Όταν γνώρισα τους γονείς της... Αϊνστάιν

Όταν μπαίνω στον χώρο διαλείμματος του φροντιστηρίου και αντικρίζω πονηρά χαμόγελα στα πρόσωπα των συνεργατών μου, συνοδευόμενα από προσποιητή σοβαρότητα, σημαίνει ότι κάτι αρκετά φαιδρό έχει συμβεί. Μπορεί να είναι η απύθμενης αστειότητας απάντηση που έδωσε κάποιος μαθητής ή το ευφυές σχόλιο που έκανε κάποιος άλλος (ναι, υπάρχουν ακόμη τέτοιοι/ες/@). Το καλύτερο, βέβαια -βούτυρο στο ψωμί μου, που λένε- είναι όταν το σκηνικό συνδέεται με γονείς. 

Κάτι τέτοιο συνέβη πολύ πρόσφατα. Το κλίμα ήταν, έτσι κι αλλιώς, ευχάριστο. Μετρούσαμε αντίστροφα για τις χριστουγεννιάτικες διακοπές. Δεν είναι και λίγο. Δυο εβδομάδες μακριά από τον τόπο των βασανιστηρίων μας. 

Οι περισσότεροι καθηγητές ήδη είχαν συγκεντρωθεί στον χώρο που αποκαλούμε "κουζίνα". Ήταν φανερό ότι κάτι ευτράπελο είχε συμβεί όσο έλειπα κι αυτοί δεν μπορούσαν να κρύψουν την αγωνία τους να μου το μεταφέρουν. Δεν πρόλαβα να καθίσω και ένας από τους συναδέλφους, χαμογελώντας πονηρά, μου προωθεί ένα χαρτάκι με κάποιο όνομα, σημειώσεις και έναν αριθμό τηλεφώνου.

"Αυτό είναι για σένα", λέει και είναι ολοφάνερο ότι καταβάλλει συγκινητική προσπάθεια, ώστε να μην ξεσπάσει σε γέλια.

"Λίγο πριν", συνεχίζει, "τηλεφώνησε η κυρία τάδε και, αφού εκθείασε την κόρη  της, ζήτησε να της τηλεφωνήσεις. Θέλει να τη φέρει στο φροντιστήριο".

Όπως με πληροφόρησε, "το παιδί είναι μαθήτρια της Β' Λυκείου, με εξαιρετικές επιδόσεις, με βλέψεις -τι άλλο βέβαια- για την Ιατρική". 

Την ίδια στιγμή, μία συνάδελφος έσπρωχνε την τηλεφωνική συσκευή προς το μέρος μου, παρακινώντας με να τηλεφωνήσω άμεσα.

Είχα ήδη αρχίσει να υποψιάζομαι τι συνέβαινε. Τα τελευταία χρόνια, άλλωστε, είναι όλο και πιο συχνές οι περιπτώσεις ξετσίπωτων γονιών, οι οποίοι, τελείως ξεδιάντροπα, αποθεώνουν τα παιδιά τους, εγκωμιάζουν τις δυνατότητές τους, κάνουν λόγο για επιδόσεις που πλησιάζουν τον ίδιο τον Θεό. Ως απόδειξη, μάλιστα, ορισμένοι προσκομίζουν και τους βαθμούς του σχολείου, βαθμοί, οι οποίοι, εδώ και χρόνια, αποτελούν μνημείο λαϊκισμού.

Πληκτρολογώ τον τηλεφωνικό αριθμό και περιμένω. Στον χώρο επικρατεί νεκρική σιγή. Όλοι πλησιάζουν και στήνουν αφτί, για να παρακολουθήσουν τη συνομιλία. Μαθητές, που είχαν την ατυχία να χρειάζονται κάτι από εμάς, παραπέμπονται στο επόμενο διάλειμμα. Δεν κινείται τίποτε. Η αναμονή κορυφώνεται.

Στην άλλη άκρη της γραμμής βρίσκεται ο πατέρας της μαθήτριας. Κάνουμε τη γνωριμία στα γρήγορα. Ο τύπος δεν κρατιέται. Αρχίζει το εγκώμιο της κόρης. Μαθαίνω ότι είναι υπέροχη, είναι καταπληκτική, η πλάση όλη δεν έχει ξαναγνωρίσει τέτοια σοφία, εννοείται ότι την ενδιαφέρει αποκλειστικά και μόνο η Ιατρική, παρακολουθεί το μάθημα της Έκθεσης με κάποιον καθηγητή από τον οποίο δεν είναι καθόλου ευχαριστημένη -γιατί δεν καλύπτει τις απαιτήσεις της και δεν ταιριάζει στην ποιότητά της- ενώ και οι συμμαθητές της στο φροντιστήριο κινούνται σε επίπεδο πολύ πιο χαμηλό από το δικό της, μπλα, μπλα, μπλα και γι αυτό θέλει να τη φέρει στο δικό μας φροντιστήριο.

