Οι Πανελλαδικές των κλικ, των λάικ και της ανοησίας

Όσο περνούν τα χρόνια η κατάσταση αποκτάει όλο και πιο έντονα τα γνωρίσματα της απόλυτης και γραφικής γελοιότητας του μετρίου.

Είναι η στιγμή που δημοσιοποιούνται τα θέματα των πανελλαδικών. Η στιγμή της εκκίνησης ενός δρόμου ταχύτητας και απέραντης ανοησίας. Στη γραμμή εκκίνησης βρίσκονται όχι υποψήφιοι μαθητές -αυτοί βρίσκονται στις αίθουσες και ρίχνουν ιδρώτα, ώστε να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις των εξετάσεων. Ούτε γονείς βρίσκονται. Αυτοί έχουν καταλάβει θέσεις στις κερκίδες ή καλύτερα απέναντι στις οθόνες των υπολογιστών γεμάτοι αγωνία για το αν έπεσαν τα SOS που θα δώσουν στον/στην κανακάρη/α τους το πολυπόθητο εισιτήριο για τον παράδεισο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στη γραμμή εκκίνησης βρίσκονται εκπαιδευτικοί, συνάδελφοι -δυστυχώς- φροντιστές.

Και τι κάνουν όλοι αυτοί οι έρμοι στη γραμμή εκκίνησης; Στήνουν παζάρι. Παζάρι καλύτερο κι από τη λαϊκή της «Τετάρτης» της γειτονιάς μου, η οποία είναι πολύ περίφημη λαϊκή. «Δείτε ΕΔΩ πρώτοι τις απαντήσεις των σημερινών θεμάτων» κραυγάζουν οι μεν. «Δείτε ΕΔΩ πρώτοι τις πρώτες, τις καλύτερες και πιο γευστικές εκτιμήσεις των θεμάτων» διαλαλούν την πραμάτεια τους οι δε. «ΕΔΩ οι καλές, οι νόστιμες, οι φτηνές απαντήσεις» φωνάζουν κάποιοι τρίτοι που έχουν στήσει πάγκο πρώτη μούρη. Παζάρι μεγαλείο. Μπροστά του τύφλα να έχει το παζάρι της Λάρισας που είναι το πιο μεγάλο και τραγικό και κιτς από κάθε άλλο παζάρι της οικουμένης.

Και ο αγώνας ξεκινά. Φροντιστήρια και εκπαιδευτικές(;) ιστοσελίδες που ανακοινώνουν λύσεις για τα θέματα στα πέντε πρώτα λεπτά από τη γνωστοποίηση των θεμάτων. Και σκέφτεται ο άλλος: «Μα είναι δυνατόν; Πότε κιόλας; Ο Φλας Γκόρντον της γνώσης είναι»; Βέβαια, η διάψευση δεν αργεί. Το «κλικ» στον σύνδεσμο αποκαλύπτει το μεγαλείο της βλακείας, αφού οι περίφημες απαντήσεις των θεμάτων δεν είναι παρά απαντήσεις στο θέμα του «Σωστού- Λάθους». Δηλαδή, ο τύπος που διαφήμιζε γρήγορες και φρέσκιες απαντήσεις ανάρτησε το μεγαλειώδες «Σ, Σ, Λ, Λ, Λ». Μάλιστα, αυτό και μόνο αυτό και κάποτε κακογραμμένο στο χέρι. Πίσω από τον Θεό. Καλά που δεν το σκάλισε σε πλάκες με σκαρπέλο.  Κι όχι μόνο το ανάρτησε ο βλαμμένος αλλά πιθανότατα νιώθει και υπερήφανος μέσα στην απύθμενη γελοιότητά του. Ναι, αλλά ήταν ο πρώτος. Θα μαζέψει πολλά «κλικ». Ε και; Και πού θα τα βάλει όλα αυτά τα «κλικ» και «λάικ». Εννοείται ότι όλοι γνωρίζουμε πού θα τα βάλει, οπότε και δεν θα δώσω περαιτέρω διευκρινίσεις, γιατί κάτι τέτοιο θα ήταν απλοϊκό και δεν το επιθυμώ.

Αρκετοί υποψήφιοι χθες διαγωνίστηκαν στα Μαθηματικά Προσανατολισμού. Το σκηνικό είχε στηθεί από νωρίς. Η γελοιότητα έδινε κι έπαιρνε. Βγήκε φροντιστήριο και ανακοίνωσε ότι τα θέματα ήταν «καλά» (άρα δεν ήταν άρρωστα;). «Καλά» για ποιον; Για τους υποψηφίους; Δε νομίζω, γιατί αυτοί βγήκαν από τις εξετάσεις σαν μαραμένα μαρουλόφυλλα. Το δάκρυ πήγαινε σύννεφο. Κι εμείς εδώ στη Λάρισα έχουμε, έτσι κι αλλιώς, ένα θέμα με την υγρασία. Ε, λοιπόν, χθες το κακό παράγινε με την υγρασία που προκάλεσαν οι υποψήφιοι. Άρα τα θέματα δεν ήταν καλά για τους μαθητές. Οπότε για ποιους ήταν καλά τα θέματα; Μήπως για τους καθηγητές; Δηλαδή, αυτό που θεωρεί «καλό» καθηγητής με εμπειρία χρόνων, είναι «καλό» και για το δεκαεφτάχρονο;

Αλλά πίσω έχει η αχλάδα την ουρά. Βγήκαν, λοιπόν, φροντιστήρια και μίλησαν για «καλά» θέματα. Λίγο μετά ανάρτησαν και λύσεις γι αυτά. Ναι αλλά οι λύσεις είχαν λάθη. Κι άντε να συμμαζέψουν τα ασυμμάζευτα. Το ρητό «το γοργόν και χάριν έχει» δεν άργησε να μετατραπεί σε «όποιος βιάζεται, σκοντάφτει». Η απόλυτη ηλιθιότητα ή στο πιο λαϊκό η απόλυτη ξεφτίλα. Ξεφτίλα πιο μεγάλη κι από την ξεφτίλα εκείνων που συμμετέχουν σε ριάλιτι. Δηλαδή, τα θέματα, κύριοι και κυρίες, ήταν «καλά» αλλά ούτε εσείς με τέτοια εμπειρία και με συνεργασία αρκετών, φαντάζομαι, συναδέλφων σας δεν μπορέσατε να τα λύσετε σωστά με την πρώτη; Τι να πουν μετά οι μαθητές;

Η επιθυμητή διαφήμιση μετατράπηκε σε δυσβάσταχτη δυσφήμιση. Ναι, αλλά τα θέματα ήταν «καλά»! Μα ποια ανάγκη οδηγεί τους συγκεκριμένους να δηλώσουν κάτι τέτοιο για θέματα ηλίθια, ανίκανα να διακρίνουν τον ευφυή από τον στούρνο; Τι σόι συμπλέγματα κουβαλούν; Τι φοβούνται; Τι θέλουν να δείξουν; Μήπως ότι είναι καταπληκτικοί καθηγητές; Μα, αγαπητοί, το ζήτημα δεν είναι αν εσείς μπορείτε να αντεπεξέλθετε στα θέματα αλλά το αν οι μαθητές σας μπορούν να το κάνουν. Μήπως κάτι έχετε μπερδέψει; 

Και μετά θεωρούνται βλαμμένα τα δεκαπεντάχρονα που κάνουν τα πάντα για λίγα «λάικ» παραπάνω. Και να οι πόζες και να τα στησίματα και να το σούφρωμα των χειλιών και να το σπάσιμο του ποδιού και να το ντύσιμο-γδύσιμο... Έτσι μαζεύονται τα λάικ, κύριοι, και όχι με την ταχύτητα. Οπότε, αν επιθυμείτε διακαώς πολλά «λάικ» και «κλικ», πρέπει να δείξετε άλλα πράγματα, πιο... ξετσίπωτα κι όχι βιαστικές απαντήσεις θεμάτων.

