Χαμένες βεβαιότητες (iv. Αυλαία)

iv. Αυλαία

Ο κύριος μπαίνει στο γραφείο για να εξοφλήσει τα δίδακτρα του παιδιού του. Είναι χαμογελαστός και ευγενής, δείχνει εξαιρετικά ήρεμος. Η εντύπωση που μου προκαλεί μετατρέπεται σε απορία ως προς το... ασυμβίβαστο της κατάστασης. Μου εξηγεί με απόλυτη φυσικότητα: «Φέτος το καλοκαίρι δεν πήγαμε διακοπές. Περιοριστήκαμε σε κάποιες σποραδικές εκδρομές. Αποφύγαμε έξοδα τριών - τεσσάρων χιλιάδων ευρώ. Είναι τα δίδακτρα για το φροντιστήριο του παιδιού αλλά και για κάποιες άλλες σημαντικές ανάγκες». Ο κύριος, ως γονιός, έκανε το απολύτως λογικό. Ό,τι θα έκανε οποιοσδήποτε κουβαλάει έστω κι ένα δράμι μυαλού. Κέρδισε το σεβασμό και την εμπιστοσύνη του παιδιού του, τη δική μου εκτίμηση και κυρίως την αυτοεκτίμηση και αξιοπρέπειά του.

Αρκετοί άνθρωποι κατάφεραν γρήγορα να προσαρμοστούν στα δεδομένα της κρίσης. Κατάλαβαν, προγραμμάτισαν, είναι συνεπείς και ήρεμοι. Αυτοί αποτελούν ωραία πρότυπα για τους νέους, οι οποίοι -ίσως άδικο μεν, δεδομένο δε- θα κληθούν να ζήσουν στη συγκεκριμένη πραγματικότητα. Και βέβαια, να την αλλάξουν. Βασικό εργαλείο στην προσπάθειά τους, η αμφισβήτηση. Η κατανόηση και αποδοχή της ιδέας ότι οι μεγαλύτεροι δεν είναι πάντα(;) και σοφότεροι, είναι προϋπόθεση για την απελευθέρωση της νέας γενιάς και της διεκδίκησης από μέρους της πρωταγωνιστικού ρόλου.

Η πραγματικότητα τροφοδοτεί τους νέους, ώστε να καταλάβουν ότι οι φορείς του συντηρητισμού δεν αποτελούν αυθεντίες. Πολύ πιο συχνά αποτελούν ένα μεγαλειώδες... λάθος. Λάθος εξέλιξης, λάθος διαπαιδαγώγησης, λάθος σε όλα τους και μάλιστα τραγικό. Για την ανέχεια, τα μεγάλα χρέη -ατομικά και εθνικά, την ανεργία, τη στασιμότητα, τη μιζέρια που ζούμε ευθύνονται οι επιλογές των μεγαλυτέρων. Και οι νέοι πρέπει να κατανοήσουν ότι πρόκειται για τελείως βλαμμένες, ηλίθιες και τελικά λαθεμένες επιλογές. Και ποιος παίρνει τελείως βλαμμένες, ηλίθιες και τελικά λαθεμένες αποφάσεις; Μα φυσικά ο βλαμμένος, ηλίθιος και γεμάτος άγνοια γονιός, πολιτικός, επιχειρηματίας και πάει λέγοντας. Η αμφισβήτηση, από τους νέους, ανθρώπων με τέτοια χαρακτηριστικά θεωρώ ότι είναι εύκολη υπόθεση, λογική και κυρίως αναγκαία. 

Ο γονιός που προτίμησε να δανειστεί για να αγοράσει το σπίτι, που σπατάλησε για τις θερινές διακοπές, που χρεώθηκε για να κυκλοφορεί με το αυτοκίνητο των -δικών του κι όχι των παιδιών του- ονείρων υποθηκεύοντας το μέλλον των παιδιών του είναι εξ ορισμού ανόητος, απόλυτα ανεύθυνος και εξαιρετικά επικίνδυνος γονιός. Εξαιτίας των ηλίθιων και ματαιόδοξων επιλογών του, αδυνατεί να στηρίξει την προετοιμασία ή τις σπουδές των παιδιών του, τα έχει εγκλωβίσει, περιορίζοντας το εύρος των επιλογών τους. Αυτός έχει αποτύχει ως γονιός. Η αμφισβήτησή του είναι ιερή υποχρέωση των παιδιών, για να γίνουν καλύτερά του. 

Το ίδιο πρέπει να γίνει και με τους πρωτεργάτες της πολυεπίπεδης κρίσης που ζούμε. Τους πολιτικούς. Κάποιες δεκαετίες πριν τα ελλείμματα αντιμετωπίζονταν με αύξηση των φόρων για κάποια περίοδο. Οι περισσότεροι -μισθωτοί, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες- είχαν απόθεμα και μπορούσαν να στηρίξουν την επιλογή. Σήμερα η συγκεκριμένη μέθοδος απλώς δε λειτουργεί και το δείχνει. Οι «αυθεντίες» που μας εξουσιάζουν σκέφτηκαν(;) ότι η αύξηση των φόρων θα έλυνε για μια ακόμα φορά το πρόβλημα. Αύξησαν τα τέλη κυκλοφορίας, τους φόρους στα τσιγάρα, στα ποτά, στο πετρέλαιο, στο υγραέριο και... σε όλα. Τζίφος! Κάποιοι (πολλοί κάποιοι) απλώς απόσυραν τα αυτοκίνητά τους από την κυκλοφορία, έκοψαν ή ελάττωσαν τσιγάρο και διασκέδαση ενώ στράφηκαν σε εναλλακτικούς τρόπους θέρμανσης περιορίζοντας την κατανάλωση πετρελαίου αλλά και τα αναμενόμενα έσοδα που περίμεναν οι οικονομικές αυθεντίες που μας διοικούν. Οι συγκεκριμένοι έχουν αποτύχει ως πολιτικοί. Η αμφισβήτησή τους αποτελεί στοίχημα για τους νέους, ώστε να γίνουν καλύτεροί τους στο μέλλον. 

Τα παραδείγματα πολλά. Οι αφορμές αμφισβήτησης ατελείωτες. Ο επιχειρηματίας που συνεχίζει να πουλάει σε υψηλές τιμές πιστεύοντας ότι «μπόρα είναι, θα περάσει», βλέπει τα κέρδη του να συρρικνώνονται αλλά δε βλέπει την καταστροφή του να πλησιάζει. Ο μαγαζάτορας που μάταια περίμενε πελάτες για τα χριστουγεννιάτικα ψώνια, χωρίς να έχει δημιουργήσει χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα. Ο ιδιοκτήτης που δε ρίχνει το ενοίκιο αλλά προτιμάει να κρατάει το σπίτι, το γραφείο, το κατάστημα ανοίκιαστο για μήνες. Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί που παρακολουθούν απαρηγόρητοι αλλά ουσιαστικά αμέτοχοι την ΕΕ να παραπαίει σε έναν ωκεανό εθνικισμών. Όλοι αυτοί δηλώνουν ξεκάθαρα ότι είναι απροσάρμοστοι. Δεν αντιλήφθηκαν όσα ήρθαν και φυσικά αδυνατούν να αντιληφθούν όσα ακολουθούν. 