Άκουγα και δεν πίστευα στα αφτιά μου. Απέφυγα να διατυπώσω οποιοδήποτε ειρωνικό σχόλιο. Έδειξα ιώβειο υπομονή. Οι ακροατές της συνομιλίας-μονολόγου είχαν δακρύσει από τα γέλια, βρίσκονταν στα πρόθυρα νευρικού κλονισμού. Τέτοια αποθέωση παιδιού, τόσα χρόνια, δεν είχε ξαναζήσει κανένας μας. Βέβαια, η επιλογή του φροντιστηρίου, στο οποίο η κόρη παρακολουθούσε μαθήματα, δεν ταίριαζε με τους ύμνους τους οποίους μόλις είχαμε ακούσει.

Ο μονόλογος του ξετσίπωτου γονιού έκλεισε με την απαίτηση να της βρω ένα τμήμα αντίστοιχο των δυνατοτήτων και επιδόσεων της.

Είμαι σίγουρος ότι αρκετοί δυσκολεύεστε να πιστέψετε ότι υπάρχουν τέτοιοι γονείς. Δυστυχώς, υπάρχουν και ο αριθμός τους αυξάνει με γεωμετρική πρόοδο. Έχουν την αίσθηση ότι το παιδί τους είναι κάτι το εξαιρετικό, χωρίς αυτό να πιστοποιείται από κάτι άλλο εκτός από τους σχολικούς βαθμούς και το γεγονός ότι το παιδί διαβάζει ατελείωτες ώρες. Πρόκειται για γονείς και παιδιά, οι οποίοι δεν μπορούν να δεχτούν οποιαδήποτε αρνητική κριτική, αδυνατούν να αντέξουν την πραγματικότητα. Η επισήμανση των ελλείψεων, των κενών του παιδιού τους τούς προκαλεί πόνο, θυμό, τους εξοργίζει και τους κάνεις εχθρικούς.

Υπάρχουν εκπαιδευτικοί που τους κάνουν το χατίρι και ενισχύουν την αυτοϊδέα τους. Αποφεύγουν κάθε αρνητική κριτική, για να μην τους χάσουν από πελάτες. Προσωπικά με αρρωσταίνει η επαφή με τη συγκεκριμένη κατηγορία -γονιών και εκπαιδευτικών, δεν θέλω την παραμικρή επαφή μαζί τους και κάνω τα πάντα, ώστε να αποφύγω τη συνεργασία με αυτούς. Έτσι κι αλλιώς, η δουλειά μας είναι ιδιαίτερα πιεστική. Τέτοιοι γονείς την καθιστούν αβάσταχτη.

Όσο ο απερίγραπτος γονιός έπλεκε το εγκώμιο της κόρης, σκεφτόμουν όλα αυτά. Δεν υπήρχε περίπτωση να αφήσω τη συγκεκριμένη οικογένεια να με πλησιάσει. 

Μόλις το εγκώμιο ολοκληρώθηκε, ο κακόμοιρος πατέρας με ρώτησε πότε μπορούμε να βρεθούμε. Του απάντησα ότι δεν υπήρχε λόγος να γίνει κάτι τέτοιο, Εξηγώντας του  ότι το φροντιστήριό μας δεν είχε τμήμα ικανό να καλύψει τις απαιτήσεις της κόρης του. Του είπα ότι εμείς συνεργαζόμαστε, συνήθως, με φυσιολογικά παιδιά από την εποχή που... πέθανε ο Αϊνστάιν. 

Δεν ξέρω, αν ο γονιός αντιλήφθηκε την ειρωνική διάθεσή μου. Δεν με απασχολούσε, άλλωστε. 

Η συνάντησή μας δεν έγινε ποτέ. Μου αρκούσε το ότι (έστω τηλεφωνικά) είχα γνωρίσει τους γονείς της Αϊνστάιν.

 

Ο Σαρτρ διόρθωνε μαθητικές Εκθέσεις

Μερικά πράγματα είναι πολύ περίεργα.

Ευτυχώς!

Έρχονται από εκεί που δεν τα περιμένουμε, ανατρέποντας αντιλήψεις και δεδομένα, τα οποία θεωρούσαμε... δεδομένα.

Βέβαια, οι αναθεωρήσεις αποτελούν ήττα. Αυτό δεν σημαίνει ότι αντιμετωπίζω τους επαναπροσδιορισμούς ως κάτι βδελυρό, το αντίθετο μάλιστα. Είναι καλό να προχωράμε στη ζωή, επανεξετάζοντας απόψεις, θέσεις ή επιλογές, εγκαταλείποντας ψευδαισθήσεις, λανθασμένες αντιλήψεις, μεθόδους και υιοθετώντας νέες. Συνήθως, τέτοιες παραδοχές μας βελτιώνουν, μας οδηγούν σε δρόμους καλύτερους, πιο φωτεινούς. Όπως και να έχει, όμως, κάθε αναθεώρηση εμπεριέχει τη συνειδητοποίηση κάποιου λάθους και άρα μιας, μικρής ή μεγαλύτερης, καθυστέρησης που προηγήθηκε. Κι αυτό πονάει.