Οι Πανελλαδικές δεν είναι Survivor

Με ποιον τρόπο άραγε μπορεί κανείς να βοηθήσει μαθητές -ακόμη και μαθητές που προετοιμάζονται για Πανελλαδικές- να συνειδητοποιήσουν ότι η παρακολούθηση εκπομπών ριάλιτι μπορεί να είναι επικίνδυνες για το άμεσο -Πανελλαδικές- αλλά και για το πολύ... μελλοντικό μέλλον τους;

Ο προβληματισμός με είχε απασχολήσει πολύ πριν. Από τη στιγμή που το Survivor εισέβαλε δυναμικά στην ελληνική -τηλεοπτική και μη- πραγματικότητα. Οι συζητήσεις με τα παιδιά αρκετές. Κάποτε ουσιαστικές. Κάποτε ανούσιες ως προς το αποτέλεσμα. Αναγκάστηκα, όμως, να ταχτοποιήσω τις σκέψεις και τις θέσεις μου απέναντι στο... φαινόμενο, με αφορμή πρόσκληση σε φιλολογική ημερίδα με αντικείμενο το μάθημα της Έκθεσης και την προετοιμασία γι αυτό.

            Εκείνο που δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς είναι τα υψηλά ποσοστά τηλεθέασης-απήχησης του Survivor αλλά και άλλων ανάλογων εκπομπών. Το να προσπαθήσει, όμως, κανείς να εμβαθύνει στα αίτια της απήχησης της συγκεκριμένης εκπομπής, είναι δεδομένο ότι θα προκαλέσει αντιπαραθέσεις και κάποτε άμυνες απέναντι στην επιλογή κάποιων -πολλών κάποιων- να το παρακολουθούν.

            Αποφάσισα, λοιπόν, να αφήσω τις περισπούδαστες αναλύσεις ειδικών και μη να εντοπίσουν και να συζητήσουν ενδελεχώς τα αίτια της δημοφιλίας του ριάλιτι που για κάποιους αποτελεί πλέον τρόπο ζωής. 

            Μπορώ, βέβαια, να κάνω μια απλή παρατήρηση, η οποία αποτελεί προσωπική άποψη για το ζήτημα. Παρακολουθούν, λοιπόν, τόσοι πολλοί το Survivor απλώς επειδή… μπορούν και αντέχουν να το παρακολουθούν. Ταιριάζει στην ποιότητα της σκέψης τους, στο επίπεδο αισθητικής τους, στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους.

Θεωρώ αδιανόητο να παρακολουθεί κάποιος μια εκπομπή που δεν ταιριάζει στο νοητικό επίπεδό του. Άλλοι θα παρακολουθήσουν μια ουσιαστική πολιτική συζήτηση και τελείως άλλοι ανθρώπους να κραυγάζουν και να ξεκατινιάζονται επιδεικνύοντας τον φανατισμό και την παντελή έλλειψη επιχειρημάτων. Άλλοι θα παρακολουθήσουν την Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρας της Βιέννης και άλλοι τον μουσικό διαγωνισμό της Eurovision. Άλλοι θα παρακολουθήσουν μια, οποιουδήποτε περιεχομένου, εκπομπή που απαιτεί τη νοητική συμμετοχή τους και άλλοι αντέχουν να παρακολουθήσουν έναν ποδοσφαιρικό αγώνα ή το Survivor οι νοητικές απαιτήσεις των οποίων κινούνται στο πνευματικό τίποτε. Ένας και ελάχιστα ευφυής νους αδυνατεί να σταθεί, ακόμη και για ελάχιστη ώρα, απέναντι σε κάτι που όχι απλώς δεν προϋποθέτει την παραμικρή σκέψη αλλά αντίθετα επιβάλλει την απόλυτη νοητική αδράνεια. Πολύ περισσότερο δε αδυνατεί να το κάνει επαναλαμβανόμενα.

Θεωρώ εξίσου αδιανόητη την παρακολούθηση μιας εκπομπής από κάποιον, αν αυτή δεν ταιριάζει στην αισθητική του. Άλλοι θα παρακολουθήσουν εκπομπές που εξυψώνουν την ανθρώπινη αξία και άλλοι προγράμματα που εξευτελίζουν κάθε έννοια αξιοπρέπειας. Άλλοι θα χαρούν με την ανάδειξη και γνωστοποίηση των επιτευγμάτων ενός επιστήμονα, ενός καλλιτέχνη ή ενός απλού ανθρώπου, ο οποίος απλώς έδειξε ανθρωπιά, θάρρος, δύναμη και άλλοι θα διασκεδάσουν με τα κακόβουλα σχόλια, με την κατινιά, τη χωριατιά και τα κουτσομπολιά που γίνονται θέαμα προγραμμάτων τύπου ριάλιτι. Είναι άλλωστε λογικό. Διασκεδάζει κανείς με κάτι που δεν του είναι ξένο, με κάτι που αποτελεί κομμάτι της καθημερινότητάς του. Αν σε κάποιους αρέσει το κουτσομπολιό και η υποτίμηση του άλλου, για ποιον λόγο να ενοχλείται από το περιεχόμενο του Survivor;

Εκείνο που θα έπρεπε, όμως, να προβληματίζει πραγματικά είναι ότι η παρακολούθηση των ριάλιτι και κυρίως του Survivor αναφέρεται στους πολλούς. Και τι συμβαίνει με τους πολλούς σήμερα;

Δείτε τα ποσοστά ανεργίας. Σκεφτείτε τα ποσοστά των ατόμων που ετεροαπασχολούνται ή και υποαπασχολούνται σήμερα. Ένας στους δύο πτυχιούχους είναι άνεργος. Και είναι νέος. Αρκετοί ακόμη πτυχιούχοι κινούνται στα όρια της οικονομίας με αμοιβές χαμηλές που τους αναγκάζουν να παραμένουν στα σπίτια των γονιών τους και άρα υπό τον έλεγχό τους μέχρι μεγάλη ηλικία. Η σκληρή πραγματικότητα δείχνει ότι δεν είναι οι πολλοί εκείνοι που τα καταφέρνουν καλά στη ζωή τους. Είναι οι λίγοι. Και μάλλον είναι εκείνοι οι λίγοι που δεν παρακολουθούν φανατικά τη λατρεμένη εκπομπή. Ούτε παρόμοιου επιπέδου, βέβαια.