Αρκετοί νέοι θα μπορούσαν να διαχειριστούν τις καταστάσεις πολύ καλύτερα, πιο ώριμα, γιατί είναι απαλλαγμένοι από σχήματα ξεπερασμένα. Είναι ικανοί για τις αναγκαίες αλλαγές, είναι ικανοί να ενταχθούν και να επιβιώσουν στον καινούριο κόσμο και μπορούν να τον οδηγήσουν σε τροχιά ανάπτυξης. Μένει να αμφισβητήσουν το αρρωστημένο, ηλίθιο, ανίκανο πια και βλαμμένο παλιό. Μια αυλαία πέφτει και οδηγεί σε αφανισμό τους παλιούς πρωταγωνιστές. Την ίδια στιγμή μια καινούρια ανοίγει και περιμένουμε με πολλή ελπίδα τα νέα πρόσωπα που θα κυριαρχήσουν. Οι υποψήφιοι ας περάσουν χωρίς χρονοτριβή!

Χαμένες βεβαιότητες (iii.Το βιογραφικό του πρωταγωνιστή)

iii.Το βιογραφικό του πρωταγωνιστή

Πριν λίγα μόλις χρόνια, κύρια απαίτηση των καταναλωτών ήταν πόσο γρήγορα ή πόσο καλά μπορούσε ένα προϊόν ή μια υπηρεσία να καλύψει τις ανάγκες τους. Η ταχύτητα και η ποιότητα ήταν τα ζητούμενα ενώ η τιμή έμπαινε σε δεύτερη ή και σε καμιά μοίρα. Η εποχή αυτή μοιάζει τόσο μακρινή όσο και η εποχή των δεινοσαύρων. Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται αρχικά και κάποτε αποκλειστικά στην τιμή. Τα υπόλοιπα έπονται. Αν πωλητής και καταναλωτής «δεν τα βρουν» στην τιμή, κάθε άλλη συζήτηση είναι περιττή. 

Λίγες μέρες πριν συζητούσα με μαθητές μου για τη νέα οικονομική πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί και τις (μη) αντιδράσεις της αγοράς. Σε ερώτηση τι θα έκαναν οι ίδιοι, ως έμποροι και επιχειρηματίες, ακούστηκαν διαμετρικά αντίθετες θέσεις. Κάποιοι διατύπωναν απόψεις όπως: «η κατάσταση είναι δύσκολη», «ο κόσμος δεν έχει λεφτά», «δεν κινείται τίποτα», «τα πράγματα πάνε από το κακό στο χειρότερο». Οι συγκεκριμένοι κατάληγαν, γεμάτοι απαισιοδοξία, στο ότι ο εμπορικός κόσμος και οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να κάνουν τίποτα και ότι η κυβέρνηση πρέπει να κάνει κάτι. Άλλοι βέβαια, είχαν τελείως διαφορετική προσέγγιση. Λαμβάνοντας υπόψη τις οικονομικές δυσκολίες υποστήριζαν ότι θα άλλαζαν τελείως την πολιτική τους, προσαρμόζοντάς την στην κατάσταση που έχει διαμορφωθεί. «Θα συζητούσα με τον ιδιοκτήτη σημαντική μείωση του ενοικίου», «θα έψαχνα καινούριους, πιο φτηνούς προμηθευτές», «θα περιόριζα το κέρδος μου, χωρίς να υποβαθμίσω την ποιότητα». Οι πρώτοι, αν και νέοι, έχουν ήδη ασπαστεί κατεστημένες και καταστροφικές ιδέες. Οι δεύτεροι, αν και νέοι, έχουν τις λύσεις εκεί που οι μεγαλύτεροι σηκώνουν τα χέρια ψηλά. 

Παιδιά δεκαέξι και δεκαεφτά ετών δείχνουν ικανά να αφουγκραστούν τις απαιτήσεις της αγοράς και να κατανοήσουν τις αναγκαίες αλλαγές. Αυτά τα παιδιά ίσως μας δείχνουν το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε και για να πω την αλήθεια, καθόλου άσχημος μου φαίνεται. Την ίδια στιγμή άνθρωποι της αγοράς με πείρα ετών, δε δείχνουν ικανοί να κατανοήσουν τι συμβαίνει γύρω τους, πόσο μάλλον να αντιδράσουν σ’ αυτό. Αρνούνται να δεχτούν ότι η εποχή της οικονομικής άνεσης, της αναζήτησης της πολυτέλειας χωρίς όριο, έχει πεθάνει. Αρνούνται να συμβιβαστούν με τα νέα δεδομένα και να προσαρμοστούν σ’ αυτά. Οδηγούνται σε ένα «τέλος», επειδή δε βλέπουν την «αρχή» που βρίσκεται μπροστά μας. 

Είναι καιρός να αποδεχτούμε (όσο κι αν πληγώνει κάποιους αυτό) ότι η αξία της πείρας έχει χαθεί, γιατί βρομούσε συντηρητισμό. Στο ταξίδι της προς τη λήθη παρασύρει εκείνους που συνεχίζουν να επενδύουν σε ξεπερασμένες αξίες, μεθόδους και επιλογές. Είναι καιρός να αποδεχτούμε (κανέναν πληγώνει αυτό) ότι αρκετοί νέοι, που αρνούνται την αυθεντία των προηγούμενων γενιών, θα τα κατάφερναν πολύ καλύτερα από τους γονείς τους. Κι αυτό έχει την εξήγησή του. Οι νέοι είναι πιο κοντά στις απαιτήσεις που εδραιώνονται. Το βιογραφικό τους έχει περισσότερα στοιχεία πρωταγωνιστή από όσα θα μπορούσε να έχει το βιογραφικό οποιουδήποτε ανθρώπου με πολύπειρο αλλά σάπιο μυαλό. 

Είναι οι νέοι αλλά και όσοι λειτουργούν σαν νέοι εκείνοι που κινούνται άνετα σήμερα, χωρίς τα βαρίδια του παρελθόντος. Απαλλαγμένοι από στερεότυπα, τεχνικές και ιδεολογίες που γοήτευσαν στο παρελθόν αλλά σήμερα οδηγούν σε προβλήματα, είναι έτοιμοι να εξοικειωθούν με τη μεταβολή. Τουλάχιστον δεν τους τρομάζει, οπότε και δεν της αντιστέκονται. Την προσεγγίζουν, παλεύουν να την κατανοήσουν και συνήθως την απολαμβάνουν, οπότε μπορούν και να την αξιοποιήσουν. Καθετί καινούριο προκαλεί στους νέους ενθουσιασμό ενώ στους συντηρητικούς θλίψη και αντίδραση. Είναι τα «ανοιχτά μυαλά» που μας χρειάζονται, γιατί μπορούν να προτείνουν λύσεις ρεαλιστικές για τον περιορισμό των ελλειμμάτων, για την εξυγίανση των θεσμών που καταρρέουν, για τον εκδημοκρατισμό των κρατών και κυρίως της Ευρώπης, για τον περιορισμό των προβλημάτων που μας απειλούν, για την ανάπτυξη που μας λείπει. 