Λογικό!

Κάτι τέτοιο μου συνέβη, τη στιγμή που αναγκάστηκα να αναθεωρήσω την αντίληψη που είχα διαμορφώσει για τη δημιουργικότητα.

Πίστευα, ο αφελής, ότι η δημιουργικότητα προϋπέθετε ένα ιδανικό περιβάλλον. Επαφή με ανθρώπους ευφυείς, με διάθεση αναζήτησης και ανανέωσης, με δυνατότητα παραγωγής νέων ιδεών και εντοπισμού λύσεων πρωτότυπων αλλά, ταυτόχρονα, καινοτόμων και αποδοτικών.

Συνεχίζω, σίγουρα, να πιστεύω ότι ένα τέτοιο περιβάλλον προσφέρει πολλές αφορμές για εγκατάλειψη της αδράνειας και κινητοποίηση της φαντασίας, για αναζήτηση του διαφορετικού, για προσπάθεια δημιουργίας του καινούριου.

Πλέον, όμως, συνειδητοποίησα, με ιδιαίτερα δραματικό τρόπο, είναι η αλήθεια, ότι η δημιουργικότητα δεν κυοφορείται αποκλειστικά σε ένα τέτοιο πλαίσιο. Κατάλαβα ότι η αλληλεπίδραση με άτομα ευφυή, τα οποία δεν ανέχονται το τετριμμένο, το δεδομένο, την ακινησία, δεν αποτελεί το αποκλειστικό καύσιμο, την πρώτη ύλη της δημιουργικότητας. Η συγκεκριμένη δεξιότητα μπορεί, τελικά, να τροφοδοτείται και από συνθήκες, οι οποίες αγγίζουν το "τίποτε", το μηδέν, να κινητοποιείται από την άγνοια, την ακινησία και το απόλυτο σκοτάδι της αμάθειας, το οποίο μας περιβάλλει. 

Σκεφτείτε ότι η περίοδος της Αναγέννησης υπήρξε προϊόν εκείνης του Μεσαίωνα. Η συγκεκριμένη μετάβαση αποδεικνύει με καταφανέστατο τρόπο ότι το "κάτι" μπορεί να γεννηθεί από το "σκοτάδι". Ακόμη και κατά τη διάρκεια του μεσαιωνικού σκότους, της άγνοιας, των δεισιδαιμονιών, υπήρξαν εκείνοι, οι οποίοι εντόπισαν και αξιοποίησαν τα υλικά της δημιουργίας, οικοδομώντας μια πρωτόγνωρη εξέλιξη και προχωρώντας σε εξαιρετικά έργα, επιστημονικά, καλλιτεχνικά, φιλοσοφικά,... Τέτοιοι άνθρωποι χάραξαν και διάβηκαν τον δρόμο προς την Αναγέννηση, η οποία καταγράφεται ως μια από τις πιο λαμπρές περιόδους του ανθρώπινου πνεύματος.

Ωραίο παράδειγμα βρήκα. 

Κάπως έτσι ξεκίνησε -σε μικρότερη κλίμακα- η αποδοχή του λάθους μου και ο επαναπροσδιορισμός της θέσης μου ως προς τις πηγές της δημιουργικότητας. Από την επαφή μου με έναν σύγχρονο Μεσαίωνα άρχισε η ανατροπή. Κι αυτός ο Μεσαίωνας λέγεται "μαθητικά γραπτά" και μην κοροϊδεύετε, γιατί όποιος κοροϊδεύει τον άλλον... . 

Η προσπάθεια διόρθωσης γραπτών στο μάθημα της Γλώσσας, αποτελεί (όλο και πιο συχνά) μια ιδιαίτερα βασανιστική εμπειρία, σηματοδοτώντας την απόλυτη επαφή με έναν νέο Μεσαίωνα και το σύνολο των γνωρισμάτων του. Το απόλυτο σκοτάδι της αμάθειας, της αγραμματοσύνης, της έλλειψης επαφής με την πραγματικότητα, της αδυναμίας επεξεργασίας απλών δεδομένων, της άγνοιας των βασικότερων γλωσσικών κανόνων ακόμη και λέξεων βασικών για την απλή, καθημερινή ανθρώπινη επικοινωνία και συνεννόηση. 

