Είναι να απορεί κανείς...

Όπως όλοι γνωρίζουμε... Δεν υπάρχει χειρότερη κι ανιαρότερη λύση για να ξεκινήσει κανείς το… οτιδήποτε. Αν υπήρχε, θα την είχα χρησιμοποιήσει εδώ, γιατί το μόνο που επιθυμώ είναι να αποδομήσω το οτιδήποτε. Τέλος πάντων, επειδή αδυνατώ να εντοπίσω κάτι που όλοι να γνωρίζουμε, θα ξεκινήσω αλλιώς. 

Πρόσφατα. Σκηνή πρώτη. Οι γονείς που βρίσκονται απέναντί μου κάνουν ότι απορούν(;). «Και τι μπορούμε να κάνουμε για τα γλωσσικά προβλήματα του λεβέντη;». Ο «λεβέντης», παρεμπιπτόντως, είναι το καμάρι τους. Με τη σειρά μου απορώ κι εγώ. Απλώς εγώ μπορώ και το κάνω πραγματικά. Δηλαδή, τι μπορούμε(;) να κάνουμε για τα γλωσσικά προβλήματα ενός παιδιού που πλησιάζει πλέον στο τέλος της εφηβείας; Ο «λεβέντης» αδυνατεί να διατυπώσει ακόμη και την πιο απλή πρόταση χωρίς λάθη. Με απλά λόγια, ο «λεβέντης» και καραμπουζουκλής μαζί αδυνατεί να γίνει αντιληπτός ακόμη κι αν το μόνο που επιθυμεί είναι να πληροφορήσει κάποιον για την πρωινή ώρα αφύπνισής του. Δυσκολεύεται να δώσει και παραγγελία για έναν απλό καφέ. Όσο για πιο σύνθετες παραγγελίες..., ας μην το συζητάμε καλύτερα. 

Είναι από τις στιγμές που σκέφτομαι τα κενά του ελληνικού δημοσίου. Αν ζούσαμε σε μια οργανωμένη χώρα, η Πρόνοια θα είχε παρέμβει και ίσως είχε καταφέρει να σώσει το παιδάκι από τους γονείς που το έφτιαξαν και το... κατέστρεψαν. Γιατί όταν ένας γονιός αναρωτιέται «τι μπορούμε να κάνουμε για τα γλωσσικά προβλήματα του λεβέντη;», όταν ο λεβέντης έχει γίνει ήδη μαντράχαλος, τα πράγματα δεν είναι καλά. Μπορεί να υπάρχει έμβιο ον σε αυτόν και σε οποιοδήποτε άλλον πλανήτη που να μην αντιλαμβάνεται ότι η γλώσσα μαθαίνεται από τις πρώτες στιγμές της ζωής μας; Ότι δεν πρόκειται για διαδικασία που ξεκινάει στο τέλος της εφηβείας; Τελικά, υπάρχει και δεν είναι ένα αλλά πολλά. Σίγουρα δεν κινδυνεύει με εξαφάνιση. Όσο για την απάντηση στην ερώτηση των γονιών είναι απλό: «Δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά. Ο λεβέντης είναι καμένο χαρτί. Ό,τι ήταν να γίνει, έπρεπε να έχει γίνει στα δεκαέξι πρώτα χρόνια της ζωής του. Τώρα το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι πασαλείμματα που θα τον οδηγήσουν σε μια σχολή και πάπαλα». 

Λίγες μέρες μετά. Σκηνή δεύτερη. Αίθουσα. Βρίσκομαι με μαθητές και ρωτάω αν υπάρχει οποιαδήποτε απορία για το θέμα που πρέπει να προσεγγίσουμε. Η παραμικρή απορία για ένα θέμα τεσσάρων γραμμών. Βρίσκομαι απέναντι σε νεκρούς! Αυτοί σίγουρα έχουν λύσει και τη μεγαλύτερη απορία: «Υπάρχει μετά θάνατον ζωή;». Αυτό, βέβαια, δε σήμαινε ότι μπορούσαν και να προχωρήσουν (όχι οι νεκροί) στην ανάλυσή του. Άρα απορίες υπήρχαν, απλώς τα καημένα τα ζωντόβολα τις... αγνοούσαν. Στέκονταν απέναντι στα τετραδιάκια τους και στο θέμα ανήμπορα να σκεφτούν είτε την απάντηση είτε την απορία που τους εμπόδιζε να εντοπίσουν την απάντηση. Μετά από παροτρύνσεις μου ένας μαθητής ήρθε να βάλει την τελεία (.) σε αυτό που ονομάζεται εξέλιξη. Η απορία του ήταν «τι απορία να έχω;»!!! 

Το μόνο που κατάφερα να σκεφτώ ήταν ότι τουλάχιστον βιώνω μια κοσμοϊστορική στιγμή. Τη στιγμή που ο πολιτισμός φτάνει στο τέλος του, εγώ θα αναφωνώ ότι ήμουν παρών στην αρχή του τέλους. Η μόνη απορία που είχαν τα παιδιά ήταν ποια απορία έπρεπε να έχουν. Άλλοτε έπρεπε να δίνουμε στις νέες γενιές απαντήσεις ακόμα και στα πιο ευφάνταστα ερωτήματά τους. Αυτό σπανίζει πια. Στο εξής θα πρέπει να τους δίνουμε πρώτα τις απορίες που πρέπει να διατυπώσουν και, αν καταφέρνουν να το κάνουν σωστά, να τους δίνουμε και την απάντηση. 