Τι χρειάζεται πλέον, ώστε οι νέοι πρωταγωνιστές να ανέβουν στη σκηνή; Κάτι απλό όσο και δύσκολο. Αρκετοί έφηβοι αναρωτιούνται για ποιο λόγο οι μεγαλύτεροι δεν προωθούν λύσεις που στα μάτια των ίδιων δείχνουν αναγκαίες και απλές. Αυτή η ομάδα νέων -αξιοσημείωτα πολυπληθής- δυσκολεύεται να δεχτεί ότι είναι η άγνοια και ο συντηρητισμός που εμποδίζει το κατεστημένο να δώσει λύσεις. Δυσκολεύεται να πιστέψει ότι ακόμα και άτομα που κατέχουν σημαντικές οικονομικές και πολιτικές θέσεις δε διαθέτουν τα εφόδια που απαιτεί η διαχείριση των σημερινών δεδομένων. Όταν αυτοί ή αρκετοί από αυτούς τους νέους συνειδητοποιήσουν το τέλος της πείρας ως αυθεντίας, δε θα αργήσουν να εξεγερθούν και να απαιτήσουν το ρόλο που τους ταιριάζει. Το ρόλο του πρωταγωνιστή. Άλλωστε το βιογραφικό τους δείχνει ότι τον αξίζουν. Το ζητούμενο είναι να το αποδεχτούν οι ίδιοι.

Ο πήχης ψηλά

«Έχοντας συνείδηση ότι δεν πίστευα, ένιωθα ένοχος ανάμεσα
στους τόσους που πίστευαν. Αποφάσισα να πιστέψω έτσι όπως
παίρνει κανείς μια ασπιρίνη. Δε σου κάνει κακό και γίνεσαι καλύτερος»

Ουμπέρτο Έκο, «Το Εκκρεμές Του Φουκώ»

Κάπως έτσι γίνεται στις περισσότερες περιπτώσεις και το κατεστημένο καταφέρνει να διαμορφώνει με «απόβλητα σοφίας» τις νέες γενιές. Προσωπικά, βέβαια, έχω μια εξαιρετική τύχη που πηγάζει από τη συνύπαρξή μου με νέους μεταξύ των οποίων και κάποιους που αντιστέκονται διαμορφώνοντας νέα πρότυπα. Ανατροπή, αναθεώρηση και εξέλιξη οριοθετούν τη θετική πλευρά της συνύπαρξης με εφήβους - μαθητές. Απόψεις, συμπεριφορές και συναισθήματα συνδυάζονται σε μια διαρκή εναλλαγή συνθέτοντας μια έντονη και καθόλου βαρετή καθημερινότητα, πυροδοτώντας, συχνά, υπερβάσεις ορίων και διαμόρφωση θέσεων εξαιρετικά δυναμικών και κάποτε πρωτότυπων και ελπιδοφόρων. Πάντα κάτι καινούριο εμφανίζεται προκαλώντας έκπληξη, ενθουσιασμό και ανάγκη για επαναπροσδιορισμούς.
Ακόμη και ένα τραγικό γεγονός μπορεί να μετατραπεί σε μήνυμα αισιοδοξίας και δύναμης, στοιχείο που σπάνια συναντάται στην κοινωνία των μεγάλων. Ορισμένα παιδιά, όμως, έχουν αυτή την ικανότητα. Ήταν, εδώ και λίγες μέρες, ο απρόσμενος θάνατος του πατέρα μαθήτριάς μου που μου άνοιξε νέους ορίζοντες και με έθεσε μπροστά σε νέα δεδομένα. Στην προσπάθεια να της δώσω χρονικά περιθώρια αντίδρασης και προσαρμογής στη νέα κατάσταση, βρέθηκα αντιμέτωπος με μια άποψη που καθόλου δεν περίμενα. «Στενοχωριέμαι» μου είπε και περίμενα να αναφερθεί άμεσα στο γεγονός, «γιατί δεν κατάφερα να ετοιμάσω τη σημερινή εργασία. Θα προσπαθήσω να είμαι εντάξει την επόμενη φορά»! […]
Ακριβώς έτσι! Δεν έβρισκα λόγια. Η Στέλλα είχε καταφέρει να μου θέσει νέα όρια τοποθετώντας τον πήχη πολύ, μα πάρα πολύ ψηλά προκαλώντας το θαυμασμό και το σεβασμό μου! Εδώ, όμως, αρχίζουν τα δύσκολα, όχι για τη Στέλλα, αλλά για όλους εκείνους τους συνομηλίκους της που άφηνε πίσω της προσπερνώντας τους με μια δρασκελιά. Μου έδειξε τι σημαίνει δύναμη, στόχος και προσπάθεια και δε χρειάστηκε παρά μια φράση και μια στάση απέναντι στην αίσθηση της ευθύνης που μπορεί να χαρακτηρίζει μόνο δυνατούς και κυρίως ελεύθερους ανθρώπους.