Τα "φοβώντας", "εκμεταλλεύοντας", "αισθάνοντας", "ανταγωνίζοντας", "δέχοντας", δεν εκπλήσσουν, πλέον. Τα "άνχος" αλλά και "άνγχος", "εξυνχρονισμός", "τροχοπαίδι", τρομάζουν λιγότερο και από ταινία φρίκης. Κόλαση (χειρότερη και από εκείνη του Δάντη) συνεχίζουν να αποτελούν τα τριγενή και δικατάληκτα (ή, μήπως, "τριγενές και δικατάληκτα)!!!

Μιλάμε για γραπτά, τα οποία -ακόμη και στη σκέψη της διόρθωσής τους- προκαλούν κρίσεις πανικού, πόνο βιολογικό και ψυχικό, "αγχώδες" διαταραχή, εκρήξεις οργής και... "συνεχές" εκνευρισμό. 

Κι, όμως, τέτοιας ποιότητας γραπτά αντί να με καταβάλλουν, να με οδηγούν σε αδράνεια, να με κάνουν να λιγουρεύομαι βαριά ναρκωτικά, ανακάλυψα ότι με κινητοποιούν, πυροδοτούν τη σκέψη μου, τη διάθεση ενασχόλησής μου με ενδιαφέροντα και, κυρίως, χρήσιμα πράγματα, αποτελούν κίνητρο για ανανέωση και δημιουργία.

Πρόκειται, μάλλον, για μηχανισμό άμυνας. 

Η ανθρώπινη ευφυΐα αντιδρά στην υποκουλτούρα με τρόπους μη αναμενόμενους. Κάθε δυο, τρία -το πολύ- γραπτά ο οργανισμός μου επαναστατεί. Απαιτεί απομάκρυνση από την κόλαση της αγραμματοσύνης, επιβάλλοντας διαλείμματα δημιουργικότητας. Τελικά, τα διαλείμματα της διαδικασίας καταλήγουν χρονικά πολύ μεγαλύτερα από τον χρόνο εργασίας. 

Τέτοια διαλείμματα με οδήγησαν σε επαφή με ενδιαφέροντα βιβλία, με θεϊκή μουσική, με τη συγγραφή, τη μελέτη, εμβάθυνση και εντοπισμό λύσεων σε θέματα που με απασχολούν, στη δημιουργική μαγειρική. Σε βαριές περιπτώσεις γραπτών, μάλιστα, έχω προχωρήσει ακόμη και στη μερική ανανέωση της επίπλωσης του σπιτιού.

Σίγουρα δεν υπάρχει περίπτωση να λατρέψω τη διόρθωση των μαθητικών γραπτών. Θα συνεχίσω να αντιμετωπίζω τη διαδικασία σαν περιδιάβαση στους κύκλους της κόλασης. Αρχίζω, όμως, να αντιμετωπίζω με ίχνη συμπάθειας εκείνους, οι οποίοι με τα... "δημιουργήματά" τους την προκαλούν, δίνοντας αφορμές για ουσιαστικά έργα.

Ο Σαρτρ ισχυριζόταν ότι "Η κόλαση είναι οι άλλοι". 

Θα πρέπει να είχε διορθώσει πολλά γραπτά Έκθεσης ο καψερός. 

Νομίζω ότι είμαι σε θέση να συμπληρώσω τη ρήση του. Ναι, "Η κόλαση είναι οι άλλοι" αλλά "οι άλλοι είναι και πηγή δημιουργικότητας και άντλησης έμπνευσης" ακόμη κι όταν χτίζουν "κολάσεις" γύρω μας.

Εύχομαι σε όλους σας Καλή χρονιά και "ευτυχές" ο νέος χρόνος.

TikTok: Η τέχνη των χαμηλών προσδοκιών και η χαμένη μάχη της λογικής

Η μαθήτρια προσπαθεί -με αρκετό κόπο, είναι η αλήθεια- να ανακαλέσει στη μνήμη της το πιο ουσιαστικό μήνυμα που έχει δεχτεί πρόσφατα από το TikTok.

Όλα είχαν ξεκινήσει από την προσπάθεια να κατανοήσουν ένα απλό θέμα Έκθεσης. Είναι μαθητές Β΄ Λυκείου, «καλά παιδιά» και με διάθεση να κατακτήσουν υψηλούς στόχους και πολλά μόρια στις επερχόμενες Πανελλαδικές εξετάσεις. Ή έτσι νομίζουν. Η προσπάθεια δεν είχε πάει ιδιαίτερα καλά. Η ανάγνωση ενός θέματος τεσσάρων γραμμών και η διαδικασία επεξεργασίας και κατανόησης των βασικών, έστω, νοημάτων του είχε, μόλις, καταλήξει σε… Βατερλό. Η πλειονότητα δήλωνε, με βεβαιότητα, ότι δεν είχε την παραμικρή απορία αλλά δεν κατάφερνε να απαντήσει στις ερωτήσεις που ακολούθησαν. Ελάχιστοι ανταποκρίθηκαν. Μια μειονότητα από εκείνες που όλο και πιο σπάνια συναντάμε πια στις μαθητικές αίθουσες.