      Παρατηρείτε μια αντίφαση. Οι πολλοί μπορούν -και μάλλον το κάνουν με άνεση- να παρακολουθούν Survivor. Οι λίγοι καταφέρνουν να παρακολουθούν με την ίδια άνεση την εξέλιξη της αγοράς και τις απαιτήσεις της. Οι λίγοι, επίσης, είναι εκείνοι που καταφέρνουν να τα πάνε όσο καλά ονειρεύονται στις Πανελλαδικές. Λιγότεροι ακόμη καταφέρνουν να τα πάνε καλά στο μάθημα της Έκθεσης, όπου συνήθως το ποσοστό εκείνων που καταφέρνουν να γράψουν πάνω από δεκαοχτώ κινείται κοντά στο θλιβερό 1%.

            Το συμπέρασμα; Αν κάποιος θέλει να τα πάει καλά στη ζωή του, στις Πανελλαδικές και ειδικότερα στην Έκθεση δεν πρέπει να κάνει όσα επιλέγουν και κάνουν οι πολλοί. Πρέπει να κάνει, να επιλέγει και να παρακολουθεί εκείνα που επιλέγουν, κάνουν και τελικά παρακολουθούν οι λίγοι. Κι αυτοί, μάλλον, δεν παρακολουθούν Survivor.

Για πάνω από είκοσι χρόνια ασχολούμαι με τη διδασκαλία της Έκθεσης προετοιμάζοντας άτομα για τις Πανελλαδικές και -μου αρέσει να πιστεύω- για τη ζωή τους. Εδώ και χρόνια, παρατηρώντας την πορεία δεκάδων μαθητών, έχω καταλήξει στα συστατικά που οδηγούν στη συγγραφή μιας καλής Έκθεσης.

Το πρώτο και κυριότερο είναι η γλωσσική κατάρτιση του μαθητή. Η καλή χρήση της Ελληνικής. Η γνώση των κανόνων της. Το ικανοποιητικό λεξιλόγιο. Αυτό είναι η βάση. Ο μαθητής που διαθέτει καλή γλωσσική παιδεία κατανοεί τι απαιτεί από αυτόν το θέμα. Σκέφτεται σωστά και διατυπώνει τις θέσεις του με ακρίβεια και καθαρότητα διασφαλίζοντας τη συνοχή του κειμένου και την ουσία στις απαντήσεις του. Με την ίδια άνεση κατανοεί το περιεχόμενο του κειμένου που του δίνεται για περίληψη. Συνειδητοποιεί με άνεση και αφαιρεί τις λεπτομέρειες, αναγνωρίζει και εντοπίζει το ουσιαστικό και το διατυπώνει με λίγες λέξεις συνδέοντας τα νοήματα σε ένα προσωπικό κείμενο.

Και το ερώτημα είναι: Μπορεί η παρακολούθηση του Survivor αλλά και άλλων τηλεοπτικών εκπομπών παρόμοιου επιπέδου να συμβάλει με οποιοδήποτε τρόπο στη γλωσσική καλλιέργεια του νέου; Δε νομίζω ότι ένα τέτοιο ερώτημα χρειάζεται ιδιαίτερη συζήτηση...

            Η Έκθεση, όμως, χρειάζεται και την ενημέρωση σε μεγάλο βαθμό. Η επαφή με την πραγματικότητα προσφέρει τα στοιχεία εκείνα που χρειάζεται κανείς για να στήσει τα επιχειρήματά του. Προσφέρει το υλικό που προσφέρει στον μαθητή την άνεση να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε θέμα χωρίς δυσκολίες. Το θέμα μπορεί να αναφέρεται στον λαϊκισμό, στην παγκοσμιοποίηση, στο περιβάλλον, στο γέλιο, στη διαπολιτισμική εκπαίδευση, στην ανεργία, στην τρομοκρατία, στον χουλιγκανισμό ή ακόμη και στα... ριάλιτι. Σκεφτείτε πόσα άρθρα, αναλύσεις, απόψεις διατυπώθηκαν μόνο κατά το τελευταίο διάστημα σχετικά με τα θέματα αυτά. Σκεφτείτε τώρα πόσες συζητήσεις, αναλύσεις, απόψεις ακούει για τα ίδια θέματα σπαταλώντας τον χρόνο σας στο Survivor.

Το συμπέρασμα; Η ουσιαστική ενημέρωση απαλλάσσει τον μαθητή από τάματα, περιορίζει το τρέμουλο και τον κρύο ιδρώτα. Ο ενημερωμένος μαθητής δεν περιμένει να τα πάει καλά μόνο σε περίπτωση που «έχει πιάσει το θέμα». Μπορεί να τα πάει καλά απέναντι σε οποιοδήποτε θέμα του δοθεί.

Και μια αναγκαία παρατήρηση. Το Survivor μπορεί να δίνει μια πολύ ωραία, ουσιαστική και άκρως ειδυλλιακή εικόνα του τροπικού μέρους στο οποίο εξελίσσεται αλλά, δυστυχώς για εκείνους που έχουν επενδύσει στην παρακολούθησή του, τα θέματα Έκθεσης των τελευταίων ετών καμιά σχέση δεν έχουν με την επικαιρότητα του… Άγιου Δομήνικου.

            Τέλος, η Έκθεση είναι αποτέλεσμα κανόνων λογικής. Ένα καλό μυαλό συνειδητοποιεί σε τι χρειάζεται ο πρόλογος και άρα τι πρέπει να περιέχει. Γνωρίζει για ποιον λόγο ισχυρίζεται κάτι και πώς θα το στηρίξει. Κατανοεί τις σχέσεις μεταξύ νοημάτων, παραγράφων, ενοτήτων και -γνωρίζοντας καλά τη γλώσσα- μπορεί να τις διατυπώσει σωστά καθοδηγώντας τον βαθμολογητή βήμα προς βήμα. Ξέρει τι είναι ουσιαστικό και τι όχι για το θέμα που καλείται να αντιμετωπίσει. Συνειδητοποιεί τη σημασία και τον ρόλο του επιλόγου και εκφράζει σωστά τα νοήματα που αποτυπώνουν την ολοκλήρωση του θέματος.

Πιστεύει κανείς ότι η παρακολούθηση του Survivor μπορεί να συνεισφέρει στην τόνωση της κριτικής σκέψης του; Θεωρεί κανείς ότι το μυαλό του επεξεργάζεται οτιδήποτε ουσιαστικό τις ώρες που αφιερώνει στην παρακολούθηση ατόμων που ξεκατινιάζονται, εξευτελίζουν τους άλλους και τελικά αυτοεξευτελίζονται;

           

Αν οι φετινοί μαθητές έδιναν ... Survivor, οι περισσότεροι τουλάχιστον, θα τα πήγαιναν καταπληκτικά. Όμως, δίνουν Πανελλαδικές, οπότε μάλλον θα έχουν ένα μικρό προβληματάκι, όπως και κάθε χρόνο άλλωστε. Εκτός κι αν ο στόχος τους είναι να διαπρέψουν σε πρωινάδικα της κακιάς ώρας ή αν πιστεύουν ότι θα λύσουν τα προβλήματά τους συμμετέχοντας κάποια στιγμή σε ανάλογης ποιότητας εκπομπές…

Μάνα υποψήφιου γιατρού, κουράγιο

Έχω την αίσθηση και μάλλον δεν είμαι ο μόνος ότι αυτοί εκεί στο υπουργείο Παιδείας το πάνε για φούντο το μαγαζί. Αν δεν τους ψεκάζουν, δεν ξέρω τι να υποθέσω. Οι άνθρωποι δεν είναι με τα καλά τους. Ανακοίνωσαν τον αριθμό των εισακτέων για τα ΑΕΙ της χώρας για το 2017. Θα αναρωτηθείτε «και τι κακό έχει αυτό;» και θα έχετε απόλυτο δίκιο. Με μια πρώτη ματιά, πράγματι, δεν έχει κανένα κακό αντιθέτως έχει πολλά καλά. Οι μαθητές μπορούν να προγραμματίσουν τις επιλογές τους, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να οργανώσουν... όσα, τέλος πάντων, πρέπει να οργανώσουν και γενικά είναι καλό να γνωρίζουμε όλοι τι μας γίνεται. 