Σήμερα. Σκηνή τρίτη. Απέναντι από τον υπολογιστή. Δεν επιθυμώ να αφηγηθώ μια ακόμη ιστορία. Θέλω απλώς να συνδέσω τις προηγούμενες. Η δυστοπία του Όργουελ είναι εδώ. Μπορεί να βρισκόμαστε στο 2014 και όχι στο 1984 αλλά το κακό είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται από τότε. Ο Όργουελ δεν έπεσε έξω. Ο «Μεγάλος Αδελφός» αφάνιζε λέξεις, ώστε οι υπήκοοί του να αδυνατούν να σκεφτούν το παραμικρό και άρα να αντιδρούν στο καθετί. Σήμερα ο «Μεγάλος Αδελφός» βρίσκεται στα περισσότερα σπίτια και λέγεται γονιός. Στα περισσότερα σχολεία και λέγεται δάσκαλος. 

Παιδιά με χαμηλό επίπεδο γλωσσικής καλλιέργειας αδυνατούν να σκεφτούν σωστά. Σκεφτόμαστε με λέξεις. Αδυνατούν να κατανοήσουν «μηνύματα» (όχι τα sms) και να διατυπώσουν απορίες γι αυτά. Και πλέον δεν πρόκειται μόνο για παιδιά. Όλοι εκείνοι που διατυπώνουν ηλίθιες, ρηχές απορίες καθημερινά ανήκουν στην ίδια συνομοταξία. Άνθρωποι που αναρωτιούνται(;) «και ποιον να ψηφίσω δηλαδή;» ενώ αυτοχαρακτηρίζονται ενημερωμένοι, φοιτητές που απορούν(;) «και πού να ψάξω για πληροφορίες;» ενώ πιστεύουν ότι είναι επιστήμονες, μαθητές που αγωνιούν(;) «και ποια είναι η λύση;» ενώ η δουλειά τους είναι να δίνουν απαντήσεις, εργαζόμενοι που αγνοούν «και πώς θα βγούμε από την κρίση;» αλλά γνώριζαν πώς να οδηγηθούμε σ’ αυτήν, υποψήφιοι που αδυνατούν να βγάλουν άκρη «και ποια σχολή να δηλώσω;» τη στιγμή που θεωρούν ότι διαθέτουν αυτογνωσία και γνώση της πραγματικότητας. Άνθρωποι κάθε ηλικίας, που αναζητούν τον «Μεσσία» που θα τους απαλλάξει από την οδύνη της αναζήτησης, που θα τους δώσει έτοιμες και εύκολες απαντήσεις για τα πιο απλά ως τα πιο σύνθετα ζητήματα, είναι φορείς του προβλήματος. 

Όλο και λιγότεροι βιώνουν τη χαρά της απορίας, τη διαδικασία του προβληματισμού, την ανάγκη της αναζήτησης, την ένταση της σύνθεσης, την ηδονή του εντοπισμού της λύσης. Σε μια εποχή ευκολίας όλα αυτά εκλείπουν, γίνονται γνωρίσματα των λίγων. Μια νέα κάστα ανθρώπων ετοιμάζεται να εξουσιάσει, ήδη το κάνει, τους πολλούς. Η ποιότητα της σκέψης γίνεται το νέο κριτήριο ανάδειξης των ισχυρών. Η ικανότητα της απορίας μετατρέπεται σε όπλο εξουσίας. Γονείς (που θα πάνε στην κόλαση) και εκπαιδευτικοί (που θα τους κάνουν παρέα) προετοίμασαν μια μάζα δούλων. Άλλωστε και οι ίδιοι ανήκουν σε αυτήν. Οπαδοί της ευκολίας, λάτρεις του λαϊκισμού, θύματα της παθητικότητας και της άγνοιας. 

Και όλοι αυτοί ισχυρίζονται ότι έχουν ανάγκες και επιθυμούν να τις καλύψουν. Θα έλεγα τι έχουν! Η ανάγκη αποτέλεσε τον κινητήριο μοχλό του πολιτισμού. Και το έκανε γιατί μετατρεπόταν σε απορία. Σήμερα η δυνατότητα για απορία αφανίζεται. Μα πού πάει ο κόσμος; Είναι να απορεί κανείς. 

Ο κ. Ζάχος διευκρινίζει ότι τα παραπάνω αποτελούν προϊόν μυθοπλασίας. 

Άλλωστε, όπως όλοι γνωρίζουμε, ο εν λόγω κύριος δε στοχοποιεί μαθητές. Ποτέ. Ε; 

Οι Απροσάρμοστοι

Εντάξει. Το να μην καταλαβαίνει κάποιος ότι η κρίση καταφτάνει οσονούπω, πολύ ή και λίγο, πριν αυτή μας επισκεφθεί και μπαστακωθεί εις τον αιώνα τον άπαντα, σημαίνει ότι αυτός ο «κάποιος» είναι -με εξαιρετική επιείκεια- απλώς λειτουργικά αναλφάβητος. Με τους λίγους φόρους του ελληνικού λαού και τα πολλά δάνεια από... παντού πληρώσαμε την εκπαίδευσή του, προσπαθήσαμε να του ανοίξουμε τα μάτια αλλά δεν καταφέραμε να τον ξεστραβώσουμε. Του μάθαμε την «αλφαβήτα» αλλά ως εκεί. Στάθηκε αδύνατον να του μάθουμε πώς να επεξεργάζεται ακόμα και απλοϊκά δεδομένα. Ως ένα βαθμό, λογικό ο ανθρωπάκος να μην μπορεί να αποκωδικοποιήσει τα μηνύματα - προάγγελους της πτώχευσης. Δε διαθέτει το απαιτούμενο επίπεδο κριτικής σκέψης. 

