Το λυκαυγές του ελληνικού Μεσαίωνα

Η ανείπωτη χαρά που νιώθω είναι... ανείπωτη. Η Ελλάδα δείχνει να εγκαταλείπει την ένδοξη αρχαιότητα -ξέρετε, τότε που «εμείς φτιάχναμε ωραίους και γερούς Παρθενώνες και άλλα ευκλεή οικοδομήματα»- και σιγά σιγά εισέρχεται στο Μεσαίωνα. Υπήρξε, βέβαια, μια μικρή χρονική υστέρηση συγκριτικά με τους υπόλοιπους δυτικούς λαούς αλλά, σε κλίμακα αιωνιότητας δεν πρόκειται παρά για σταγόνα στον ωκεανό. Τώρα, και για να μη δίνω λαβές και βρεθεί κανείς να με κακολογήσει, διευκρινίζω. Η ευτυχία μου δεν απορρέει από την είσοδό μας στο Μεσαίωνα αυτή καθαυτή αλλά από το τι έπεται. Μπορεί για κάποιους αιώνες τα πράγματα να είναι λίγο αχνά έως και μαύρα αλλά αμέσως μετά έρχεται το καλό: Αναγέννηση και ο Διαφωτισμός. Τι καλά!!! Το φως (όχι το Άγιο αλλά του Διαφωτισμού και των ανθρωπιστικών ιδεών) βρίσκεται μπροστά μας.
Η απέραντης αισιοδοξίας θέση που διατυπώθηκε ήδη στηρίζεται σε πλήθος τεκμηρίων. Η ελληνική κοινωνία άλλωστε καθόλου φειδωλή είναι σ’ αυτό. Σε μια εποχή που ο υπόλοιπος κόσμος βιώνει δυναμικά την κυριαρχία της ψηφιακής τεχνολογίας και την εδραίωση της παγκοσμιοποίησης με τα καλά και τα κακά της, εμείς είμαστε... αλλού. Στηρίζουμε άτομα που κηρύσσουν το μίσος, τη βία, το φόβο απέναντι στους διαφορετικούς, θεωρούν δεδομένη την «καθαρότητα» και ανωτερότητά μας. Ψηφίζουμε κόμματα που πιστεύουν ότι οι βλακώδεις επιλογές μας για το οτιδήποτε οφείλονται στο ότι μας ψεκάζουν. Τα ποσοστά των λειτουργικά και ψηφιακά αναλφάβητων συμπατριωτών μας (ανήκουν κι αυτοί άραγε στους... ανώτερους;) κινούνται στις πρώτες θέσεις του δυτικού και πλέον μεγάλου μέρους του ανατολικού κόσμου. Όσο για την οικονομική πραγματικότητα... Κι αυτή δείχνει να αποκτά με ρυθμούς Flash Gordon γνωρίσματα του Μεσαίωνα, τότε που η εξαθλίωση, η πείνα, η περιθωριοποίηση μεγάλων ομάδων πληθυσμού κυριαρχούσαν.
Εκείνο όμως που πιστοποιεί τη θριαμβευτική είσοδό μας στην εποχή του σκοταδισμού δεν είναι παρά η νοοτροπία μας. Αποτέλεσμα άθλιας, υποτυπώδους, συντηρητικής παιδείας (όχι μόνο εκπαίδευσης), η σκέψη της πλειονότητας των μελών του «ανώτερου έθνους» χαρακτηρίζεται από πηχτό σκοτάδι. Πίσσα. Νυχτερίδες και αράχνες. Πίστη σε δεισιδαιμονίες, αγωνία απέναντι στην «αμαρτία» της αμφισβήτησης, εμπιστοσύνη σε μεσσίες της πολιτικής, εξοβελισμός του ξένου, διαιώνιση στερεοτυπικών επιλογών ως προς τον τρόπο ζωής και τους στόχους, λατρεία του λαϊκισμού, φόβος απέναντι στο καινούριο, μισαλλοδοξία και κυρίως υποκρισία...
Κι όλα αυτά δεν ισχύουν για συγκεκριμένα κοινωνικά στρώματα. Χαρακτηρίζουν και άτομα που κατέχουν θέσεις εξουσίας, που -δυστυχώς- διαμορφώνουν και χειραγωγούν την κοινή γνώμη. Μεταφέρω: «...Εάν υπήρχε στιβαρά εκκλησιαστική Διοίκηση, τότε θα είχε εκδώσει ΑΦΟΡΙΣΜΟ για το ασεβέστατο αυτό ανθρωπάκι. Αφού όμως αυτό δεν έγινε, εμείς παρακαλούμε τον Θεό να σαπίσει το στόμα του! Συγχωρήστε με, Αδελφοί και Πατέρες!...». Μάλιστα. Θα πιστεύει κάποιος ότι πρόκειται για απόσπασμα αρχείων της Ιεράς Εξέτασης αλλά πιστεύει καθολικά λάθος. Πρόκειται για λόγια -αμβροσία και νέκταρ στάζουν τα άτιμα- του μητροπολίτη Καλαβρύτων Αμβρόσιου διατυπωμένα λίγες μέρες πριν την Ανάσταση του Κυρίου ο οποίος, έχω την υπόνοια, κήρυττε «αγαπάτε αλλήλους». Το προς αφορισμό θύμα; Ο συγγραφέας Ν. Δήμου που τόλμησε να αμφισβητήσει την αγιότητα του «Αγίου Φωτός» όχι το 1014 αλλά το 2014. 
Το 2014 από κάποιους -πολλούς κάποιους- κρίνεται αναγκαίος ο αφορισμός, ο λιθοβολισμός, ο μαρτυρικός θάνατος, η θεία τιμωρία εκείνου που τολμά και διατυπώνει αιρετικές θέσεις για το «Άγιο Φως», για το «κρυφό σχολειό», για το «φανερό σχολειό», για τη ΔΕΗ, την ΕΥΔΑΠ, για την αξιολόγηση στο δημόσιο, για την ποιότητα της επιλογής υποψηφίων ενόψει ευρωεκλογών, για οτιδήποτε παγιωμένο τελικά. Κατά τα άλλα η ελευθερία του λόγου στο μεγαλείο της. Μα καλοί μου άνθρωποι, το 2014 ελευθερία λόγου δε σημαίνει υποχρέωση να ασπαστώ τις διαφορετικές απόψεις αλλά υποχρέωση διασφάλισης του δικαιώματος εκείνου που τις λέει, να μπορεί να τις λέει.
Καθετί άλλο παραπέμπει στο Μεσαίωνα. Κι αυτό μπορεί να μας κάνει αισιόδοξους. Μπορεί να μας περιμένουν τα χίλια μύρια όσα βάσανα. Μπορεί ο σκοταδισμός να σκεπάζει απειλητικά τα πάντα γύρω μας. Μπορεί η άγνοια, η ακρισία, η εξαθλίωση να μας ακολουθούν αλλά θα το κάνουν για λίγους μόνο αιώνες ακόμη. Ακολουθεί η Αναγέννηση κι αυτό δεν μπορεί παρά να μας γεμίζει με αισιοδοξία. Βρισκόμαστε στο λυκαυγές της πιο σκοτεινής περιόδου αλλά πλέον μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι. Το λυκαυγές ακολουθείται από το λυκόφως. Σε λίγους αιώνες ο κ. Δήμου και ο κάθε Δήμου της ελληνικής κοινωνίας θα μπορεί να εκφράζεται ελεύθερα χωρίς να κινδυνεύει με... αφορισμό. 

