με τις «καλές γλώσσες» το «έξυπνο σχολείο» θα στηρίζεται σε συγκεκριμένους πυλώνες όπως την ανθρωποκεντρική και περιβαλλοντική εκπαίδευση, τη γλωσσομάθεια, την ψηφιακή σύγκλιση και τη σύνδεση της Παιδείας με τον αθλητισμό και τα Ολυμπιακά ιδεώδη. Κάπου εδώ επανεμφανίζονται οι «κακές γλώσσες» και ισχυρίζονται ότι έχει ήδη εντοπιστεί το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο αφθονεί στη χώρα μας και θα κληθεί να στηρίξει την υλοποίηση των πανέμορφων αυτών στόχων. Ειδικοί εμπρηστές και καταπατητές από την Πελοπόννησο και την Πάρνηθα θα δώσουν και την ψυχή τους στα περιβαλλοντικά προγράμματα, ενώ σύσσωμη η εθνική ομάδα άρσης βαρών είναι ήδη πανέτοιμη να συνδέσει την Παιδεία μας με τα … Ολυμπιακά ιδεώδη. Παράλληλα, γίνονται ήδη επαφές με βουλευτές συγκεκριμένου κόμματος, οι οποίοι θα πρωταγωνιστήσουν στα πολυπολιτισμικά προγράμματα του «έξυπνου σχολείου».
Γίνεται φανερό ότι στο ανθρώπινο δυναμικό δε θα συναντήσουμε προβλήματα αλλά οι «κακές γλώσσες» αναρωτιούνται: «Μα όλοι αυτοί οι … πυλώνες αποτελούν πυλώνες του «έξυπνου σχολείου» και δεν αποτελούσαν πυλώνες του παραδοσιακού και βλαμμένου»; Δηλαδή, το ανόητο σχολείο του παρελθόντος και του παρόντος δε στόχευε στα συγκεκριμένα; Κι αν δε στόχευε στα συγκεκριμένα -έστω κι αν στο σημάδι δε θύμιζε τίποτε από Γουλιέλμο Τέλλο- πού στο καλό στόχευε;
Μήπως στόχο του «χαζοσχολείου» που βιώσαμε γενιές και γενιές αποτελούσε όχι ο εξανθρωπισμός αλλά ο … εκζωισμός του ανθρώπου; Μήπως στόχο του αποτελούσε η διδασκαλία καταστροφής του περιβάλλοντος, η δημιουργία προκαταλήψεων απέναντι στις σύγχρονες τεχνολογίες, η διαιώνιση του εθνικιστικού μίσους και του φανατισμού απέναντι σε διαφορετικούς ανθρώπους και πολιτισμούς, Μήπως στόχος του ήταν ο εθισμός στην ντόπα και τη βία κι όχι η διαμόρφωση ανθρώπων που να σέβονται και να αναγνωρίζουν τα αθλητικά ιδεώδη; Νομίζω ότι τίποτε από αυτά τα παλιοπράγματα δεν αποτέλεσε στόχο κανενός σχολείου, όσο βλαμμένο κι αν ήταν αυτό! Κι εδώ βρίσκεται η ουσία.
Ένα «έξυπνο σχολείο», όσο ευφυές κι αν είναι, χρειάζεται και έξυπνους ανθρώπους που θα το στελεχώσουν. Απαιτεί και έξυπνες κοινωνίες που θα το κατανοήσουν, θα το σεβαστούν και θα το στηρίξουν. Να υποθέσω ότι οι υπεύθυνοι έχουν ήδη προγραμματίσει τις κινήσεις τους και δε θα βρεθούν ανέτοιμοι και πάλι; Να υποθέσω ότι ήδη έχει αρχίσει η προετοιμασία και η κατάρτιση εκπαιδευτικών που θα κληθούν να στηρίξουν αυτή τη … νέα έξυπνη σχολική πραγματικότητα; Ότι έχουν καθοριστεί τα κριτήρια επιλογής των συγκεκριμένων, τα κίνητρα που θα τους δοθούν, ο τρόπος και οι φορείς αξιολόγησής τους, ώστε να διασφαλίζεται η απαραίτητη διάθεση και προσπάθεια; Αυτά είναι τα σημαντικά κι από αυτό το σημείο πρέπει να ξεκινήσει επιτέλους η προσπάθεια. Κάποιοι πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι τα «έξυπνα σχολεία» δε χτίζονται με έξυπνα τούβλα και ευφυείς τεχνολογίες αλλά με έξυπνους ανθρώπους. Τα τούβλα, ακόμα και τα έξυπνα, πάντα τούβλα θα είναι!
*Εδώ και καιρό πιστεύω ότι καλό σχολείο είναι το ... κλειστό σχολείο