Οδυνηρά αποδεκτό. Το να μη συνειδητοποιεί κάποιος ότι το «κακό -κρίση- που μας βρήκε» εδώ και λίγα χρόνια, θα μας συνοδεύει για πολύ, σημαίνει ότι ο εν λόγω «κάποιος» είναι απλώς ηλίθιος. Μπορεί να κατανοήσει αυτό που συμβαίνει, τη στιγμή που συμβαίνει. Είναι, όμως, πρακτικά αδύνατον να εξαγάγει συμπεράσματα για το εγγύς και πολύ περισσότερο για το απώτερο μέλλον. Ο ηλίθιος μπορεί να βιώνει επιφανειακά το παρόν αλλά ουδεμία επαφή -νοητική και συναισθηματική- μπορεί να έχει με το παρελθόν και το μέλλον. Γι αυτό άλλωστε είναι ηλίθιος. 

Τραγικά απαράδεκτο ακόμα και με τα πιο ανθρωπιστικά ιδεώδη. Το να μην έχει καταλάβει κάποιος ακόμα ότι η κρίση που μας ταλανίζει εδώ και χρόνια... μας ταλανίζει εδώ και χρόνια και πρόκειται να μας ταλανίσει για πολύ ακόμα, σημαίνει ότι αυτός ο κάποιος είναι ο ορισμός της άνοιας και του κώματος -όχι του πολιτικού ή του γραμματικού κόμματος, φυσικά- μαζί! Ο άνθρωπος είναι βλάκας με περικεφαλαία -στην οποία αναγράφεται, με εξαιρετικά μεγάλη και άρα ευδιάκριτη γραμματοσειρά, ότι είναι βλάκας- και καλά θα κάνουν τα ερευνητικά κέντρα να τον αξιοποιήσουν ως πειραματόζωο, γιατί η μόνη χρησιμότητά του είναι ακριβώς αυτή. Και καλά θα κάνουν επίσης οι… ελάχιστοι υπόλοιποι να απομακρυνθούν από κοντά του, γιατί ο βλάκας είναι μεγάλη απειλή για την ανθρωπότητα. 

Απίθανα ανίκανοι. Μόνον έτσι μπορεί να χαρακτηριστεί η συγκεκριμένη τάξη υπερηλιθίων. Αδυνατούν, ακόμα και τώρα να καταλάβουν ότι ο κόσμος γύρω τους ήρθε τα πάνω κάτω και πιθανότατα δεν πρόκειται να ξαναέρθει τα κάτω πάνω. Ζουν εγκλωβισμένοι σε κόσμους γραφικής αφασίας. Φαντασιώνονται ότι ακόμα είναι αποδεκτοί. Πιστεύουν ότι παραμένουν αναγκαίοι στην ανθρωπότητα. Αδυνατούν να αποδεχτούν ότι ήταν «χρήσιμοι», όσο μπορούσαν να ξοδεύουν, να ζουν σε μια κιτς απομίμηση χλιδής και φυσικά να πληρώνουν για τα γούστα τα δικά τους και των άλλων μαζί. Ούτε να φανταστούν δεν μπορούν ότι ποτέ κανείς δεν τους προσέγγισε λόγω της ευφυΐας τους. Ούτε για το χιούμορ τους τούς εκτίμησε. Ξαφνικά φάνηκαν τόσο βαρετοί όσο ακριβώς είναι στην πραγματικότητα. 

Γραφικές καρικατούρες. Αυτό αποτελούν πια τύποι που προσπαθούν να συντηρήσουν μια εικόνα που έχει ξεθωριάσει. Τώρα αποτελούν βάρος ασήκωτο για μια κοινωνία που δε διαθέτει ούτε τις αντοχές ούτε τις ανοχές πλέον γι αυτό. Τα πρότυπα ανοησίας και αντιαισθητικής χυδαιότητας και νεοπλουτισμού χάνονται από προσώπου ελληνικής γης με την ταχύτητα που χάνονται πλέον οι καπνιστές και τελικά οι θαμώνες των μπαρ. Τα πρότυπα έχουν αλλάξει. Άνθρωποι που προσπαθούν, που τα καταφέρνουν, που ζουν με μέτρο, με αξιοπρέπεια και -κυρίως αυτό- είναι εντάξει στις υποχρεώσεις και τους λογαριασμούς τους με τους άλλους αποτελούν τα νέα σημεία αναφοράς. Τέτοιοι άνθρωποι δεν αφήνουν πλέον χώρο έκφρασης στη γραφική γελοιότητα της κιτς μεγαλομανίας του νεκρού παρελθόντος. 

Ο ορισμός του εξευτελισμού. Άνθρωποι που τριγυρίζουν σαν φαντάσματα νεκρών σε έναν κόσμο ζωντανών για να μας θυμίζουν εποχές που έχουν δει τα ραδίκια ανάποδα. Άτομα που τρέχουν για τα λούσα για τους ίδιους και για τα κακομαθημένα τους, για ιδιαίτερα μαθήματα (αυτά μόνο για τα κακομαθημένα τους) αφήνοντας πίσω τους μόνο χρέη όπως ο ασβός την επώδυνη δυσωδία του. Άτομα που πλέον είναι μόνο αντικείμενο χλευασμού και έμπνευση για ανέκδοτα. Και η ώρα του απόλυτου εξευτελισμού πλησιάζει. Η αγορά θα πάψει να στηρίζει τα τζάμπα λούσα, γιατί απλώς βλέπει το λογαριασμό να μεγαλώνει χωρίς προοπτική. Αλλά είπαμε ότι πρέπει να φτάσει η συγκεκριμένη στιγμή, γιατί ο ηλίθιος μόνο αυτή αντιλαμβάνεται. Ούτε το πριν ούτε το μετά. 