Προσπάθησα να τους εξηγήσω πώς έφτασαν σε σημείο "εφηβικής άνοιας" και ποια θα ήταν τα (όχι πολύ) μελλοντικά αποτελέσματα. Προσπάθησα να συνδέσω την πρόωρη (για κάποιους από το Δημοτικό) και εντατική (για κάποιους και οχτώ ώρες στην περίοδο των διακοπών) επαφή τους με τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Οι περισσότεροι δεν είχαν αγγίξει βιβλίο κατά τη διάρκεια του Καλοκαιριού. Ελάχιστοι είχαν διαβάσει κάποια από τα άρθρα που ανέβαζα στις διαδικτυακές ομάδες μας. Καθόλου τυχαίο, τα παιδιά που ανταποκρίθηκαν στην κατανόηση του θέματος, ήταν εκείνα που είχαν διαβάσει βιβλία και παρακολουθήσει την επικαιρότητα, εκείνα άρα που δεν είχαν πέσει σε νοητικό κώμα.

Εντωμεταξύ, η μαθήτρια, της ιστορίας, είχε καταφέρει να εντοπίσει το πιο σημαντικό μήνυμα που της έστειλε ο αλγόριθμος του TikTok, δηλώνοντας ότι είχε παρακολουθήσει το βίντεο της δολοφονίας του Τσάρλι Κερκ!!! Και δεν ήταν η μόνη. Όλοι το είχαν δει. Viral το βίντεο.

Για ένα δεκαπεντάχρονο, λοιπόν, το σημαντικότερο βίντεο ήταν αυτό μιας δολοφονίας! Πιθανολογώ ότι έκανε like, πιθανώς, το μοιράστηκε με συνομηλίκους της και το πρόσθεσε στη λίστα με τα «Αγαπημένα». Βέβαια, όσοι είχαν δει το βίντεο αδυνατούσαν να εξηγήσουν τι κέρδισαν από την παρακολούθηση μιας εξαιρετικά βίαιης σκηνής, ενός αποτροπιαστικού εγκλήματος. Σκέφτομαι αν ο θύτης της υπόθεσης είναι, τελικά, ο δολοφόνος ή το TikTok.

Κι εκεί είναι το πρόβλημα και έχω εξαιρετικά άσχημα νέα για αυτά τα παιδιά και για τους γονείς τους. Όταν ένα παιδί από τα δέκα του ή και νωρίτερα εκτίθεται στην παρακολούθηση βίντεο που του στέλνει ο αλγόριθμος, χωρίς να προλαβαίνει και χωρίς να νιώθει την ανάγκη να τα επεξεργαστεί (τι να επεξεργαστεί, άλλωστε;), τότε γυμνάζει τον εγκέφαλό του στο «τίποτα», στο να δέχεται παθητικά οτιδήποτε, να μη συγκεντρώνεται στο παραμικρό, να νιώθει(;) ευχαρίστηση σε μικρής διάρκειας ερεθίσματα. Και τότε η σκέψη γίνεται επιφανειακή, η κατανόηση αδύνατη, οι κακές σχολικές επιδόσεις πραγματικότητα, η διάσπαση προσοχής σύντροφος ζωής.

Στα δεκαπέντε (στην πραγματικότητα και πιο νωρίς) η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη. Η οποιαδήποτε προσπάθεια είναι, σχεδόν, αδύνατο να επαναφέρει τον εγκέφαλο στις εργοστασιακές ρυθμίσεις, στην πλαστικότητα της βρεφικής και παιδικής ηλικίας, να του δώσει την ευκαιρία να διδαχτεί τον μηχανισμό της απορίας, της αναζήτησης λύσεων, του εντοπισμού διεξόδων, της ανάγκης να μαθαίνει, να βρίσκει ευχαρίστηση σε ουσιαστικές δράσεις. Με απλά λόγια, είναι αργά πια, να μάθει ο εγκέφαλος να επικοινωνεί με το περιβάλλον, να το αντιλαμβάνεται και να αλληλεπιδρά με αυτό. Είναι δύσκολο, ως αδύνατο, πλέον, το παιδί να κατανοεί όσα διαβάζει, να παρακολουθεί ένα μάθημα 45΄, να αντιλαμβάνεται τις ανατροπές μιας ταινίας, ενός θεατρικού, της ίδιας της ζωής. Το παιδί μπορεί κάποια στιγμή να «θελήσει» αλλά δεν θα «μπορεί». Έχει γυμνάσει τον δείκτη στο scrollάρισμα και το μυαλό του στη διάσπαση προσοχής. Έχει εθιστεί στα ανθυγιεινά σνακ και αρνείται το κυρίως γεύμα.