Μέχρι εδώ εντάξει αλλά προσέχοντας κανείς τις θέσεις των σχολών υγείας, μπορεί να καταλάβει ότι κάτι δεν πάει καθόλου καλά. Οι θέσεις που δίνονται φέτος σε όσους επιθυμούν την εισαγωγή τους στην ιατρική, την οδοντιατρική και άλλες θαυμαστές για τον ελληνισμό σχολές είναι μειωμένες.

ΜΕΙΩΜΕΝΕΣ, καλά διαβάσατε. Κι αυτό δεν νομίζω ότι έχει κάτι καλό. Γιατί, κ. υπουργέ μου, μάλλον δεν έχετε σκεφτεί τις συνέπειες. Μπορεί εσείς και η κυβέρνησή σας να μειώσατε τους μισθούς και να μην κουνήθηκε φύλο. Μπορεί να πετσοκόψατε τις συντάξεις και να μην κουνήθηκε φτερό. Μπορεί να κόψατε επιδόματα, επιδοτήσεις, παροχές και να μην ακούστηκε κιχ. Μπορεί να κόψατε το ΟΧΙ του δημοψηφίσματος και να σας χειροκρότησαν όσοι το ψήφισαν. Αλλά δεν μπορεί να κόβετε θέσεις από τις σχολές υγείας και να περιμένετε ότι δεν θα συμβεί το παραμικρό. 

Και άντε, το βρίσκω απίθανο να υπάρξουν αντιδράσεις από τους υποψηφίους. Αυτούς τους είπαν ότι πρέπει να γίνουν γιατροί και χωρίς να το πολυσκεφτούν αποφάσισαν να γίνουν, οπότε και δεν τους καίγεται καρφί. Ούτε πινέζα τους καίγεται. Ούτε βίδα τους καίγεται. Ούτε καν το πελεκούδι τους καίγεται. Και γενικά δεν τους καίγεται τίποτε. Αλλά... 

Αλλά την ελληνίδα μάνα τη σκεφτήκατε, κύριε Γαβρόγλου μου (πρόκειται για τον υπουργό Παιδείας); Σιγά και μην την σκεφτήκατε. Γιατί η ελληνίδα μάνα, κ. υπουργέ μου, και ιδίως η ελληνίδα μάνα που έχει βάλει σκοπό της ζωής της να δει το βλαστάρι της γιατρό δε συγκρίνεται με καμιά άλλη δύναμη της Φύσης ολάκερης. Ούτε με τον μισθωτό ούτε με τον συνταξιούχο ούτε με τον άστεγο, τολμώ να πω. Δεν τα βάζεις με την ελληνίδα μάνα που ονειρεύεται την ώρα και τη στιγμή που το αγοράκι της ή και το κοριτσάκι της θα εισαχθεί στην Ιατρική. Δεν την αγγίζεις αυτή. Αυτή είναι το άλλο πράγμα. Γιατί, κύριε υπουργέ μου, τι θα πει αυτή η μάνα στις φιληνάδες της τώρα που της στερείς το όνειρο; Πώς να αιτιολογήσει την «αποτυχία» της. Γιατί περί αυτού πρόκειται. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν αποτυγχάνει το παιδί. Η μάνα αποτυγχάνει κι αυτό δεν πρόκειται να το συγχωρήσει στην κυβέρνηση ακόμη κι αν ήταν από εκείνους που χόρευαν τσάμικα στο Σύνταγμα όταν εκλέχθηκε η πρώτη φορά Αριστερά. 

Και τώρα τη βλέπω και πάλι στο Σύνταγμα τη μάνα κι αυτή τη φορά όχι για να χορέψει η ίδια αλλά για να χορέψει την Κυβέρνηση και μάλιστα στο ταψί. Τύφλα να έχουν οι «Αγανακτισμένοι» και οι αγρότες και οι συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ μαζί. Η μάνα που έζησε γι αυτήν τη μοναδική στιγμή νιώθει ότι τα έχασε όλα. Κι αυτό δεν είναι απλό πράγμα, γιατί εκείνος που νιώθει ότι δεν του έχει απομείνει το παραμικρό περιέρχεται σε απόγνωση, συσσωρεύει θυμό, οργή, μίσος κι όλα αυτά θα τα εκφράσει. Και δε νομίζω ότι αυτό θα αρέσει σε κανέναν και κυρίως στα στελέχη της Κυβέρνησης που της στέρησαν το όνειρο, τον στόχο, τον λόγο ύπαρξης, το νόημα ζωής. 

Κύριε υπουργέ, σκεφτείτε το ξανά. Αναιρέστε την απόφασή σας. Άλλωστε δεν θα είναι η πρώτη φορά που θα το κάνετε. Φτάσαμε σε σημείο να θεωρούμε έκπληξη το να αποφασίζετε κάτι και να μην το αλλάζετε και δυο και τρεις ή και παραπάνω φορές. Κι εδώ πρόκειται για το μέλλον της Κυβέρνησης. Μισή ντροπή δική σας και μισή δική μας. Η ελληνίδα μάνα του υποψήφιου γιατρού δεν πρόκειται να το βάλει κάτω. Θα σας κυνηγήσει όπως κυνηγούσαν οι κυνηγοί κεφαλών στην Άγρια Δύση. Και θα σας κυνηγήσει μέχρι να πατήσετε μαύρο χιόνι, το οποίο ως γνωστόν είναι πολύ σπάνιο πράγμα. Άρα θα σας κυνηγήσει για πολύ, ακούραστα. Η ζωή σας θα γίνει εφιάλτης. 

Δώστε στη μάνα του υποψήφιου γιατρού αυτό που χρειάζεται. Δώστε της τις θέσεις που της ανήκουν. Δώστε της και παραπάνω, γιατί το να δει αυτή η μάνα το ζωντόβολό της να μπαίνει στην Ιατρική δεν είναι μικρό πράγμα. Να μπαίνει. Το να βγαίνει δεν τη νοιάζει ιδιαίτερα. Μάλλον δεν τη νοιάζει καθόλου. Δώστε της τη χαρά να σηκώσει το τηλέφωνο ή να βρεθεί με τις φιληνάδες της και να τους τρίψει στη μούρη την επιτυχία της: «Αχ, βρε κορίτσια, δεν σας τα είπα. Περάσαμε στην Ιατρική».