Απροσάρμοστοι. Άνθρωποι χωρίς μέλλον. Χωρίς πιθανότητα βελτίωσης ακόμα και σε συνθήκες εργαστηριακές. Θα συνεχίσουν να ζουν το όνειρο όσο κάποιοι τους ανέχονται. Θα ζήσουν τον εφιάλτη μόλις αρχίσουν τα πρώτα σκουντήματα. Και μάλλον δε θα είναι σκουντήματα στοργής. Πιθανώς θα είναι κλωτσιές, γιατί με τέτοιες διώχνει κανείς τα «επονείδιστα» βάρη από κοντά του. 

Ο κ. Ζάχος ποτέ δε διακρινόταν για την ιδιαίτερη ανοχή του 

απέναντι σε «δήθεν» συμπεριφορές και τους εκφραστές τους 

και αρκετοί τον θεωρούσαν περίεργο γι αυτό

Θέλω «λευκές διακοπές», τώρα!

Άσπρη μέρα δεν πρόκειται να δούμε καμιά φορά εμείς. Και δεν πρόκειται να δούμε, γιατί δεν είμαστε λαός! Μη με ρωτήσετε τώρα «μα τι είμαστε, επιτέλους», γιατί απλώς το αγνοώ. Μια πρόταση της προκοπής έπεσε στο τραπέζι για διαβούλευση και αντί να την αγκαλιάσουμε με θέρμη, πέσαμε να κατασπαράξουμε τους προτείνοντες, τους αποδέκτες κι εκείνους που μπορεί να ωφεληθούν. Δηλαδή, τι κακό έχει να θεσπιστεί και στη χώρα μας μια «λευκή εβδομάδα»; Δε χορτάσαμε τη μαυρίλα πια; Οι υπόλοιποι που την έχουν -ακόμα δεν κατέβηκαν από τα δέντρα- κουτορνίθια είναι; Εντάξει, όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες, εκείνοι... Αλλά με στερεότυπα θα πορευτούμε στην ανάπτυξη; 

Να εξετάσουμε σοβαρά κάτι, δε γίνεται έστω μια φορά χωρίς γκρίνια, υποκρισία και κακεντρέχεια; Μάλλον δε γίνεται! Και ρωτώ σοβαρά. Άντε και θεσπίστηκε η «λευκή εβδομάδα», έχουμε να χάσουμε κάτι; Όχι, πέστε μου να το ξέρω. Πού είναι το κακό; Και μην ακούω ανοησίες του στιλ: «χάνονται πολύτιμες ώρες μαθημάτων» και άλλα κουραφέξαλα. Απαιτώ σοβαρότητα. Όλοι αυτοί που έπεσαν να ξεπουπουλιάσουν τους ξενοδόχους που το πρότειναν, τι έλεγαν μέχρι τώρα; Δεν έλεγαν ότι τα παιδιά τζάμπα και βερεσέ πηγαίνουν σχολείο; Δεν ισχυρίζονταν ότι τούβλα μπαίνουν, στούρνοι βγαίνουν; Ε, λοιπόν; Δεν είναι ωραίο να γλυτώσουν τα καημένα τα στουρνάκια από το κακό που τους κάνει το σχολείο για μια βδομαδούλα; Μην ανησυχείτε. Τα φροντιστήρια Μ.Ε. και ξένων γλωσσών, τα ωδεία, οι σχολές χορού και βάλε, θα συνεχίσουν να δουλεύουν κανονικά και τη «λευκή» και τη Μεγάλη και οποιαδήποτε εβδομάδα, οπότε οι μαθητές, απερίσπαστοι από το σχολείο, θα ασχοληθούν με τη μόρφωσή τους. Κενά στη διαπαιδαγώγηση σίγουρα δε θα φανούν. 

Εντάξει, θα είναι λίγο βιαστική η απόφαση, αν ληφθεί τώρα και υλοποιηθεί άμεσα. Πού να βρεις τέτοια εποχή ελεύθερο δωμάτιο στις Άλπεις ή έστω στο Bansko για το Μάρτιο; Γιατί μη μου πει κανείς ότι κάποιοι είχαν στο νου τους τον εσωτερικό τουρισμό, γιατί θα πάθω νευρικό κλονισμό από τα γέλια. Εδώ δεν καταφέραμε να κρατήσουμε στο εσωτερικό τις πατροπαράδοτες πενθήμερες εκδρομές, θα κρατήσουμε τους εκδρομείς της «λευκής εβδομάδας»; Γέμισαν η Κωνσταντινούπολη (που πάλι με χρόνια με καιρούς...), η Ρώμη, η Βιέννη και η Βουδαπέστη με μαθητόκοσμο από την Ελλάδα. Δηλαδή, αυτές οι εκδρομές, που είναι σίγουρα λεφτά, δεν ενδιαφέρουν τους Έλληνες ξενοδόχους και την Κυβέρνησή μας και τους ενδιαφέρουν οι μεμονωμένες και αβέβαιες «λευκές»; 