Τώρα εγώ πρέπει να μπαίνω σε αίθουσες και να ακούω ατέλειωτης ανοησίας δικαιολογίες από παιδιά που δεν είναι εντάξει στις υποχρεώσεις τους, από παιδιά που κάνουν τα πάντα για να υποβαθμίσουν τον εαυτό τους και την εκτίμηση των υπολοίπων απέναντί τους. «Δεν πρόλαβα, γιατί ετοιμάζομαι για εκδρομή», «Δεν τα κατάφερα, γιατί γύρισα από εκδρομή», «Νιώθω κουρασμένος», «Έχω άγχος», «Ήταν πολύ δύσκολο το συγκεκριμένο θέμα»… Ποια στάση ενδείκνυται απέναντι στα συγκεκριμένα άτομα; Ανοχή; Υποκριτική αποδοχή; Χτύπημα στην πλάτη; Αδιαφορία; Ένα είναι βέβαιο! Καμιά από αυτές τις δικαιολογίες δεν έχει να μου προσφέρει το παραμικρό και κυρίως δεν έχει να προσφέρει στα παιδιά που τις χρησιμοποιούν. Όλες τους καταλήγουν στον «κάδο ανακύκλωσης» με το πάτημα ενός «delete» και χωρίς δεύτερη σκέψη.
Τα πάντα είναι στόχος κι αυτός μετατρέπεται σε οργάνωση που οδηγεί σε συνεχή προσπάθεια. Και δεν αναφέρομαι στα επιφανειακά «θέλω» που ο καθένας διατυπώνει με ιδιαίτερη ευκολία αλλά στην πίστη σε ό,τι ο καθένας επιθυμεί. Γιατί μόνο τότε οι επιθυμίες γίνονται νόημα και γεννούν αγωνιστικότητα, πάθος και δύναμη μπροστά στα εμπόδια, διάθεση αποφυγής μέτριων και απλοϊκών λύσεων. Έτσι, σε κάθε προσπάθεια δίνεται αξία και όχι μιζέρια, χαρά και όχι κατάθλιψη, ελπίδα κι όχι εγκατάλειψη, δύναμη κι όχι κόπωση.
Καθετί άλλο χαρακτηρίζει δούλους, άτομα που χωρίς προσωπικούς στόχους, αναγκάζονται από την εφηβεία τους ήδη να συμβιβαστούν με τα όνειρα των άλλων, με τα «απόβλητα» του περιβάλλοντος. Χαρακτηρίζει ανθρώπους που πάντα θα είναι αυτό που κάποιοι άλλοι θέλουν και που θα αναζητούν δικαιολογίες για την αργοπορία τους, για τις μέτριες επιδόσεις τους, για την έλλειψη διάθεσης απέναντι σε ευθύνες. Άτομα που δε θα τολμήσουν ποτέ να είναι ειλικρινή με τον εαυτό τους, πολύ περισσότερο με τους άλλους.
«Λείπουν τα πρότυπα!» είναι ο μόνιμος ισχυρισμός των περισσοτέρων. Διορθώνω. Λείπουν τα υγιή πρότυπα! Και αυτά «λείπουν» όχι γιατί δεν υπάρχουν γύρω μας αλλά γιατί δεν έχει διάθεση να τα προβάλει η κοινωνία. Ίσως και γιατί οι περισσότεροι δεν έχουν τη δύναμη να τα αναζητήσουν, γιατί τότε θα έπρεπε και να τα ακολουθήσουν. Οπότε νιώθουν καλύτερα στηρίζοντας μια κατάσταση στάσιμη που γεννά τη γκρίνια, τη μιζέρια, την απαισιοδοξία και πολλές δικαιολογίες επανάπαυσης.
Κι όμως, πρότυπα υπάρχουν παντού και κάποτε αυτά προέρχονται από τις τάξεις των νέων και διαθέτουν τη φρεσκάδα, την καινοτομία και το δυναμισμό που απαιτείται για να προχωράμε. Η επαναδιαπραγμάτευση της θέσης μας απέναντι στα παιδιά μπορεί να είναι βάση για αντίδραση στις κενές θέσεις και απόψεις που προέρχονται από το κατεστημένο. Η Στέλλα και η γενιά της μπορούν να αποτελέσουν πηγή ενέργειας πρωτόγνωρης, μπορούν να μας προσφέρουν τα πρότυπα που έχουμε ανάγκη, αρκεί να τους δώσουμε την ευκαιρία να το κάνουν, να τους αναγνωρίσουμε τη δυνατότητα να διαδραματίσουν αυτό το ρόλο.
Εκείνο το βράδυ γύρισα στο σπίτι με ένα μόνο σκοπό। Ξάπλωσα δίπλα στο γιο μου που κοιμόταν, ένιωσα τη ζεστασιά του, κοίταξα το ήρεμο πρόσωπό του κι ευχήθηκα με όλη μου τη δύναμη να ξεπεράσει οτιδήποτε συντηρητικό μπορεί, άθελά μου, να του μεταδίδω, να χαράξει το δικό του δρόμο και να εντοπίσει τα δικά του πρότυπα. Και θα ήθελα αυτά τα πρότυπα να μην έχουν τίποτε από τη μιζέρια που εκπέμπουν οι περισσότεροι. Θα ήθελα να διαθέτουν έστω και λίγη από την αρχοντιά και τη δύναμη της Στέλλας.