Για τα Μνημόνια φταίνε οι... Πανελλαδικές

Οι Πανελλαδικές πλησιάζουν στο τέλος τους. Η περίοδος, λοιπόν, προσφερόταν για μια καλή επανάληψη λαϊκιστικών συνθημάτων με αντικείμενο τις εξετάσεις. Φυσιολογική επιλογή και αντίδραση μιας κοινωνίας που απεχθάνεται κάθε μορφή αξιολόγησης και αξιοκρατίας. Ακούσαμε πάλι ότι «οι Πανελλαδικές ευθύνονται για τη μεγαλειώδη άγνοια της νέας γενιάς, για την έλλειψη κριτικής σκέψης, για το διαζύγιό της με την πραγματικότητα και την αυτογνωσία, για την αδυναμία της να χειριστεί την ελληνική γλώσσα, για την πλήρη απαξίωση της εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών, για το άγχος των παιδιών...». Άρα οι Πανελλαδικές, ως υπεύθυνες για όλα τα δεινά του ελληνισμού τα τελευταία διακόσια χρόνια, πρέπει να... καταργηθούν. 

Αν αφήναμε στην άκρη τις ανόητες και βαρετά επαναλαμβανόμενες κραυγές, θα μπορούσαμε να δούμε τα δεδομένα λίγο πιο καθαρά. Είναι γεγονός ότι η πλειονότητα των μαθητών αρχίζει να σκέφτεται τις Πανελλαδικές και κυρίως να ασχολείται ουσιαστικά με τις απαιτήσεις τους στη Γ΄ Λυκείου. Μια μικρή μερίδα παιδιών το κάνει από τη Β΄ Λυκείου. Και, τέλος, εξαιρέσεις μαθητών σκέφτονται σοβαρά τις εξετάσεις από την Α΄ Λυκείου. Ένα το κρατούμενο. 

Τώρα, υπάρχει άνθρωπος που πιστεύει ότι η κριτική σκέψη καλλιεργείται στα δεκαεφτά; Υπάρχει σκεπτόμενο ον στο σύμπαν ολάκερο που θεωρεί ότι η γνώση που καλείται να αποκομίσει ο μαθητής είναι σωρευμένη αποκλειστικά στην τελευταία τάξη του Λυκείου; Μήπως υπάρχει κάποιος να ισχυριστεί ότι η αυτογνωσία αλλά και η επαφή με τις εξελίξεις είναι διαδικασίες διάρκειας ενός έτους και μάλιστα εκείνου της Γ΄ Λυκείου; Αν υφίσταται τέτοιο ον, να το κάνουμε σύμβουλο στρατηγικού σχεδιασμού της Κυβέρνησης... Τα κρατούμενα μόλις έγιναν δύο. 

Εδώ, όμως, γεννιούνται ερωτήματα για το ρόλο του σχολείου κατά το διάστημα που προηγείται της Γ΄, άντε και της Β΄ Λυκείου. Τα παιδιά έχουν ήδη περάσει δύο ή και περισσότερα χρόνια σε παιδικούς σταθμούς και Νηπιαγωγεία, έξι στο Δημοτικό, τρία στο Γυμνάσιο και ένα ή (πολύ συχνά) δύο χρόνια στο Λύκειο. Πάρα πολλά χρόνια! 

Τι συνέβη, λοιπόν, όλα αυτά τα χρόνια; Δε θα έπρεπε στο μεγάλο αυτό διάστημα το παιδάκι να είχε κάνει σημαντικά νοητικά βήματα με τη βοήθεια του σχολείου και της οικογένειάς του; Δε θα έπρεπε να έχει μάθει να σκέφτεται, να αποκωδικοποιεί, να διαβάζει, να μαθαίνει, να μιλάει και να γράφει σωστά και, με απλά λόγια, να κατανοεί το περιβάλλον του; Με βεβαιότητα ΚΑΙ θα έπρεπε ΚΑΙ προλάβαινε να το κάνει. Ναι αλλά η πλειονότητα των παιδιών ελάχιστα από αυτά καταφέρνει. Πολλοί μαθητές φτάνουν στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου αδυνατώντας να σκεφτούν, να αποκωδικοποιήσουν ακόμη και απλά νοήματα, να διαβάσουν, να συγκεντρώνονται, να μαθαίνουν. Θα αποδειχτεί και φέτος, από τα αποτελέσματα των μαθητών απέναντι στα απλοϊκά θέματα των Πανελλαδικών. Τα περισσότερα παιδιά αγνοούν ακόμη και τον εαυτό τους. Αγνοούν τα όρια, τις δυνατότητές τους, τις ανάγκες τους, τις δεξιότητές τους, τις αδυναμίες τους. Τι έγινε στο σχολείο όλα αυτά τα χρόνια; Το συμπέρασμα είναι μπροστά μας. 

Για όλα αυτά μπορεί να φταίνε οι Πανελλαδικές; Δηλαδή, έχετε συναντήσει πολλά παιδάκια στο Νηπιαγωγείο, στο Δημοτικό, στο Γυμνάσιο ή και στα πρώτα χρόνια του Λυκείου να σκέφτονται τις επερχόμενες εξετάσεις; Είναι οι Πανελλαδικές που εμποδίζουν την εξέλιξή τους, την απόκτηση κριτικής σκέψης και γνώσεων από αυτά στα πέντε, έξι, εφτά..., δεκαέξι χρόνια τους; Το παιδάκι που αδυνατεί να τοποθετήσει έστω και τρεις λέξεις σε λογική σειρά το έπαθε, επειδή στα πέντε του έχει ήδη αρχίσει να «αγχώνεται» για τις Πανελλαδικές; Αδυνατώ ακόμη και να διανοηθώ κάτι τέτοιο. Οπότε μάλλον άλλα και άλλοι φταίνε. Σίγουρα όχι οι Πανελλαδικές. 

Αντίθετα, για τους περισσότερους μαθητές, οι Πανελλαδικές είναι μια πρώτη ουσιαστική δοκιμασία. Όμως, φαντάζουν ως δυστοπία απέναντι στην ουτοπική εικόνα που καλλιεργεί το σχολείο με τους μεγάλους βαθμούς, τους οποίους και χαρίζει απλόχερα. Είναι το πρώτο κίνητρο για προσπάθεια, για οργάνωση και τελικά για αυτογνωσία. Εκεί -πολύ αργά κατά τη γνώμη μου- οι περισσότεροι αποκτούν μια πρώτη ιδέα για το ποιοι είναι και μέχρι πού πραγματικά μπορούν να φτάσουν. Πιστεύει κανείς ότι το τέλος της εφηβείας είναι νωρίς για την απόκτηση μιας τέτοιας συνείδησης; Και αυτό μάλιστα, όταν στην Ελλάδα καταγράφεται ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση; 

Για κάποιους μαθητές είναι μια αγχώδης κατάσταση. Κυρίως, όμως, είναι για τους γονείς και τα απωθημένα τους. Αλλά κι αυτό μπορεί να θεωρηθεί παράλογο; Δηλαδή, σε ποια ηλικία πρέπει το παιδί να έρθει σε επαφή με την πραγματικότητα; Μήπως λίγο πριν το θάνατό του; Πότε θα μάθει να διαχειρίζεται δύσκολες καταστάσεις τιθασεύοντας το άγχος του;

Κι εδώ βέβαια, υπάρχουν ενστάσεις. Προσωπικά δεν βιώνω τραγικές καταστάσεις με μαθητές που έχουν κοπιάσει. Άγχος έχουν εκείνοι που ξαφνικά ξυπνούν από το λήθαργό τους, λίγο πριν τις εξετάσεις. Οι συγκεκριμένοι αναγκάζονται να συνειδητοποιήσουν τα κενά και το επίπεδό τους, όταν είναι πια πολύ αργά. Συνειδητοποιούν τότε ότι δεν προσπάθησαν αρκετά, ώστε να πετύχουν αυτό που ονειρεύονται. Αλλά έτσι είναι τα όνειρα. Τα βλέπεις όταν κοιμάσαι, οπότε από το κρεβάτι δε γίνονται και πολλά. Φταίνε, λοιπόν, και γι αυτό οι Πανελλαδικές; Μάλλον όχι. Αυτές τελικά μπορεί να φταίνε αποκλειστικά για τα Μνημόνια. 