Όχι! Σωστό και δίκαιο το μέτρο αλλά μη γίνει βεβιασμένα. Θα το κάψουμε. Έχουμε χίλια δυο στραβά ως λαός. Δεν αντιλέγω. Κανείς, όμως, δεν μπορεί να μας προσάψει αυθαιρεσία στις διακοπές. Δε θα πούμε όχι στις διακοπές. Ποτέ δεν είπαμε. Και γι αυτό άλλωστε φτάσαμε εδώ που φτάσαμε. Ναι αλλά θέλουμε διακοπές με νόημα. Με ένα θέμα βρε αδερφέ. Διαφορετικά δε μας κάθεται. Λατρεύουμε τα Χριστούγεννα, γιατί γιορτάζουμε την έλευση του Θεανθρώπου, έστω κι αν δεν πατάμε το πόδι μας στην εκκλησία. Το θέλουμε το Πάσχα μας, γιατί κάτι άλλο γιορτάζουμε. Το ίδιο και καλύτερα ακόμα, γουστάρουμε τις εθνικές επετείους, το καλοκαίρι, τις κοπάνες από τη δουλειά και πάει λέγοντας. Τις θέλουμε τις αργίες μας, γιατί τις έχουμε συνδέσει με κάτι. Τη «λευκή εβδομάδα» με τι να τη συνδέσουμε έτσι απότομα; Με ξεκούραση; Απλώς; Μα τι είμαστε; Τεμπελαράδες ολκής είμαστε; Κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας; Να ξεκουραστούμε από τι; Με 30% ανεργία, με άλλη τόση υποαπασχόληση, με απεργίες, με καταλήψεις, με γεμάτες καθημερινά και από πρωίας τις καφετέριες από εργαζομένους κάθε κλάδου, η «λευκή εβδομάδα» μας μάρανε για να φτιάξουμε φράπα; Είναι σοβαρό το πράγμα. Ας εντοπίσουμε, λοιπόν, πρώτα το θέμα και μετά αποφασίζουμε και για «εμπριμέ δεκαπενθήμερο» και για «τυρκουάζ μήνα» αλλά πρώτα το θέμα. 

Έτσι είναι αλλά είμαστε μίζεροι. Να μη δούμε το καλό, επειδή το σκέφτηκαν άλλοι πρώτοι. Κι αρχίζουμε τα «μα είναι εποχές αυτές για διακοπές;» και κάτι χυδαία όπως «τα μεταξωτά βρακιά, θέλουν και μεταξωτούς κώ...ους» και «πού θα βρει τα χρήματα για σκι ο Έλληνας;». Σε όλους αυτούς εγώ αντιπαραθέτω «τον κώ...ο του κλα...ιάρη, ο τόπος του φταίει». Ένα σκασμό χρήματα για μεζονέτες βρήκαμε. Και για εξοχικά βρήκαμε. Και για αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού. Και για αγορές προϊόντων πολυτελείας. Για όλα αυτά βρήκαμε και δεν μπορούμε τώρα να βρούμε για τις διακοπές της «λευκής εβδομάδας»; Άμα υπάρχει θέληση και γι αυτές θα βρούμε αλλά είπαμε. Είμαστε ανάποδοι άνθρωποι. 

Να τα λέμε με το όνομά τους τα πράγματα. Το μέτρο της «λευκής εβδομάδας» δεν έχει τίποτε αρνητικό. Προτείνω μάλιστα και άγαλμα για τους εμπνευστές του. Το άγαλμα του καλού ξενοδόχου. Δεν ειρωνεύομαι. Το εννοώ. Γιατί οι ξενοδόχοι είναι πλέον το πρότυπο. Η έκφραση της κοινωνίας των πολιτών. Και η κυβέρνηση καλά θα κάνει να εισακούσει την πρόταση. Και μετά να εισακούσει τις προτάσεις κι άλλων πολιτών που θα προτείνουν καθιέρωση διακοπών σε άλλες περιόδους. Διακοπές για τον τρύγο, για το ψέκασμα του δάκου, για μασάζ, για γουρουνοχαρά, για την έλευση της Τρόικας ας πούμε. Εννοείται ότι προτάσεις με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικότητάς μας θα πρέπει να συνεχίσουν να απορρίπτονται πάραυτα και οι προτείνοντες να αποκεφαλίζονται δημόσια για παραδειγματισμό. Δηλαδή και που κάνουμε ότι δουλεύουμε, κοροϊδεύουμε πια κανέναν;

Μπορεί, και μάλιστα άμεσα, να δούμε «λευκή εβδομάδα» αλλά δυσκολεύομαι να εντοπίσω και έναν λόγο που θα μας οδηγήσει κάποια στιγμή και σε άσπρες μέρες. 

Ο κ. Ζάχος στηρίζοντας ενεργά την πρόταση έχει ήδη 

ξεσκονίσει τα πέδιλα του σκι αλλά και τις après ski μπότες του.

Είναι οι ευχές, ανόητε!!!

Παραμονή Πρωτοχρονιάς. Λάρισα, down town. Μόλις 8 π.μ.! Μα πόσο σκοτάδι μπορεί να έχει;;; Έξω. Γιατί μέσα έχω ανάψει φώτα, άρα δεν έχει σκοτάδι. Η αλήθεια είναι ότι δεν είχα φανταστεί έτσι αυτή τη μέρα. Ούτε κάπως έτσι. Κάποιες… ατυχείς συμπτώσεις με έχουν φέρει στον χώρο εργασίας μου. Μπορώ να αρχίσω να γκρινιάζω. Μέρα που είναι, το δικαιούμαι νομίζω. Αλλά δεν θα το κάνω. Μια ακόμα μέρα είναι. Κι ας την έχουμε περιβάλλει με συμβολισμούς. Κι ας την έχουμε φορτώσει με χίλια δυο (1002) στερεότυπα. 