Υ.Σ. Το κείμενο έχει γραφεί πριν μερικά χρόνια. Η Στέλλα πέτυχε στην Ιατρική εκείνη τη χρονιά και σήμερα είναι γιατρός.

Παιδιά για λασπόνερα ή για Ωκεανούς;

Με τους γονείς, όταν τα παιδιά τους πλησιάζουν στις πανελλαδικές εξετάσεις, συμβαίνουν δυο πράγματα. Το ένα είναι ότι βιώνουν κοινά συναισθήματα. Άγχος, ανασφάλεια, αγωνία, λύπη για το καμάρι τους. Το δεύτερο είναι ότι για κάποιο ανεξήγητο λόγο διαβάζουν φανατικά τα «Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη» και ασπάζονται δογματικά το απόσπασμα: «είμαστε εις το εμείς κι’ όχι εις το εγώ». Το συμπέρασμα μπορεί να φαντάζει αλλά δεν είναι αυθαίρετο. Συγκεντρωθείτε. Το «εμείς» είναι τόσο σπάνιο στο λεξιλόγιό μας όσο και τα τζετ σκι στο Βόρειο Πόλο. Οι συμπατριώτες μας δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στο «εγώ». Κι ενώ αυτό συμβαίνει στην ελληνική κοινωνία αναμφισβήτητα, οι γονείς στρέφονται στο «εμείς» εκφράζοντας την αδιάρρηκτη σχέση τους με το παιδί τους.
Ας μην είμαι απόλυτος και προκαλώ εντάσεις στον περίγυρό μου. Δεν το κάνουν όλοι οι γονείς. Γνωρίζω δυο που δεν το κάνουν! Το ποσοστό, όμως, εκείνων που αντιμετωπίζουν μια τέτοια κρίση ταυτότητας αυξάνει γεωμετρικά. Όταν το παιδί πλησιάζει στις πανελλαδικές, οι γονείς εγκαταλείπουν το «εγώ» (ο εαυτός τους) και το «αυτά» (τα παιδιά) και αυθαίρετα τελείως οικειοποιούνται το «εμείς» (γονείς και παιδιά).
«Διαβάζουμε αρκετές ώρες», «έχουμε υψηλούς στόχους», «αργήσαμε να κοιμηθούμε, γιατί σήμερα γράφουμε διαγώνισμα στο ΑΟΔΕ», «μας αδίκησε ο καθηγητής του ΑΟΘ», «πήραμε πολύ καλούς βαθμούς», «νταλακιάσαμε από τους πολλούς χυμούς»! Αυτά και άλλα πολλά ακούει κανείς από γονείς που μετά την πάροδο δυο αιώνων ασπάστηκαν την προτροπή του Μακρυγιάννη. Εννοείται, βέβαια, ότι αυτό το «εμείς» δεν εμπεριέχει ψήγματα δημοκρατίας. Αποτελεί την έκφραση της απόλυτης γονικής τυραννίας. Τα παιδιά σε καμιά περίπτωση δε ρωτήθηκαν γι αυτό το σύμπλεγμα χαρακτήρων, συμφερόντων και επιδιώξεων. Αποτελεί μονομερή απόφαση των γονιών και επιβάλλεται ποικιλοτρόπως.
Οι γονείς, βέβαια, προσπαθούν να δώσουν επίφαση ελευθερίας στο όλο κλίμα. Αποφασίζουν οτιδήποτε και μετά… το συζητάνε με το παιδί. Η «συζήτηση» -θα τη ζήλευε κάθε βασανιστής στο Γκουαντάναμο- κινείται μεταξύ απειλών και τρομοκρατίας σε περίπτωση που ο Μπούλης (τυχαίο όνομα παιδιού) δεν αποδέχεται δουλικά τις προειλημμένες επιλογές των γονιών. Έτσι, ο Μπούλης προετοιμάζεται για τη μελλοντική δουλική συμπεριφορά του, την εκμετάλλευσή του από άλλους, στους οποίους θα εκχωρεί το δικαίωμά του να αποφασίζουν γι αυτόν.
Οι συγκεκριμένοι γονείς γνωρίζουν από διαπαιδαγώγηση όσα κι ένα σκεπάρνι. Αδυνατούν να σκεφτούν τι θα συμβεί στο επόμενο δέκατο του δευτερολέπτου, οπότε αδυνατούν να καταλάβουν τι θα συμβεί στις επόμενες δεκαετίες στο παιδί. Αυτό το «εμείς» εμπεριέχει την απόλυτη ψυχοπνευματική σύγκρουση. Από τη μια, σ’ αυτό εντάσσονται οι γονείς. Άνθρωποι άλλης εποχής που αγνοούν τα δεδομένα που έχουν εδραιωθεί. Οι αντιλήψεις, τα ενδιαφέροντα, οι στόχοι τους έχουν διαμορφωθεί κατά το παρελθόν. Είναι, μάλλον, συντηρητικοί. Από την άλλη, τα παιδιά. Αυτά τώρα διαμορφώνουν προσωπικότητα, απόψεις, όνειρα και με βάση αυτά επιθυμούν να σχεδιάσουν το μέλλον τους. Αγνοούν το παρελθόν και προσπαθούν να κατανοήσουν το μέλλον. Είναι δυνάμει προοδευτικά. Είναι δυνατόν, λοιπόν, να συνυπάρξουν σ’ αυτό το γονικό «εμείς» ο συντηρητισμός και η προοδευτικότητα;
Απλώς δεν είναι. Συντηρητικοπροοδευτικός άνθρωπος δεν υπήρξε και δε θα υπάρξει, όσο κι αν προοδεύσει η κλωνοποίηση. Πού οδηγεί αυτό το κλίμα; Η πιθανότητα από αυτή τη συνύπαρξη να βγουν προοδευτικοί γονείς δεν παίζει, αφού ο Μπούλης δεν εκφέρει άποψη, εκτός κι αν ταυτίζεται με εκείνη των γονιών. Οπότε πολύ απλά οδηγεί στη δημιουργία συντηρητικών παιδιών που δε θα γνωρίζουν την τύφλα τους τη μαύρη για τον κόσμο που θα ζήσουν. Όσο για τα εφόδια που θα αποκτήσουν, ας μην το πολυκουβεντιάζουμε, γιατί θα στενοχωρηθούμε.
Κάποιοι θα σκέφτονται: «μα καλά και δεν επαναστατούν τα παιδιά σε μια τέτοια κατάσταση»; Κούνια που τα κούναγε αν τολμήσουν και να σκεφτούν την πιθανότητα αντίδρασης. Τρομοκρατική προσέγγιση του μαύρου μέλλοντος που μας προετοιμάζει το ΔΝΤ, δακρύβρεχτες επισημάνσεις ως προς την κλονισμένη υγεία των γονιών, εκφοβισμός για τον κίνδυνο μιας λαθεμένης επιλογής… Κάθε διάθεση αντίδρασης πάει περίπατο. Τι σόι επανάσταση να κάνει το παιδάκι; Παιδάκι είναι, δεν είναι ο Τσε Γκεβάρα. Άλλωστε, οι γονείς πείθουν το παιδί ότι η δυναστική συμπεριφορά τους πηγάζει από αγάπη και διάθεση φροντίδας προς αυτό. Το παιδάκι αισθάνεται ότι η παραμικρή αντίθεση στους γονείς που «θέλουν το καλό του» ισοδυναμεί με αμαρτία που οδηγεί στην κόλαση του Δάντη.
Είναι θέμα ψυχολογίας. Οι συγκεκριμένοι γονείς καμιά εμπιστοσύνη έχουν στα παιδιά τους. Είναι σαν να τους λένε: «Εσύ που είσαι ηλίθιο, βλαμμένο και ανώριμο και πάντα θα τα σκατώνεις, να ακούς εμένα που είμαι μεγάλος και κάτι παραπάνω θα ξέρω από αυτά».
Αν εμπιστεύομαι κάποιον, τον θεωρώ ικανό να σκέφτεται σωστά, να παίρνει πρωτοβουλίες και να αναλαμβάνει ευθύνες, του αφήνω περιθώρια αυτενέργειας. Δεν προσπαθώ να τον ευνουχίσω πνευματικά και συναισθηματικά. Όμως, οι γονείς που, όπως ισχυρίζονται, «επιδιώκουν το καλό των παιδιών τους» ας έχουν υπόψη τους ότι «νέους Ωκεανούς ανακαλύπτει μόνο εκείνος που έχει το κουράγιο να χάσει την ακτή από τα μάτια του». Τα τρομαγμένα παιδιά δεν είναι ικανά να κολυμπήσουν μόνα τους ακόμα και στα πολύ ρηχά, λασπόνερα!