Ή τουλάχιστον κάτι τέτοιο θα μας βόλευε όλους...

«Περασμένα μεγαλεία…»

«Δυστυχής! Παρηγορία 

μόνη σου έμεινε να λες 

 περασμένα μεγαλεία 

 και διηγώντας τα να κλαίς». 

Διονύσιος Σολωμός – Ύμνος εις την Ελευθερίαν

Η τραγικότητα της χώρας δε συνίσταται στα μύρια όσα προβλήματα ζούμε. Η τραγικότητα συνίσταται στην άρνησή μας να τα αντικρίσουμε, να τα αποδεχτούμε και να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Είναι μάλλον η άμυνά μας. Κατεβάζουμε ρολά. Αποφεύγουμε κάθε συνειδητή επαφή με τη θλιβερή κατάντια μας. Διαφορετικά θα παθαίναμε συλλογική κατάθλιψη. Και τελικά, θα πεθαίναμε από αυτήν. Στην προσπάθεια αποφυγής της κατάθλιψης, μάλιστα, έχουμε αποδειχτεί ευφάνταστα εφευρετικοί. Επιστρατεύουμε ό,τι διαθέτουμε και δε διαθέτουμε, ως μέσο άμυνας. Κι όλα ωραία και καλά. Η ζωή συνεχίζεται σε στιλ: έξω ντέρτια και καημός, όπα. 

Προσφιλές -διαχρονικά και παρά την ιλιγγιώδη επιστημονική πρόοδο- αντικαταθλιπτικό παραμένει, τι άλλο, η εμμονή και συνεχής επιστροφή στο ένδοξο αλλά πολύ απώτερο παρελθόν μας. Επιβεβαίωση και το πρόσφατο θέμα της Νεοελληνικής Γλώσσας στις Πανελλαδικές. Το θέμα, και πάλι, παρέπεμπε στην αρχαιότητα και ειδικά στα μνημεία της πολιτισμικής κληρονομιάς μας. Βλέπετε; Ακόμη και οι Πανελλαδικές στην υπηρεσία της πανεθνικής προσπάθειας σωτηρίας του λαού μας από τη μαζική κατάθλιψη. 

Τα θέματα απλά διατυπωμένα και μάλιστα από εκείνα που χαρακτηρίζονται super extra sos. Λογικά δεν πρέπει να υπήρξε μαθητής ή μαθήτρια, μάνα ή πατέρας, κουνιάδα ή μπατζανάκης που δεν είχε προσεγγίσει ήδη το θέμα στο σχολείο ή στο φροντιστήριό του. Είναι από τα θέματα εκείνα που κάνουν τους καθηγητές-μέντιουμ να κραυγάζουν όλο χαρά και χάρη: «πιάσαμε τα θέματα, πιάσαμε τα θέματα». Όταν βέβαια, ανακοινώνονται οι βαθμολογίες των μαθητών, επιβεβαιώνεται ότι πράγματι όλοι κάτι έχουν «πιάσει» και πιθανώς όχι τα θέματα. Τότε θα φταίει ο κακός ο φλάρος, ο ανάδρομος Ερμής ή ο τρισάθλιος βαθμολογητής που δεν κατάλαβε τις βαθιές φιλοσοφικές αναζητήσεις στις οποίες συχνά -και λόγω άγνοιας- καταφεύγει ο παμμέγιστος μαθητής. Δράμα δραμάτων αλλά προς στιγμήν… έχει ο Θεός. 

Ωραία περνάμε. Με τα θέματα που δόθηκαν αποφύγαμε τις τραγικότητες αλλά και τις πολλές πολλές αντιδράσεις που ακολουθούν κάθε χρόνο το συγκεκριμένο μάθημα. Όλοι είναι ή, τουλάχιστον, νιώθουν ευχαριστημένοι. Αλλά αυτή η εμμονή στο παρελθόν (τρία θέματα τα τελευταία χρόνια γι αυτό το ρημάδι το παρελθόν;) μήπως χρήζει ψυχιατρικής μελέτης; Εντάξει, το πιάσαμε το υπονοούμενο. Έγινε κομμάτι του DNA μας. Είμαστε και, έστω ενδόμυχα, νιώθουμε ένας λαός ξοφλημένος που ζει το άθλιο παρόν του ενώ αγνοεί αν έχει μέλλον, έστω ζοφερό. Οπότε, ποια η λύση; «Περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις». 

Αντί να προσπαθούμε με κάθε τρόπο και μέσο να ωθήσουμε τα παιδιά σε επαφή με την πραγματικότητα, κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας ή άλλο μέλος του σώματός μας, ώστε να παραμείνουν στο σκοτάδι του παρελθόντος. Δε λέω, ένδοξο μεν, παρελθόν δε. Και μετά, αυτά τα παιδιά εμποτισμένα με γραφικά στερεότυπα θα πιστεύουν ότι η κατάστασή μας οφείλεται στην κακία των ξένων, στους ψεκασμούς ή στο ανεξέλεγκτο μεταναστευτικό ρεύμα. Γιατί πώς αλλιώς να δικαιολογηθεί η εξαθλίωση ενός λαού με τόσο δυσθεώρητα μεγαλειώδες παρελθόν; Το κυριότερο, αυτά τα παιδιά θα αποτελούν τα εύκολα θύματα πολιτικών που θα μπαρουφολογούν ακατάσχετα απευθυνόμενοι σε άτομα βιολογικά ενήλικα αλλά νοητικά νήπια. Τα καημένα τα ζωντόβολα. 

Το σχολείο είναι θεωρητικά επιφορτισμένο με την ευθύνη της επαφής της νέας γενιάς με την πραγματικότητα. Θεωρητικά μόνο. Πρακτικά όμως… Πρακτικά η πραγματικότητα έχει εξοβελιστεί από την εκπαιδευτική διαδικασία. Κάθε προσπάθεια που γίνεται για αλλαγές της διαδικασίας δίνει την αίσθηση ότι αγνοεί τις διεθνείς εξελίξεις αλλά συμβαδίζει με εγχώριες λαϊκιστικές, συντηρητικές πρακτικές ή με ιδεοληπτικές εμμονές των εκάστοτε υπευθύνων. Η ποιότητα της προετοιμασίας της νέας γενιάς δε γεννάει ιδιαίτερη αισιοδοξία. 