Σε τίποτα δεν διαφέρει από τις υπόλοιπες. Κόσμος χαίρεται, κόσμος λυπάται, κερδίζει, χάνει, ερωτεύεται, αρρωσταίνει, γίνεται καλά, γεννιέται, πεθαίνει, αγαπάει, μισεί, γελάει, ξεχνάει, θυμάται, κλείνει συμφωνίες, χάνει τη δουλειά του, κοιμάται, ξυπνάει, σκέφτεται, διαβάζει, γράφει, ανοίγει το μαγαζί του, ταξιδεύει, βαριέται, διασκεδάζει, συμβιβάζεται… Απλά, κόσμος που, απλώς, κάνει τη δουλειά του (τι ωραίο παράδειγμα χρήσης του «απλώς» και του «απλά»!!!). 

Γι αυτό λέω ότι δεν διαφέρει και πολύ. Εντάξει, θα ακούσουμε και θα πούμε περισσότερες ευχές. Αλλά μέχρι εκεί. Άλλωστε δεν είμαστε και λαός που του λείπουν αυτές, για να περιμένουμε μια τέτοια μέρα. Από τη στιγμή που θα ανοίξουμε τα μάτια μας μέχρι τη στιγμή που θα τα κλείσουμε (ή έστω λίγο πριν) μια ευχή στο στόμα έχουμε. Από το πρωί μέχρι το βράδυ ευχόμαστε. Ο ένας στον άλλον αλλά και στον εαυτό μας. «Καλημέρα», «Καλό βράδυ», «Καληνύχτα», «Καλό ξημέρωμα», «Καλό μεσημέρι», «Καλό απόγευμα», «Καλή τύχη», «Καλό τυχερό», «Με ένα καλό παιδί (ή κορίτσι, γιατί το κορίτσι δεν πιάνεται για παιδί… συνήθως)», «Καλό κουράγιο», «Καλό καφέ», «Καλή όρεξη», "Καλή χώνεψη», «Καλό ταξίδι»… Οπότε, με τόσες και τόσες ευφάνταστες, καθημερινές ευχές, οι Χριστουγεννοπρωτοχρονιάτικες θα μας βλάψουν; Σιγά και μην! Πάντως, ποτέ δεν το είχα σκεφτεί τόσο συνολικά. 

Μα είμαστε με τα καλά μας; Εμείς σπαταλάμε περισσότερη σκέψη για να εντοπίσουμε την κατάλληλη ευχή παρά για να υλοποιήσουμε αυτό που ευχόμαστε. Και πιθανότατα, φτάσαμε εδώ που φτάσαμε, εξαιτίας των υπέρμετρα πολλών ευχών. 

Είναι οι ευχές που μας οδήγησαν στην κρίση! Πιστεύουμε ότι είναι αρκετό. Ευχόμαστε, για να μην κάνουμε και πολλά. 

Αν προσπαθήσει κάποιος, από εκείνους που για τα πάντα δημιουργούν μια στατιστική, να συμμαζέψει όλο αυτό το καθημερινό ευχολόγιο, θα έχουμε κατακτήσει μια θέση στα βραβεία Guinness, που είναι πολύ ωραία και σημαντικά βραβεία. Από την άλλη, ακόμα και ο πιο άσχετος περί των οικονομικών θεμάτων, θα καταλάβαινε ότι ο Έλληνας σπαταλάει δεκάδες εργατοώρες σε ευχές. Τρέλα! Φτάνω σε σημείο να πιστεύω ότι εμείς δεν χρειαζόμαστε Μνημόνια σαν αυτά τα «επονείδιστα» που μας έχει επιβάλει το απάνθρωπο, νεοφιλελεύθερο καπιταλιστικό κατεστημένο. Εμείς χρειαζόμαστε «Ευχομνημόνιο». Μάλιστα, «Ευχομνημόνιο». 

Ο κάθε ανόητος τώρα θα σκέφτεται (σιγά και μην μπορεί να το κάνει) «και τι στο καλό είναι ένα “Ευχομνημόνιο”;». Μα, ανόητέ μου, ένα «Ευχομνημόνιο» είναι σαν όλα τα άλλα. Περιλαμβάνει περικοπές, απολύσεις, πίεση, ανεξάντλητους φόρους, υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου και της ποιότητας της ζωής με στόχο που δεν τον έχει ανακαλύψει ποτέ κανείς, έστω κι αν όλοι ισχυρίζονται ότι στόχος είναι το συμμάζεμα. Το «Ευχομνημόνιο» είναι, λοιπόν, αυτό που ξεκάθαρα δηλώνει η λέξη. Ένα Μνημόνιο για τις ευχές. Αφού ως λαός οδηγηθήκαμε σε κρίση και σε πτώχευση και σε μιζέρια και σε ανέχεια και σε κατάθλιψη και σε αυτοκτονίες, εξαιτίας των πολλών ευχών, είναι καιρός να μπει μια τάξη. 

Εδώ, λοιπόν, έρχεται το «Ευχομνημόνιο» και θεσπίζει μέτρα επονείδιστα. Επιβάλλει περικοπές στις ευχές. Επιβάλλει και μέτρα για τους παραβάτες. Κάθε Έλληνας θα δικαιούται μία, άντε δύο το πολύ ευχές καθημερινά. Αν αυτό δεν αρκεί, θα δικαιούται μία, άντε δύο το πολύ ευχές, σε εβδομαδιαία βάση. Πόσο σκληρό Θεέ μου! Ναι αλλά έτσι θα μπει τάξη. Εκεί να δεις πρωτογενές πλεόνασμα. Βάλτε τα κάτω ή στο τραπέζι ή κάπου αλλού (όχι στο πόδι, όμως, γιατί δεν πρόκειται για δουλειά του ποδαριού) και θα δείτε πόσες εργατοώρες μπορούν να εξοικονομηθούν. Ούτε παραπανήσιοι φόροι ούτε άλλες περικοπές στους μισθούς ούτε απολύσεις ούτε δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Εννοείται, βέβαια, ότι πρέπει να υπάρξουν και αντίστοιχες ποινές για τους παραβάτες. 