Δυστυχώς, όμως, η κοινωνία, η οικονομία, η πολιτική, η τεχνολογία, που έρχονται δεν θα είναι πιο απλές από ό,τι είναι σήμερα. Θα είναι πιο πολύπλοκες, ένας λαβύρινθος μεταβολών, οι οποίες απαιτούν συγκροτημένη, κριτική, αναλυτική σκέψη. Η ζωή θα είναι μαραθώνιος κι όχι βιντεάκια 5 ή 10 δευτερολέπτων.

Τα παιδιά αυτά έχασαν την ευκαιρία και η ευθύνη βαρύνει τους γονείς, οι οποίοι δηλώνουν χαρούμενοι που το παιδί τους δεν βγαίνει έξω. Νιώθουν ασφάλεια που βρίσκεται με τις ώρες κλεισμένο στο δωμάτιό του και δεν εκτίθεται στους  κινδύνους του πραγματικού κόσμου. Αν παρακολουθεί φόνους, βίαια περιστατικά μεταξύ εφήβων, θεωρίες συνωμοσίας, μηνύματα μίσους, ταινίες με ερωτικό περιεχόμενο (τσόντες, δηλαδή) δεν τους ενοχλεί, δεν τους ανησυχεί, δεν τους προβληματίζει. Το να θέσουν όρια βρίσκεται έξω από το βεληνεκές της σκέψης τους και των αντοχών τους. Άλλωστε και οι ίδιοι βιντεάκια στο TikTok, μάλλον, παρακολουθούν…

Συμβαίνει το εξής παράδοξο. Από τη μια, κάποιοι εκπαιδευτικοί προσπαθούν να σώσουν ό,τι μπορούν, παλεύοντας να προσελκύσουν και να διατηρήσουν την προσοχή των παιδιών για 45΄ με έναν μαρκαδόρο στο χέρι και με αντίπαλο τον αλγόριθμο και τα αναρίθμητα βίντεο διάρκειας 5΄΄. Από την άλλη, οι περισσότεροι γονείς αδιαφορούν για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή και την επικροτούν, αγνοώντας τα αποτελέσματα και αδυνατώντας να αντιληφθούν ότι ο εθισμός σε αυτά δεν είναι μια παιδική ασθένεια που θα περάσει αλλά μια ασθένεια που προκαλεί μόνιμες βλάβες. Η απερισκεψία τους θυμίζει αδαείς ζαχαροπλάστες: προσθέτουν συνεχώς ζάχαρη στο μείγμα, κι ύστερα απορούν γιατί το παιδί τους… κολλάει.

Κάποια στιγμή (συνήθως λίγο πριν τις Πανελλαδικές) φτάνει η στιγμή της αλήθειας και οι γονείς αρχίζουν να ανησυχούν(;) και να κατηγορούν το σύστημα. Ναι αλλά τότε είναι αργά για δάκρυα, το σύστημα θα συνεχίσει να κερδίζει δισεκατομμύρια επενδύοντας στην αδιαφορία των γονιών, την άγνοια και την… αϋπνία των παιδιών.

Όταν η ανακοίνωση των επιτυχόντων μας καταλαμβάνει εξαπίνης!!!

Μερικά πράγματα είναι πολύ ωραία*.

Κάποια άλλα είναι ακόμη πιο ωραία.
Ίσως, γιατί είναι λίιιγο αναπάντεχα.
Κάπως έτσι ζήσαμε φέτος την ανακοίνωση των ονομάτων των επιτυχόντων στα ΑΕΙ της χώρας.
 
Εκεί που σκεφτόμασταν αν θα πάμε στο φροντιστήριο την επομένη (μέρα ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων, όπως είχαμε ενημερωθεί), για να υποδεχτούμε μαθητές, γονείς και… κεράσματα, συμβαίνει το αδιανόητο.
Τα μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αρχίζουν να καταφθάνουν με ρυθμούς εξωφρενικούς. Καταιγίδα εν μέσω καύσωνα. Κατακλυσμός χειρότερος και από τον Daniel. Δεν προλαβαίνουμε να ανοίγουμε μηνύματα, να απαντάμε σε τηλεφωνήματα, να… συνειδητοποιήσουμε τι έγινε.

 
Η ανακοίνωση έγινε μια μέρα νωρίτερα.
Μας έπιασε εξαπίνης, συνέβη απροσδόκητα, αναπάντεχα, ξαφνικά και χωρίς την παραμικρή προειδοποίηση. Πάντως, μας αιφνιδίασε ευχάριστα.
Να, πώς λέμε για κάποια τροχαία; «Και μπαμ… έγινε το κακό»!!!
Κάπως έτσι. Απλώς, εδώ δεν έγινε το κακό αλλά το πολύ καλό.
 