Το μάθημα της γλώσσας θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό εργαλείο εξέλιξης. Θα μπορούσε να βοηθήσει τους μαθητές να κατανοούν την ταχύτατη εξέλιξη, να αντιλαμβάνονται τον κόσμο στον οποίο πρέπει να ζήσουν, τις απαιτήσεις στις οποίες θα κληθούν να ανταποκριθούν, να εξοικειώνονται με το παγκόσμιο γίγνεσθαι, να σκέφτονται και να αναλύουν κάθε νέο στοιχείο, να αποφασίζουν σωστά για το μέλλον τους. Όμως κάτι τέτοιο δε θα γίνει με την εμμονή σε θέματα για το παρελθόν. Τέτοια θέματα μπορεί να χαροποιούν εκείνους τους καθηγητές που έχουν ως αυτοσκοπό να τα «πιάνουν» αλλά μέχρι εκεί. Γιατί δεν αφήνουμε τη Νεοελληνική Γλώσσα να είναι ακριβώς αυτό: «Νέα». Τα μαθήματα της Ιστορίας, των Αρχαίων, των Θρησκευτικών δεν αρκούν για την προσέγγιση και κατανόηση του παρελθόντος; Εκτός κι αν κάποιοι έχουν βαλθεί να μας γυρίσουν σ’ αυτό... 

Ο κ. Ζάχος οφείλει δημόσια να ευχαριστήσει 

την καφετζού της γειτονιάς, η οποία 

με την επιστημονική κατάρτισή της και το κληρονομικό χάρισμα ενόρασης 

κατάφερε να πιάσει και πάλι το θέμα

Τζόκερ και στις… Πανελλαδικές

Αυτή την περίοδο, ακούμε και διαβάζουμε τις περισσότερες δακρύβρεχτες ανοησίες για τους εφήβους που δίνουν Πανελλαδικές. ΓΙα εφήβους με κρίσεις πανικού, για άλλους που λιποθυμούν πριν, μετά αλλά και κατά τη διάρκεια των εξετάσεων, για κάποιους που εμφανίζουν ψυχοσωματικά προβλήματα μετατρέποντας το άγχος τους σε πονόκοιλους, πονοκεφάλους, τρέμουλο, διάρροιες, κλάματα, για εκείνους που απομακρύνονται από τους χώρους εξέτασης με ασθενοφόρα, με περιπολικά, με οχήματα της πυροσβεστικής, με σκουπιδιάρικα ή ό,τι άλλο βρεθεί πρόχειρο και διαθέσιμο. 

Καταιγισμός συναισθημάτων, φορτισμένες, γλυκανάλατες αναφορές για τους εφήβους που αγωνίζονται και αγωνιούν για το μέλλον τους, απέναντι σε ένα βάρβαρο σύστημα που απομυζά και το τελευταίο ίχνος ικμάδας της καλύτερης ηλικίας της ζωής τους και που δεν τους αφήνει να χαρούν τον έρωτα, την αγάπη, τη φιλία, τους περιορίζει τη διάθεση για διασκέδαση, για καφέ, δεν τους επιτρέπει να σπαταλούν 25 ώρες το 24ωρο στο fb, που τους κάνει χλωμούς και δεν μπορούν να αναρτήσουν μια selfie της προκοπής, που στέκεται εμπόδιο στο ξενύχτι σε μπουζουκομάγαζα, που τελικά, ορθώνει δυσθεώρητα και δύσβατα τείχη στα όνειρά τους. 

Ψυχραιμία! Όλα αυτά προέρχονται από ανθρώπους που αγνοούν ή δε θέλουν να δουν την πραγματικότητα και συνήθως που δεν ανήκουν στο χώρο. Μπορεί κάποτε να είναι και γονείς που δεν επιθυμούν να αναλάβουν τις ευθύνες για το δημιούργημά τους. Εννοείται ότι για όλα τα αρνητικά φταίει το σύστημα. Οι ίδιοι ποτέ. Για τα θετικά του μπούλη ή της μπούλας εννοείται ότι οι ίδιοι πάσχισαν πολύ. Όσοι είναι μέσα στα πράγματα, ζουν τις πανελλαδικές χρόνια, αγωνίζονται μαζί με τα παιδιά, συμπάσχουν με αυτά και τις οικογένειές τους, προσπαθούν να τα στηρίξουν, μάλλον έχουν μια διαφορετική άποψη για τα πράγματα. 

Ναι, είναι αλήθεια ότι αρκετοί μαθητές περιέρχονται κατά την περίοδο των εξετάσεων σε κατάσταση δραματική. Αλλά ποιοι είναι αυτοί; Ποιοι, για παράδειγμα, σήμερα που διαγωνίζονταν στη Λογοτεχνία ένιωσαν τον κόσμο να χάνεται, το έδαφος να εξαφανίζεται κάτω από τα πόδια τους; Ποια παιδιά μεταφέρθηκαν σε κατάσταση σοκ με ασθενοφόρα, ποια έμπηξαν τα κλάματα, όταν είδαν ότι το υπό εξέταση ποίημα ήταν ο «Κρητικός» του Σολωμού; 

Να σας πω εγώ ποια ήταν και μάλιστα σύμφωνα με τις μαρτυρίες των μαθητών. Ε λοιπόν, ήταν παιδιά που είχαν την αίσθηση ότι οι Πανελλαδικές είναι «τζόκερ». Ήταν εκείνα που πήγαν στις εξετάσεις με SOS θέματα αλλά δε φάνηκαν τυχερά, επειδή άλλα περίμεναν και άλλα ήρθαν τελικά. Αποσπάσματα του συγκεκριμένου ποιήματος είχαν δοθεί και το 2011 αλλά και το 2013, οπότε οι φωστήρες των προβλέψεων δεν μπορούσαν να δεχτούν ότι θα δινόταν ξανά το 2015. Η λογική, βέβαια, λέει ότι μάλλον τις «περιττές» -μαθηματικά- χρονιές θα πέφτει «Κρητικός». Κάποια παιδιά δεν το πίστευαν, οπότε και δεν το διάβασαν, οπότε… «κλάψε με μάνα, κλάψε με» ή «είμαστε να μας κλαίνε οι ρέγγες και τα σαρδελοκούτια». 

Και δε φτάνει που κάποια... (αποφεύγω το χαρακτηρισμό που μου έρχεται αβίαστα στο νου, επειδή δεν είναι πολιτικά ορθός) αποφάσισαν ότι ορισμένα κείμενα ήταν «εκτός». Όχι δε φτάνει. Όταν οι προβλέψεις τους διαψεύστηκαν, όταν οι ελπίδες τους τσαλαπατήθηκαν από τη σκληρή πραγματικότητα των εξετάσεων, αντί να ψάξουν να βρουν τρύπα να χωθούν από ντροπή και εξευτελισμό, έμπηξαν τα κλάματα, ένιωσαν ζαλάδες, έψαχναν να βρουν μια τρυφερή αγκαλιά και λίγο προδέρμ για να νιώσουν στοργή. Μη χειρότερα. Και τώρα κάποιοι θα αρχίσουν και πάλι τις βλαμμένες, άσκοπες μπούρδες «υπέρ εφήβων». 