Ούτε ΔΝΤ ούτε τίποτα! Άντε ίσως ένα ΔΕΤ (Διεθνές Ευχετικό Ταμείο). Γιατί δεν είμαστε και άνθρωποι να μας έχει κανείς εμπιστοσύνη. Τη θέλουμε την επιτήρησή μας. Μωρέ, του Έλληνα ο τράχηλος υπομένει και παραϋπομένει τους ζυγούς (όχι το ζώδιο). 

Ορίστε η λύση. Καθόμαστε και χάνουμε τον καιρό μας με οικονομικά μέτρα και διαρθρωτικές αλλαγές. Αυτή κι αν είναι διαρθρωτική αλλαγή. Τα πάνω κάτω. Κι εγώ αισθάνομαι σχετικά υπερήφανος που τα σκέφτηκα όλα αυτά (περιμένοντας τους τεχνίτες να τελειώσουν τη δουλειά τους) και μάλιστα τόσο μα τόσο πρωί. Τελικά είμαι άνθρωπος πάσας (όχι ποδοσφαιρικής) ώρας. Δημιουργικός και καινοτόμος. Και αισθάνομαι ικανοποίηση που τα σκέφτηκα και τα καθαρόγραψα στο τέλος της χρονιάς. Ωραίο κλείσιμο. Σωτήριο για το έθνος. Ανατρεπτικό για την οικονομία. Ίσως σκέψη για Νόμπελ (κι αυτά είναι πολύ ωραία και εξίσου σημαντικά βραβεία). 

Τι καλύτερο να προσδοκώ για την επόμενη χρονιά; 

Ίσως να κοιμηθώ λίγο παραπάνω την επόμενη παραμονή Πρωτοχρονιάς! 

Ο κ. Ζάχος, υιοθετώντας τα ανάλογα στερεότυπα, 

εύχεται σε όλους ένα υπέροχο, δημιουργικό, κερδοφόρο, γεμάτο υγεία 2014!!!

Φταίει το Σύστημα;

Συζήτηση με μαθητές Λυκείου. Γκρινιάζουν. Δηλώνουν απογοητευμένοι και μάλλον είναι. Νιώθουν απογοήτευση, επειδή, για κακή τύχη τους, γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Οργή, επειδή είναι αναγκασμένοι να δώσουν Πανελλαδικές. Αγανάκτηση, γιατί άλλες χώρες «ανακαλύπτουν» τους ταλαντούχους νέους τους και τους αξιοποιούν. Δυσανασχετούν με το «Σύστημα» που αγνοεί ή περιορίζει τις αξιοζήλευτες ικανότητές τους, καταδικάζοντάς τους στη μετριότητα. Ο καθένας τους θεωρεί τον εαυτό του ταλέντο ολκής. Η συζήτησή τους μαζί μου καθόλου δε μετριάζει το θυμό τους. Μάλλον τον επιτείνει. Στην ερώτηση «τι έχουν κάνει, ώστε κάποιος να έχει λόγους να τους “ανακαλύψει”», τα κεφάλια σκύβουν. Οι αντιδράσεις τους... εξαϋλώνονται. Στην ερώτηση «ποιο είναι, επιτέλους, αυτό το “Σύστημα” που μας καταπιέζει, μας περιορίζει, μας βασανίζει, δε μας αφήνει να σηκώσουμε κεφάλι, μας κάνει το βίο αβίωτο;», απάντηση ακόμα περιμένω. Αδημονώ.

Δεν μπορούσα, βέβαια, να κάθομαι με σταυρωμένα χέρια και να περιμένω. Τα ξεσταύρωσα. Ούτε έτσι, όμως, μπορούσα να περιμένω. Οπότε σκέφτηκα να γράψω κάτι, αναμένοντας την απάντηση των παιδιών. Θα πει κάποιος «Πφφφ, παιδιά! Τι να περιμένει κανείς;». Τα παιδιά όμως, «κάποιε», από κάπου έμαθαν ότι το «Σύστημα φταίει» για καθετί αρνητικό ή περιοριστικό. Και δεν είναι λίγες οι πηγές έμπνευσής τους. Αντίθετα. Η λογική του «φταίει το Σύστημα» αποτελεί ίσως το πιο ενοποιητικό στοιχείο της κοινωνίας μας. Σίγουρα το πιο βλαμμένο. Προβάλλεται διαρκώς και αξιοποιείται επαρκώς όχι από λίγους. 

Το «Σύστημα» είναι η δικαιολογία του μαθητή, του οποίου οι επιδόσεις κινούνται στο έρεβος. Της μάνας, της οποίας του παιδιού οι επιδόσεις χαρακτηρίζουν την έννοια του απροσμέτρητου βάθους. Του εργαζομένου που δεν αναγνωρίζεται από τον εργοδότη. Του επιχειρηματία, του οποίου η επιχείρηση πάει κατά διαόλου. Του πολιτευτή που δεν κατάφερε να εκλεγεί. Του πολιτικού που κατάφερε να εκλεγεί αλλά αδυνατεί να εφαρμόσει όσα υποσχέθηκε. Του πολίτη που δυσκολεύεται να αποπληρώσει τα δάνειά του. Του δημόσιου υπαλλήλου που βλέπει το μισθό του να συρρικνώνεται. Του οπαδού που βλέπει την ομάδα του να χάνει περισσότερες φορές από εκείνες που παίζει. Του εθνικιστή που βλέπει την Ελλάδα να πατώνει. Του διεθνιστή που παρακολουθεί την ΕΕ να φυλλοροεί...