Δημοσιεύθηκε στο protagon.gr

Υπουργείο Παροιμίας

Έφτασε η ώρα και για τις φετινές πανελλαδικές εξετάσεις. Η λογική λέει ότι όοολα είναι πανέτοιμα. Η λογική μπορεί να το λέει αλλά το Υπουργείο λέει άλλα. Πόσοι και πού θα εισαχθούν; Τι θα αλλάξει στις μεταγραφές: «Τρεις λαλούν και δυο χορεύουν»! Το Υπουργείο, μάλλον, έχει πιο ουσιαστικά να κάνει. Εδώ και δεκαετίες, όσοι αναλαμβάνουν το Υπουργείο Παιδείας αναλαμβάνουν και την υποχρέωση να κάνουν μια επανάσταση. Νιώθουν σαν τη μύγα της λαϊκής παροιμίας: «Έκαμε η μύγα κώ…ο κι έχ…σε τον κόσμο όλο». Πιστοί στις παραδόσεις του λαού μας και οι τωρινοί προωθούν τη δική τους επανάσταση στην εκπαίδευση. Πού να ασχοληθούν με τα απλά και καθημερινά!
Ανάμεσα, λοιπόν, στα άλλα που προωθεί το επαναστατικό Υπουργείο είναι και το εξής: οι υποψήφιοι, σε λίγα χρόνια, δε θα εισάγονται στη Σχολή της επιθυμίας τους αλλά σε κάποιο Τμήμα ΑΕΙ ή ΤΕΙ. Μετά τον πρώτο χρόνο φοίτησής τους σε αυτό, θα … ξανακρίνονται και θα εντάσσονται σε κάποια Σχολή του Τμήματος. «Δουλειά δεν είχε ο διάολος…». Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν και ποια προβλήματα θα λύσει η συγκεκριμένη κίνηση αλλά γνωρίζω πόσα και ποια θα δημιουργήσει. Η υπουργός Άννα ακολουθεί την πεπατημένη. Σκέφτεται: «αφού δεν μπορώ να τραβήξω την προσοχή λύνοντας κάποιο πρόβλημα, τουλάχιστον ας το κάνω δημιουργώντας καινούρια»!
Παρακολουθήστε τον παραλογισμό. Σε δημοσιεύματα των τελευταίων μηνών παρακολουθούμε την αδυναμία του Υπουργείου Παιδείας και πιο συγκεκριμένα του υφυπουργού κ. Γ. Πανάρετου να ελέγξει και να περιορίσει την οικογενειοκρατία που έχει εισβάλει σε αρκετά ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας. Ακόμα και οι απειλές του για διακοπή χρηματοδότησης των ιδρυμάτων έχουν πέσει στο κενό, αφού κανένα από τα ιδρύματα δεν έχει αποστείλει τα στοιχεία που απαιτεί το Υπουργείο. «Χέ…ε ψηλά κι αγνάντευε».
Δεν είναι μόνο η οικογενειοκρατία που κατάφωρα δείχνει ότι κάτι σάπιο έχει εισχωρήσει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Κακοδιαχείριση κονδυλίων, υπερβολές στην εκτύπωση συγγραμμάτων σε σχέση με τους φοιτητές που παρακολουθούν κάποιο μάθημα, «χτίσιμο» καθηγητών που αντιδρούν στη βούληση κομματικών παρατάξεων είναι συχνά φαινόμενα. Όσοι μάλιστα πέρασαν από τα πανεπιστημιακά έδρανα κάτι θα είχαν αντιληφτεί και για τα «συνεργεία» αντιγραφής στις εξετάσεις. Όλα αυτά δείχνουν ότι η εγχώρια πανεπιστημιακή κοινότητα κάθε άλλο παρά «νερό για λειτουργιά» είναι.
Το Υπουργείο, βέβαια, δεν έχει πρόβλημα να οδηγήσει τους νέους «στο στόμα του λύκου». Από ποιους και με ποια κριτήρια θα γίνεται η τελική επιλογή; Από όσους δε φείδονται διδακτορικών σε συγγενικά πρόσωπα, από όσους προωθούν την οικογενειοκρατία στα ΑΕΙ και ΤΕΙ ή μήπως η επιλογή θα ελέγχεται από φοιτητικές παρατάξεις με κριτήριο τις πολιτικές πεποιθήσεις των υποψηφίων; Θα φτάσουμε άραγε σε σημείο παιδιά που θα εισάγονται με υψηλούς βαθμούς στο Πολυτεχνείο να κρίνονται ακατάλληλα για τις πιο περιζήτητες σχολές του, γιατί οι θέσεις σε αυτές θα χαρίζονται σε συγγενείς, φίλους και κουμπάρους;
Όλοι αποδέχονται ότι το υπάρχον σύστημα εισαγωγής είναι αδιάβλητο και εξασφαλίζει τη μέγιστη αντικειμενικότητα στην αξιολόγηση των υποψηφίων. Σκέφτονται, λοιπόν, οι υπεύθυνοι: «είναι δυνατόν κάτι, ό,τι κι αν είναι αυτό, στην Ελλάδα να χαρακτηρίζεται από αξιοκρατία, αντικειμενικότητα και δικαιοσύνη»; Το ίδιο δίνει και την απάντηση: «όχι βέβαια»!!! Οπότε αποφασίζει να εντάξει και στο συγκεκριμένο επίπεδο τις πελατειακές σχέσεις, το ρουσφέτι και την κάθε είδους συναλλαγή. Έτσι είναι. Αυτούς επιλέξαμε να μας διοικήσουν και να αποφασίζουν για το μέλλον και τώρα πάθαμε σαν το μάγειρα μιας άλλης σοφής παροιμίας: «τον κώ…ο σου βάζεις μάγειρα, σκα…ά σου μαγειρεύει». Τη στιγμή που το Υπουργείο δείχνει αδύναμο να ελέγξει άλλα και άλλα, πώς θα ελέγξει την αντικειμενικότητα της διαδικασίας επιλογής των υποψηφίων μέσα στα ΑΕΙ και ΤΕΙ; Ποιος και με ποιο τρόπο θα διαφυλάξει τα δικαιώματα του παιδιού που δε θα διαθέτει τις κατάλληλες γνωριμίες, τις οικονομικές δυνατότητες ή άλλα μέσα για την ανάδειξή του στη Σχολή της επιλογής του;
Άραγε έχει σκεφτεί κανείς στο Υπουργείο ότι η συγκεκριμένη απόφαση θα επιτείνει το άγχος και την αγωνία των υποψηφίων και των οικογενειών τους για έναν ακόμα χρόνο; Κι ενώ μέχρι σήμερα ο «πανικός» είχε σημείο λήξης την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των πανελλαδικών εξετάσεων, το Υπουργείο επιδιώκει να παρατείνει κατά ένα χρόνο την ανασφάλεια των εμπλεκομένων;
Και το άλλο. Σκέφτηκε κανείς ότι μια τέτοια απόφαση θα οδηγήσει τους υποψηφίους στην εντατική παρακολούθηση φροντιστηρίων και μετά την εισαγωγή τους σε κάποιο τμήμα ΑΕΙ ή ΤΕΙ; Το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες στις εξετάσεις του ΑΣΕΠ οδηγούνται σωρηδόν στα φροντιστήρια δεν έχει θορυβήσει κανέναν για το τι πρόκειται να συμβεί; Σε μια εποχή έντονης οικονομικής κρίσης πόσες οικογένειες θα αντέξουν να επωμιστούν πέρα από τα έξοδα διαβίωσης των παιδιών που σπουδάζουν και τα έξοδα για φροντιστήρια που θα χρειάζονται επιπλέον; Αλλά για όλους αυτούς «χέστ…κε η φοράδα στο αλώνι».
Ίσως κάποιοι σκέφτονται ότι η εισαγωγή των υποψηφίων σε Τμήμα και όχι σε Σχολή θα οδηγήσει τους νέους σε πιο ώριμη επιλογή. Αν όμως αυτό επιδιώκει το Υπουργείο, για ποιο λόγο αντί να ενισχύει τον Επαγγελματικό Προσανατολισμό στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, τον περιορίζει στο ελάχιστο;
Με βεβαιότητα η λογική έχει εδώ και καιρό πάρει διαζύγιο από την εγχώρια πολιτική ζωή και φυσικά από το Υπουργείο … Παροιμίας. Μήπως, όμως, είναι καιρός οι πολιτικοί, που αδυνατούν να λύσουν ακόμα και μικρά προβλήματα, να πάψουν να μας δημιουργούν καινούρια; Μπας και γλιτώσουμε και καμιά κατάληψη σχολείων την επόμενη χρονιά. Κι αυτή τη φορά βλέπω τους γονείς να πρωταγωνιστούν σε αυτές. Και με το δίκιο τους!