Ο κ. Ζάχος αναρωτιέται αν όλοι εκείνοι που αγανάκτησαν με τις δηλώσεις Δήμου, 

το βράδυ της Ανάστασης παρέμειναν μέχρι το τέλος της ακολουθίας 

ή απλώς έλαβαν το φως και ξεκίνησαν αγώνα δρόμου με έπαθλο την αχνιστή μαγειρίτσα.

Ανάδρομος Ερμής!

Αγαπούσα το κείμενο «Τα Ζώδια και τα Ζώα» του Ν. Δήμου πριν φέρω τους μαθητές μου σε επαφή με αυτό। Μετά το λάτρεψα! Πριν λίγες μέρες ζήτησα από τα παιδιά της Γ΄ Λυκείου να οργανώσουν περίληψή του। Στο κείμενο ο συγγραφέας καυτηριάζει την απήχηση που βρίσκουν ακόμα και σήμερα προλήψεις και δεισιδαιμονίες। Ζώδια, αστρολογία, μαντεία, αγύρτες, δοξασίες, εναλλακτικές θεραπείες, παρελαύνουν σε ένα κείμενο όλο ζωντάνια, όπου με αρκετά χιουμοριστικό τρόπο αναζητούνται τα αίτια της πλάνης। Το κείμενο κατάφερε όσα δεν καταφέρνουν εδώ και χρόνια τα απελπιστικά βαρετά, αποκαρδιωτικά ξεπερασμένα και αποκρουστικά σοβαρά κείμενα των Πανελλαδικών। Προκάλεσε έκπληξη, αντιδράσεις, προβληματισμό, συζήτηση. Άρα δεν είναι από τα κείμενα που προκαλούν στους εφήβους αφόρητη υπνηλία και αυτοκαταστροφικές τάσεις καθιστώντας τους ευάλωτους στον αλκοολισμό και τα ναρκωτικά.