Άρα τα παιδιά είχαν πού να μοιάσουν. Και ποιο είναι αυτό το «Σύστημα» επιτέλους; Ποιοι είναι αυτοί που διαμορφώνουν, ελέγχουν, καθορίζουν το «Σύστημα»; Λογικά(;) «Σύστημα» δεν είναι οι προαναφερθέντες. Αν ήταν ή ένιωθαν να είναι, δε θα τα έβαζαν με αυτό. Οπότε «Σύστημα» είναι ο ... κανένας ή ο κανένας από όσους το κατηγορούν. Μπορεί, λοιπόν, το «Σύστημα» να είναι κάτι αδιόρατο, υπερφυσικό, μεταφυσικό ή παραφυσικό που όμως ασχολείται επισταμένως με τα εγκόσμια και ενίοτε μας ψεκάζει, πιθανώς για να σπάει πλάκα. 

Ελπίζω ότι όλα αυτά έχουν καταστήσει σαφές το βλακώδες της υπόθεσης περί «Συστήματος» που δεν αφήνει τον άνθρωπο και δη τον ικανό άνθρωπο να αγιάσει. Το «Σύστημα» είναι κάτι ορατό, χειροπιαστό. Είμαστε εμείς. Όλοι μας. Είναι η κοινωνία, οι κώδικες, οι κανόνες λειτουργίας της. Είναι ο τρόπος ζωής και οι συνθήκες που επιλέξαμε. Άλλος λίγο, άλλος πολύ το επηρεάζουμε, το ανατροφοδοτούμε καθημερινά. Οι πράξεις μας, οι συμπεριφορές μας, οι επιλογές μας είναι η κινητήρια δύναμή του, το καύσιμό του. 

Το «Σύστημα» είναι μια μηχανή. Εμείς τα εξαρτήματά της. Οι θεσμοί, τα άτομα αποτελούν τα μέρη του. Και σαν μηχανή, το «Σύστημα» μπορεί να δουλεύει καλά ή όχι. Εξαρτάται από εμάς. Αν αγοράσετε έναν υπολογιστή κι αυτός δε λειτουργεί σωστά ή δε λειτουργεί καθόλου, τα πράγματα είναι απλά. Με το να τον σπάσετε, να τον πατήσετε κάτω και να τον διαλύσετε με μανία, μάλλον δεν καταφέρνετε πολλά. Εδώ βρίσκεται η διαφορά του «Συστήματος» από τις υπόλοιπες μηχανές. Τα βάζετε, λοιπόν, με τον κατασκευαστή του, τον πάτε για επιδιόρθωση ή για αντικατάσταση. 

Τι ισχύει με το «Σύστημα - Κοινωνία»; Αν δε λειτουργεί σωστά, δεν έχω εναλλακτικές. Αν το σπάσω, το πατήσω κάτω και το διαλύσω με μανία, μάλλον δεν καταφέρνω πολλά. Σίγουρα δεν το βελτιώνω. Κυρίως, δεν μπορώ να «το πάω πίσω και να το αλλάξω με άλλο». Όταν τα βάζω με αυτό, τα βάζω με τον εαυτό μου ή τους γύρω μου. Είπαμε ήδη ότι τα εξαρτήματά του είμαστε εμείς. Εμείς το κατασκευάζουμε, το εξελίσσουμε, το βελτιώνουμε. Αν δημιουργούμε ή οι ίδιοι αποτελούμε κακής ποιότητας εξαρτήματα (παιδιά, οικογένεια, εκπαίδευση, Πολιτεία...), δεν μπορούμε να έχουμε απαιτήσεις. Αν επιθυμώ να το βελτιώσω, πρέπει να βελτιωθώ ο ίδιος ή να βελτιώσω τα εξαρτήματα, τα οποία κατασκευάζω γι αυτό. 

Το θέμα είναι ότι οι περισσότεροι έχουν την αίσθηση ότι αποτελούν ιδανικά εξαρτήματα. Γι αυτούς το πρόβλημα είναι οι άλλοι. Η έννοια της ευθύνης συνήθως αγνοείται κι αυτό τροφοδοτεί και διαιωνίζει τη συγκεκριμένη στάση ζωής. Όσο συνεχίζει να «φταίει το Σύστημα», είναι βέβαιο ότι δεν πρόκειται να δούμε άσπρη μέρα. Ίσως η λύση να είναι πιο απλή. Την επόμενη φορά που θα νιώσετε (αυτό δεν ενοχλεί ιδιαίτερα) ή θα πείτε (αυτό είναι βδελυρό, τρισάθλιο και βαρετό εξίσου) ότι «φταίει το Σύστημα», ας σκεφτείτε τι έχετε κάνει εσείς γι αυτό και πόσο υπεύθυνοι είστε για τις δυσλειτουργίες του. Μήπως αποτελείτε εσείς το ψεγάδι του; Μήπως δημιουργείτε (ως γονείς, εκπαιδευτικοί, πολιτικοί...) τέτοια; Ή έστω ανέχεστε να υπάρχουν γύρω σας ελαττωματικά εξαρτήματα; 

Πιθανότατα, λοιπόν, όταν «φταίει το Σύστημα», φταίμε εμείς. 

Ο κ. Ζάχος απεχθάνεται να ακούει ιστορίες από «ταλαντούχους» ανθρώπους, 

τους οποίους το «Σύστημα» δεν αναγνώρισε  ποτέ