Κυνηγοί Δεινοσαύρων

Λοιπόν, όσα ζούμε, δεν είναι πρωτόγνωρα. Μεταβάλλονται οι ρυθμοί αλλά τα πάντα είναι ένας διαρκής και ζαλιστικός κύκλος. Ο ανατριχιαστικός πανικός, η καταθλιπτική απόγνωση και ο θορυβώδης… θόρυβος ως προς τα «αδιέξοδα της αγοράς εργασίας» δεν αποτελούν προνόμια της εποχής μας. Επαναλαμβάνονται από την εποχή των δεινοσαύρων. Την επαγγελματική αβεβαιότητα λογικά βίωσαν οι κυνηγοί δεινοσαύρων μετά το βίαιο αφανισμό του συγκεκριμένου είδους, οι κατασκευαστές Κιβωτών με το πέρας του κατακλυσμού, οι αμαξάδες με την έλευση των αυτοκινήτων, οι μικροί λούστροι με την εμφάνιση εύχρηστων βερνικιών για τα παπούτσια, οι καρεκλάδες με την εξάπλωση του IKEA, οι αντιγραφείς βιβλίων με την εφεύρεση του Γουτεμβέργιου…
Σε όλες τις περιπτώσεις η επαγγελματική ανασφάλεια, η αγωνία για το μέλλον των παιδιών, η σύγχυση απέναντι στο άγνωστο κατάκλυσαν τα πάντα. Κι όμως, η ανθρωπότητα συνέχισε την πορεία της, παρά τις απαισιόδοξες προβλέψεις. Σε κάθε περίπτωση νέα επαγγέλματα εμφανίστηκαν, καινούριες επιστήμες και τεχνολογίες πρόσφεραν θέσεις εργασίας, νέες ειδικότητες έδωσαν λύσεις και προοπτικές εκεί που πριν οι περισσότεροι αντίκριζαν το χάος.
Και σήμερα, αρκετά παιδιά και οι γονείς τους νιώθουν κρύο ιδρώτα να κυλάει στην πλάτη τους κάθε που σκέφτονται το μέλλον. Τα παιδιά αναζητούν έτοιμες λύσεις. Από γονείς, εκπαιδευτικούς, θείες ή γνωστούς που γνωρίζουν κάποιον πρώην βουλευτή. Παραλογισμός! Η νέα γενιά περιμένει λύσεις από τις προηγούμενες! Και οι προηγούμενες προσπαθούν να δώσουν λύσεις στις νεότερες! Ας σκεφτούμε λογικά -όσο δύσκολο κι αν φαντάζει για κάποιους. Ένα μικρό ποσοστό γονιών ή εκπαιδευτικών παρακολουθεί τις εξελίξεις και μπορεί να εκφράζει άποψη γι αυτές. Οι περισσότεροι αισθάνονται οικεία με όσα οι ίδιοι έζησαν, γιατί πολύ απλά αυτά και μόνο κατανοούν. Αυτοί -η πλειονότητα δηλαδή- είναι αδύνατον να συμβουλέψουν σωστά ένα νέο παιδί για το μέλλον του. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να το στρέψουν σε παρωχημένες κατευθύνσεις οδηγώντας το με μαθηματική ακρίβεια σε μεγαλειώδεις μπελάδες.
Εκείνοι που πάντα έδιναν λύσεις στην αγορά ήταν νέοι. Οι μεγαλύτεροι παρακολουθούσαν τις αλλαγές αποσβολωμένοι και μάλλον εχθρικοί. Σκεφτείτε! Ο Γουτεμβέργιος δεν εφηύρε την τυπογραφία, επειδή κάποιος υπερήλικας θείος του τον παρότρυνε να το κάνει. Ούτε ο Μπιλ Γκέιτς ασχολήθηκε με τους προσωπικούς υπολογιστές, γιατί ο μπαμπάς του το επιθυμούσε. Και φυσικά δεν μπορώ να διανοηθώ ότι ο Μαρκ Ζούκεμπεργκ δημιούργησε το Facebook, για να καλύψει τις ανάγκες κοινωνικής δικτύωσης της γιαγιάς του!
Σε ό,τι έχει να κάνει με τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών (κι όχι μόνο), κινούμαστε πιο αργά από τις εξελίξεις. Οι εποχές μεταβάλλονται. Νέα δεδομένα ανατρέπουν όσα θεωρήθηκαν… δεδομένα σε προηγούμενες εποχές. Κι ενώ η πραγματικότητα εμφανίζεται εξαιρετικά δυναμική, εμείς συνεχίζουμε να προετοιμάζουμε κάθε νέα γενιά όχι γι αυτό που έρχεται αλλά γι αυτό που ήδη έχουμε προσπεράσει. Δημιουργούμε χρυσόψαρα που εξαρτώνται απελπιστικά από άλλους. Κινούνται νωχελικά στο δεδομένο πλαίσιο της γυάλας τους, περιμένουν παθητικά την τροφή τους ή τον καθαρισμό του χώρου τους. Η ζωή τους εξαρτάται απόλυτα από τη διάθεση και τις ικανότητες του ιδιοκτήτη τους.
Βέβαια, παρόλη την ακράδαντη επιστημονική τεκμηρίωση του συγκεκριμένου άρθρου, γνωρίζω καλά ότι οι περισσότεροι γονείς θα συνεχίσουν, σε ρόλο αυθεντίας, να παρεμβαίνουν δυναστικά στις επαγγελματικές επιλογές των παιδιών τους. Τα περισσότερα παιδιά θα συνεχίσουν να προκαλούν τις παρεμβάσεις του κατεστημένου εκλιπαρώντας το να διαβλέψει το μέλλον. Χωρίς να διαθέτω κληρονομικό χάρισμα ενόρασης, μπορώ να προβλέψω κάποια πράγματα. Ένα είναι ότι άγνοια και απελπισία θα συνεχίσουν να κατατρύχουν μικρούς και μεγάλους. Δεύτερο είναι ότι το μέλλον, είτε ακούσια είτε εκούσια, θα το διαμορφώσουν και πάλι οι νέοι. Και μάλλον, για μια ακόμα χρονιά θα δούμε παιδιά να δηλώνουν σε περίοπτη θέση του μηχανογραφικού σχολές που οδηγούν σε ειδικότητες που μας χρειάζονται πλέον όσο και οι κυνηγοί δεινοσαύρων!

Η περίληψη του Αποστόλη

Η περίληψη του Γιώργου

Η περίληψη του Παναγιώτη

Πιο Γρήγορα, Πιο Εύκολα, Πιο Πολλά!