Από τη μια, κάποιοι μαθητές, όταν το αντίκρισαν, ένιωσαν έκπληξη. Αυτή δεν προκλήθηκε από τα υψηλά ποσοστά (52%) των πιστών σε μεσαιωνικές πρακτικές αλλά για το ότι κάποιος κάθισε και ασχολήθηκε με κάτι τόσο οικείο(!) γι αυτούς. Ούτε η σύνδεση των οπαδών του απύθμενα ανόητου παραλογισμού με τους Σουμερίους, τους Βαβυλωνίους και το Μεσαίωνα στάθηκε ικανή να προκαλέσει ίχνος συστολής στα ξετσίπωτα. Ίσως αγνοούν και τους Σουμερίους και τους Βαβυλωνίους και αυτόν ακόμα το Μεσαίωνα. Όσο για το σαρκασμό; Μάλλον κινείται σε μη αντιληπτά γι αυτούς επίπεδα ευφυΐας. Πιθανώς διαβάζουν ζώδια παρέα με άλλους Αϊνστάιν που αποκαλούν … μαμάδες τους. Οι συγκεκριμένοι ασχολήθηκαν τυπικά, οργάνωσαν την περίληψη που τους ζητήθηκε και φεύγοντας προφανώς θα άνοιξαν συζήτηση για τα Ζώδιά τους και το αν ταιριάζουν μεταξύ τους.
Αρκετοί άλλοι μαθητές (πόσο χαίρομαι που υπάρχουν!) δεν μπορούσαν να αποδεχτούν ότι ένα τέτοιο ποσοστό ανθρώπων -και εφήβων- ασχολείται «με αυτές τις μπούρδες»! Αγνοούσαν την ύπαρξή τους. Τέτοια άτομα λείπουν από το περιβάλλον τους. Οι μαμάδες τους μάλλον αδιαφορούν για τα πρωινά ή τα μεσημεριανά τηλεοπτικά υπερθεάματα και οι φίλοι τους αγνοούν ακόμα και τον ωροσκόπο τους και βέβαια την πολυσήμαντη σημασία του. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα, με κατηγόρησαν ότι εγώ «πείραξα» τα ποσοστά, για να δραματοποιήσω το θέμα!
Πολλή δουλειά και στις δυο περιπτώσεις.
Έπρεπε να πείσω τους απογόνους του μεσαιωνικού σκοταδισμού ότι όλο αυτό είναι μια ανοησία που απευθύνεται σε ραπανάκια ή σε μύδια που πάσχουν από γεροντική άνοια αλλά όχι σε εκπροσώπους του ανθρώπινου είδους. Μετά από αγωνιώδεις προσπάθειες κάνω ό,τι και η επιστήμη στις περιπτώσεις αυτές: σηκώνω τα χέρια ψηλά! Το περιβάλλον αυτών των παιδιών δεν αποτελεί σύμμαχο της εξέλιξης, γιατί μάλλον αδυνατεί να την κατανοήσει.
Εκείνους που έχουν εγκαταλείψει το Μεσαίωνα πίσω τους, έπρεπε να πείσω ότι άνθρωποι που ενημερώνονται ανελλιπώς για τις ζωδιακές προβλέψεις καθορίζοντας τις επιλογές τους με βάση τη θέση και την κίνηση του Ερμή ή του Κρόνου, ζουν ανάμεσά μας. Το … πρόβλημα αυτών των παιδιών είναι ότι τα τηλεοπτικά ενδιαφέροντά τους περιορίζονται σε εκπομπές έρευνας και ντοκιμαντέρ. Μα είναι δυνατόν να μην παρακολουθούν μια πρωινή ή μεσημεριανή τηλεμπούρδα; Είναι λογικό να μην έρχονται σε επαφή με τους αστέρες του λαχανόκηπου που προβάλλει η τηλεόραση και τις σοφές κουβέντες τους; Πώς θα νιώσουν ενημερωμένοι και πώς θα με βοηθήσουν να τους εξηγήσω ότι η ανθρώπινη βλακεία είναι διαχρονική και ανίκητη; Τα θέλουν και τα παθαίνουν!
Δυο κόσμοι τόσο διαφορετικοί υπάρχουν, συνυπάρχουν, συγκρούονται και συνθέτουν το περιβάλλον μας. Κάποιοι, με μυαλά που ακόμα και στην εποχή του Νώε θα φάνταζαν συντηρητικά, θα συνεχίσουν να ταυτίζουν κάθε φυσική καταστροφή με την οργή του Θεού και της Φύσης. Με αντιλήψεις πιο παλιές και από την Παλαιά Διαθήκη θα προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα στο σύγχρονο κόσμο μα ο ανάδρομος Ερμής θα τους εμποδίζει. Κάποιοι άλλοι, ενταγμένοι στην πραγματικότητα, θα ζήσουν ελεύθεροι και θα διεκδικήσουν. Το μέλλον βρίσκεται στα χέρια τους και το γνωρίζουν και κανένας ανάδρομος Ερμής είναι ικανός να τους σταθεί εμπόδιο.