Από τα πρώτα μηνύματα μαθαίνουμε ότι δυο θέσεις στη Νομική Θεσσαλονίκης καταλαμβάνονται από μαθήτριές μας. Θα ακολουθήσει και μια τρίτη στη Νομική Αθήνας αυτή τη φορά.
Ταυτόχρονα, ενημερωνόμαστε για τις επιτυχίες μαθητών/τριών μας στα Παιδαγωγικά, στα ΤΕΦΑΑ, στην Ψυχολογία, στην Αγγλική Φιλολογία, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στις Πολιτικές Επιστήμες, στα Σώματα Ασφαλείας,…
 
Πριν συνειδητοποιήσουμε τι ακριβώς έχει συμβεί, αρχίζουν να καταφθάνουν μηνύματα και από τους μαθητές μας των υπόλοιπων πεδίων. «Τα παιδιά της Έκθεσης» του φροντιστηρίου. Ενημερωνόμαστε ότι η Ιατρική, η Οδοντιατρική, η Βιολογία, σχολές Οικονομικών, Πληροφορικής, Στρατιωτικές σχολές και, βέβαια, (οι πολυαγαπημένες μου) σχολές Ηλεκτρολόγων, Μηχανολόγων, Πολιτικών, Χημικών, Αρχιτεκτόνων,… Μηχανικών, θα έχουν και φέτος εκπροσώπους της «άποψης».

 

Και τα μηνύματα συνεχίζουν να καταφθάνουν και κάνουν τη χαρά μας ακόμη μεγαλύτερη.
 
Και κάπως έτσι, τελείως ξαφνικά, ένας ακόμη όμορφος κύκλος έκλεισε.
Συγχαρητήρια σε όλα τα παιδιά.
Να είστε όλοι υγιείς, να αξιοποιήσετε την ευκαιρία που σας δίνεται και να δημιουργήσετε πολλές πολλές ακόμη!!!

Όλοι εμείς, οι καθηγητές στην «άποψη», είμαστε περήφανοι για εσάς!
Σας ευχαριστούμε για τη συνεργασία!
 
 
*Άλλα πολύ ωραία πράγματα:

Να είσαι υγιής.

Να ζεις τις δύσκολες αλλά και τις ευχάριστες στιγμές της ζωής έχοντας δίπλα σου τους δικούς σου ανθρώπους, την οικογένεια και τους φίλους  σου.

Να υπάρχουν άνθρωποι με διάθεση να αναλάβουν τη φροντίδα του γάτου σου, ώστε να σε απαλλάσσουν από ευθύνες, τις οποίες δεν επέλεξες να έχεις.

Να έχεις ωραία παρέα στις βραδινές εξόδους.

Να έχεις συμπαράσταση όταν προσπαθείς να κόψεις το κάπνισμα ή όταν ξεκινάς δίαιτα.

Να μην έχει καύσωνα.

Να είσαι στα δροσερά και καταπράσινα βουνά όταν έχει καύσωνα.

Να αντιλαμβάνεσαι ποια πράγματα έχουν αξία και να παθιάζεσαι με αυτά.

Να αποφεύγεις τη ματαιοδοξία όσο μεγαλώνεις.

Να νιώθεις την εκτίμηση των άλλων.

Να σε εκπλήσσουν θετικά άνθρωποι από τους οποίους δεν το περίμενες.

Να ελπίζεις ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα.

... 

 

Ας μιλήσουμε για την Έκθεση

«Πώς είδες τους βαθμούς στην Έκθεση;», απορία γνωστού -γονιού υποψήφιου μαθητή στις φετινές Πανελλαδικές- σε τυχαία συνάντησή μας.

«Αναμενόμενα», η απάντησή μου. Λιτή και απέριττη.

Δεν του πολυάρεσε. Κι αυτό είναι κάτι που δεν το καταλαβαίνω. Διατυπώνοντας μια ερώτηση, καλέ μου κύριε, διακινδυνεύεις να δεχτείς απάντηση, η οποία σε ξεβολεύει. Κι αυτός ξεβολεύτηκε είναι η αλήθεια, γιατί ήρθε αντιμέτωπος με σκληρές αλήθειες τόσο για τον γιο του όσο και (το πιο τραγικό) για τον ίδιο.

Ο συγκεκριμένος, όπως και οι περισσότεροι, έχει μια, μάλλον, θολή εικόνα για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας (Έκθεση για τους περισσότερους) και, κυρίως, για τις απαιτήσεις του. Οπότε και η αντίληψη που διατυπώνουν γι αυτό είναι ιδιαίτερα γραφική και εξαιρετικά ομιχλώδης.