Υπάρχουν δυο τρόποι για να διαπαιδαγωγεί κανείς τη νέα γενιά. Μπορεί να τη διαπαιδαγωγεί ουτοπικά ή μπορεί να το κάνει ρεαλιστικά. Ο πρώτος τρόπος την παραμικρή σχέση έχει με την πραγματικότητα και άρα είναι ξεκάθαρα ένας τελείως χαζός τρόπος διαπαιδαγώγησης. Ο δεύτερος συνδέεται άρρηκτα με την πραγματικότητα και άρα είναι ο λογικά αποδεκτός. Ο πρώτος εμποδίζει τους νέους να κατανοήσουν τις συνθήκες ζωής προκαλώντας τους ψευδαισθήσεις ως προς αυτές. Ο δεύτερος τους φέρνει σε επαφή με την πραγματικότητα και τους βοηθάει να συνειδητοποιήσουν όσα αργά ή γρήγορα θα βρουν μπροστά τους. Ο πρώτος δεν ωθεί τη νέα γενιά σε προσπάθεια και φυσικά δεν της προσφέρει το παραμικρό εφόδιο. Ο δεύτερος, αντίθετα, το κάνει.
Η κατάρρευση του κόσμου που γνωρίζαμε, οδήγησε στα γνωστά ... ελληνικά δράματα. Το σύγχρονο εθνικό δράμα έχει τίτλο «γενιά χωρίς μέλλον»! Μάλιστα, όσοι πρωταγωνιστούν στην ανάδειξή του είναι εκείνοι που «έσβησαν» το μέλλον αυτής της γενιάς. Δημοσιογράφοι που έπλεκαν εγκώμια στις κυβερνήσεις όταν αυτές διόριζαν ασύστολα, γονείς που απαιτούσαν και πρόσφεραν «τα πάντα» στα παιδιά τους, εκπαιδευτικοί που μοίραζαν απλόχερα μεγάλους βαθμούς για να αποφύγουν τη σύγκρουση με μια καλομαθημένη κοινωνία που είχε στρογγυλοκαθίσει στην καλοπέραση και την ευκολία.
Ανοησίες! Μπορούμε να μιλάμε για πολλούς «χαμένους νέους» αλλά σίγουρα όχι για «χαμένη γενιά». Όλοι αυτοί που προσπαθούν να μας κάνουν να δακρύσουμε δικαιολογούσαν τις επιλογές τους στηριγμένοι στο απλοϊκό «όλοι τα ίδια κάνουν» αλλά τώρα συνειδητοποιούν ότι, δυστυχώς γι αυτούς, κάποιοι έκαναν το διαφορετικό μέσα από συγκρούσεις και ρήξεις. Κάποιοι νέοι προετοιμάστηκαν ρεαλιστικά και είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Κάποιοι άλλοι οδηγήθηκαν σε ουτοπίες, τις οποίες ήδη παρακολουθούν να καταρρέουν. Γιατί μπορεί το να μεγαλώνει ένας νέος βουτηγμένος στην ουτοπία να είναι πιο ανόητο και από προεκλογικό λόγο υποψηφίου αλλά η ελληνική κοινωνία έδειξε έντονα τη σταθερή προτίμησή της στην απόλυτη και ξεκάθαρη ανοησία. Ένα μεγάλο ποσοστό νέων που αυτή την περίοδο τελειώνει το Λύκειο, φοιτά στο Πανεπιστήμιο ή βολοδέρνει στα λουσάτα καφέ όλο πόζα και ιδέα έχει μεγαλώσει χαμένο στο τρίπτυχο: «πιο γρήγορα, πιο εύκολα, πιο πολλά»!
Εκπληκτικό νόημα ζωής αλλά ταιριάζει μόνο στα μαρούλια. Τα φυτεύεις, τα ποτίζεις κι αυτά μεγαλώνουν αναμένοντας στωικά το ξεπάτωμά τους. Κάποιος να ειδοποιήσει επιτέλους αυτά τα παιδιά ότι η απλοϊκή ιδέα που τους καλλιέργησαν δεν ισχύει πλέον. Ο κόσμος στον οποίο ίσχυε έχει πεθάνει παρασύροντας και όσα τον χαρακτήριζαν. Με πιο απλά λόγια, αυτό σημαίνει: Παιδιά, παίξατε και χάσατε, γιατί δεν ποντάρατε στα σωστά σημεία. Όσα σας έταξαν απλώς δεν υφίστανται. Η «ευκολία» που περιμένατε πήγε περίπατο μαζί με το «γρήγορα» και το «πολλά». Τελείως μεταξύ μας, νομίζω ότι θα αργήσουν να επιστρέψουν, οπότε φάτε μόνοι σας και μην τους περιμένετε.
Εννοώ ότι παιδιά που απλώς έμαθαν να έχουν ό,τι επιθυμούσαν, που έπαιρναν μεγάλους βαθμούς χωρίς να προσπαθήσουν ποτέ και για τίποτα, θα έχουν ένα … τοσοδούλικο προβληματάκι. Γιατί όλο αυτό δε θα ήταν διόλου κακό, αν ο κόσμος παρέμενε στάσιμος, αν οι συντηρητικές και αντιπαραγωγικές επιλογές μας εξασφάλιζαν στο Δημόσιο την πολυτέλεια να παραμένει ένας μόνιμος, σίγουρος και διόλου απαιτητικός εργοδότης. Ωραίο παραμύθι αλλά έφτασε στο τέλος του. Τώρα τα καλομαθημένα που επένδυσαν στην ανόητη ευκολία του τίποτα και στην ανέξοδη παθητικότητα της άγνοιας βρίσκονται ξεκρέμαστα, οπότε κάποιος να βρεθεί να τα ... κρεμάσει.
Το γεγονός ότι αρκετοί από αυτούς θα πάνε χαμένοι δε σημαίνει, όμως, ότι θα παρασύρουν και τους υπολοίπους. Για αρκετούς είναι πλέον αργά. Ευτυχώς όχι για όλους. Είναι βλακώδες να μιλάμε για «χαμένη γενιά» και να εννοούμε ότι όλοι οι εκπρόσωποί της βράζουν στο ίδιο καζάνι. Αυτό θα ήταν παράλογο, πρωτίστως επειδή δεν υπάρχει τόσο μεγάλο καζάνι ώστε να χωρέσουν όλοι. «Δευτερίστως», επειδή η σημερινή νέα γενιά εκτός από καλομαθημένους μπούληδες, συμπεριλαμβάνει (το βεβαιώνω αυτό) και άξιους εκπροσώπους. Παιδιά που προβληματίζονται και προγραμματίζουν, που κοπίασαν και θα συνεχίσουν να το κάνουν, παιδιά που γνωρίζουν τις δυσκολίες αλλά και τις ευκαιρίες που υπάρχουν, παιδιά που δεν παρασύρθηκαν στην εύκολη λύση του «τίποτα», σε ανούσιες αντιδράσεις και επιλογές, που διαθέτουν ήδη αξιόλογα εφόδια και πρόκειται να αποκτήσουν κι άλλα, παιδιά ώριμα και δυναμικά που δεν περιμένουν τίποτα έτοιμο, που ξέρουν ότι η επιτυχία δεν είναι εύκολη ούτε και γρήγορη, ζουν ανάμεσά μας. Ξέρουν ότι έχουν δικαίωμα να θέλουν «πολλά» ακόμα και «όλα» αλλά κανείς δε θα τους τα προσφέρει χωρίς ανταλλάγματα.
Αυτοί δεν έχουν την ψευδαίσθηση ότι η δουλειά είναι κάτι που τους περιμένει στο πιάτο σαν αχνιστό ντολμαδάκι. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι τις δικές τους ευκαιρίες θα τις δημιουργήσουν οι ίδιοι και θα το κάνουν πολύ καλά. Τη στιγμή που οι περισσότεροι θα κλαίνε με μαύρο δάκρυ για τη «χαμένη γενιά», κομμάτι αυτής της γενιάς θα τους διαψεύδει προχωρώντας δυναμικά και με πείσμα θα συνεχίσει να ονειρεύεται, να προσπαθεί, να σχεδιάζει και τελικά να πετυχαίνει. Στο κάτω κάτω αυτός δεν είναι ο ρόλος των νέων; Τώρα είναι η ευκαιρία να αναδειχτούν όσοι κοπίασαν και να πετύχουν εκεί που οι προηγούμενες γενιές απέτυχαν. Το εθνικό τρίπτυχο «πιο γρήγορα, πιο εύκολα, πιο πολλά» τα ... κακάρωσε. Ευτυχώς! Άλλωστε τους καλομαθημένους μπούληδες, που αδιαμαρτύρητα αφέθηκαν στην εύκολη λύση της ... φροντίδας όσων επέλεξαν να μην τους φέρουν σε επαφή με την πραγματικότητα, δεν τους συμπάθησα ποτέ!