Οι περισσότεροι αγνοούν ή τους συμφέρει να αγνοούν ότι οι επιδόσεις στο συγκεκριμένο μάθημα, σίγουρα, εξαρτώνται από την ποιότητα της μελέτης του υποψήφιου. Αυτή εξασφαλίζει γνώση των κανόνων κατανόησης κειμένων και περιληπτικής απόδοσης των νοημάτων τους, δυνατότητα απάντησης σε ερωτήσεις θεωρίας, μεθόδους προσέγγισης και ερμηνείας λογοτεχνικών κειμένων, τρόπους εντοπισμού και παρουσίασης των στοιχείων θεμάτων Έκθεσης, εναλλακτικές οργάνωσης προλόγων, επιλόγων και σύνδεσης νοημάτων, παραγράφων, ενοτήτων.

Αγνοούν, επίσης, και τους συμφέρει να το κάνουν ότι οι υψηλές επιδόσεις στο μάθημα απαιτούν, παράλληλα, καλό χειρισμό της γλώσσας και γνώση της πραγματικότητας που μας περιβάλλει και εξελίσσεται. Και τους συμφέρει να το αγνοούν, γιατί η γλωσσική παιδεία και η αντίληψη της πραγματικότητας δεν είναι έμφυτα χαρίσματα. Εξαρτώνται από το περιβάλλον, οικογενειακό (ο γονιός άρα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο) και ευρύτερα κοινωνικό, την ποιότητα της επικοινωνίας με αυτό, τα ερεθίσματα που δέχεται το παιδί από μικρή (από τη βρεφική) ηλικία.

Το παιδί που έχει δεχτεί πλούτο ερεθισμάτων, θεωρεί την ενημέρωση και την ανάγνωση καθημερινότητα και όχι πολυτέλεια, συμμετείχε σε συζητήσεις  για απλά και πιο σύνθετα ζητήματα, αναγκάστηκε να σκεφτεί, του δόθηκε χώρος για έκφραση αποριών και δημιουργικότητας, είχε ευκαιρίες για αυτενέργεια, έχει πολλές πιθανότητες να αποκτήσει την κουλτούρα που απαιτεί η εξέταση στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας…

Το συγκεκριμένο άτομο αποκτά την αναγκαία γλωσσική παιδεία, ικανότητα να σκέφτεται και να εκφράζεται σωστά, την ικανότητα να συγκεντρώνεται, να κατανοεί μια ερώτηση ή ένα κείμενο και να αποδίδει αφαιρετικά τα νοήματά του, να τοποθετεί την ανάλυση ενός θέματος στο πλαίσιο της εποχής, να αξιοποιεί πρωτότυπες λύσεις σύνδεσης, να επιλέγει τα πιο ουσιαστικά -σε κάθε περίπτωση- επιχειρήματα.

Αντίθετα το παιδί που ξημεροβραδιάζεται στα social media, αγνοεί τις εξελίξεις, δέχεται ελάχιστα και ανούσια γλωσσικά ερεθίσματα, αγνοεί ότι πέρα από τα σχολικά υπάρχουν και άλλα βιβλία, θα αντιμετωπίσει δυσκολίες στο συγκεκριμένο μάθημα, οι απαιτήσεις του οποίου του φαίνονται βουνό.

Κλείνω με κάτι εξίσου καθοριστικό. Πρόκειται για τον παράγοντα «τύχη». Συχνά, η επίδοση ενός υποψηφίου συνδέεται με το περιεχόμενο των κειμένων αλλά και του θέματος της Έκθεσης που καλείται να αντιμετωπίσει. Κάποια θέματα κινούν το ενδιαφέρον του, κάποια άλλα του φαίνονται αδιάφορα ενώ υπάρχουν και οι περιπτώσεις θεμάτων για τα οποία ο υποψήφιος δεν σκαμπάζει το παραμικρό και άρα τον τρομοκρατούν, του προκαλούν άγχος, περιορίζοντας τη δυνατότητα συγκέντρωσής του και ρίχνοντας την απόδοσή του στα τάρταρα. Ο παράγοντας τύχη, βέβαια, όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, ελάχιστα επηρεάζει τους καλά προετοιμασμένους και καλλιεργημένους μαθητές.

Αυτά ισχύουν για την «Έκθεση». Τα υπόλοιπα είναι φαιδρότητες, έκφραση στενοχώριας, απελπισίας και διάψευσης των γονιών. Ιδίως αν ο βαθμός στο μάθημα αυτό γίνεται αιτία για να χάσει κάποιος υποψήφιος (μα τι άλλο;) την Ιατρική. 

Και τότε, αντί ο γονιός ή και ο ίδιος ο υποψήφιος να αναλάβουν τις ευθύνες τους, ρίχνουν τα βάρη στους βαθμολογητές (κάποιοι σίγουρα έχουν ευθύνη) ή στο κακό το μάτι (αυτό σίγουρα δεν έχει την παραμικρή ευθύνη).