Χρειάζεται τσαμπουκάς. Αυτά τα παιδιά πρέπει να μάθουν -έστω και τώρα- ότι «τα γούστα πληρώνονται» και κάποτε πολύ ακριβά. Δηλαδή, φίλε μου και «φιληνάδα» μου αποφάσισες να παίξεις «τζόκερ» στις εξετάσεις, για τις οποίες μάλιστα, λες ότι κρίνουν το μέλλον σου και τώρα που δεν κλήρωσε όσα είχες προβλέψει, μπήγεις τα κλάματα και περιμένεις λύπηση; Δηλαδή, ρε παιδιά, αν αυτά γίνονται στις Πανελλαδικές, τι θα έπρεπε να γίνεται στα προποτζίδικα και στα καζίνο καθημερινά; Θύματα θα θρηνούσαμε; Εντάξει, κι εγώ παίζω που και που τζόκερ αλλά δεν μπήγω τα κλάματα, όταν (μέχρι στιγμής πάντα) δεν κληρώνονται οι αριθμοί που έπαιξα… Δεν κάνω έτσι. Διατηρώ μια ψυχραιμία. Δείχνω μια κάποια αξιοπρέπεια. Εγώ διάλεξα τους αριθμούς, εγώ έχω και την απόλυτη ευθύνη της αποτυχίας ή της επιτυχίας. Για την τελευταία -την επιτυχία- τέτοια ευθύνη μέχρι στιγμής δε χρειάστηκε να αναλάβω ποτέ. 

Ενθουσιάστηκα σήμερα με δυο κατηγορίες παιδιών. Σίγουρα με εκείνα που είχαν προετοιμαστεί σε όλα τα κομμάτια της ύλης και τα πήγαν καλά στις εξετάσεις. Και με εκείνα που, ναι μεν, δοκίμασαν την τύχη τους αλλά όταν οι επιλογές τους πήγαν άπατες, είχαν το θάρρος να αναλάβουν τις ευθύνες τους, είχαν τον τσαμπουκά να αυτοσαρκαστούν και τη διάθεση να γελάσουν με τη βλακεία που τα δέρνει. Αυτά τα τελευταία κάτι μπορεί να κέρδισαν σήμερα. Κατάλαβαν ότι τα αποτελέσματα που θα έχουν σε κάθε προσπάθεια που θα χρειαστεί να καταβάλουν στη ζωή τους θα εξαρτώνται κυρίως -κάποτε αποκλειστικά- από την ένταση, την ωριμότητα, τον κόπο και τις επιλογές που θα έχουν προηγηθεί και πολύ λιγότερο από τον παράγοντα τύχη! 

Οπότε, πριν κάποιοι αρχίσουν και πάλι τα δακρύβρεχτα, ας ρωτήσουν εκείνους που έχουν την εμπειρία των πανελλαδικών και μάλλον συνείδηση του τι πράγματι συμβαίνει. 

Ο κ. Ζάχος παρ’ όλα αυτά θα συνεχίσει να πιστεύει στις προβλέψεις, 

όταν όμως αυτές διαθέτουν την κατάλληλη επιστημονική βάση!

Πού θα κινηθούν οι βάσεις;

Στην Ελλάδα της κρίσης, αν κάτι δεν πρόκειται να γνωρίσει ποτέ κρίση είναι οι... εκτιμήσεις. Εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας, για τα αποτελέσματα των εκλογών, για τον καιρό, για τον τουρισμό... Εκτιμήσεις για όλους και για όλα. Πρόκειται, βέβαια, για εκτιμήσεις που γίνονται απλώς για να... διαψευσθούν. Αμέσως μετά οι «εκτιμητές», αντί να ρίξουν μια ξεγυρισμένη αυτοκτονία από την ντροπή, προσπαθούν να συμμαζέψουν τα ασυμμάζευτα, χωρίς ίχνος από το προαναφερθέν συναίσθημα. Για τη διάψευση των περισπούδαστων εκτιμήσεών τους φταίνε πάντα οι άλλοι και όχι η παντελής άγνοια των ιδίων. Φυσικά. Ο ανάδρομος Ερμής, κάποια -από τις πολλές- συνωμοσία, πλέον η τρόικα, το πέταγμα μιας πεταλούδας στην Ιαπωνία, οι ψεκασμοί που δεχόμαστε παντοιοτρόπως και κυρίως ο ανθρώπινος παράγοντας που λειτούργησε αγνοώντας τις εκτιμήσεις των ειδημόνων.

Συμπέρασμα: Μην αναλώνεστε σε μελέτη εκτιμήσεων, παρά μόνο αφού αυτές διαψευστούν παταγωδώς.

Σοφή συμβουλή ιδίως για τους μαθητές που πρόσφατα συμμετείχαν στις Πανελλαδικές εξετάσεις. Γιατί ανάμεσα στις εκτιμήσεις, τη συγκεκριμένη περίοδο, κυριαρχούν εκείνες για την κίνηση των βάσεων εισαγωγής στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Είναι πια θεσμός. Κάτι σαν τις καταλήψεις των σχολείων ή ακόμα καλύτερα σαν τη μέρα της μαρμότας. Πρόκειται για θέμα που τραβάει σαν μαγνήτης. Οπότε κάθε σχετικός(;), κυρίως, όμως, άσχετος πετάει μια εκτίμηση με μόνο στόχο την προσέλκυση της προσοχής ενός πολυπληθούς κοινού.

Άγχος και πανικός. Δε μας φτάνει που κάθε πρωί πρέπει να μελετάμε τις αστρολογικές προβλέψεις, πρέπει να ασχολούμαστε και με τη μελέτη των... «βασιακών» προβλέψεων. Πού χρόνος για όλο αυτό; Τι είμαστε πια οι Έλληνες; Τίποτα τεμπέληδες που δεν έχουν δουλειά να κάνουν είμαστε;

Προσωπικά αδυνατώ να καταλάβω τη χρησιμότητα των συγκεκριμένων εκτιμήσεων. Άντε και μας είπαν οι προφήτες πού θα κινηθούν οι βάσεις. Τι να την κάνει πια ο μαθητής την ενόρασή τους; Μπορεί να πάει και να ζητήσει πίσω το γραπτό που παρέδωσε, ώστε να το βελτιώσει για να ανταποκρίνεται στις εκτιμήσεις; Ωραία θα ήταν αλλά ανέφικτο. Αν, λοιπόν, ένας μαθητής δεν τα πήγε καλά -με βάση τις εκτιμήσεις πάντα- τι μπορεί να κάνει; Να πάρει τα βουνά για να γλιτώσει την κατακραυγή; Να φύγει για τα ξένα μπας και αποφύγει τις μπούφλες των γονιών; Να αυτοκτονήσει ρίχνοντας μούντζα στη ματαιότητα του κόσμου; Ε; Σε τι άραγε ωφελούν όλες αυτές οι εκτιμήσεις; Να γίνονταν νωρίτερα, ίσως πριν τις Πανελλαδικές ή με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, να πω ότι σε κάτι θα χρησίμευαν!!!

Και εκείνοι που τις δημοσιεύουν, άντε και ικανοποιούν το ναρκισσισμό τους. Ναρκισσισμό και σαδισμό μαζί. Εκρηκτικό μείγμα! Αμ εκείνοι που κάθονται και τις μελετούν; Τι να πει κανείς μ’ αυτούς; Τι φοβερός μαζοχισμός! Δηλαδή τι επιδιώκουν; Ανοίγουν τα μάτια το πρωί και σκέφτονται «πώς θα κάνω τα νεύρα μου τσιάταλο;». Άλλο σκοπό δεν έχουν από το να φτάνουν την πίεσή τους στα ύψη; Μπορεί ο θάνατος από εγκεφαλικό να αποτελεί όνειρο κάποιου ανθρώπου και δη μαθητή; Μη χειρότερα.

Να σοβαρευτώ. Εννοώ να σοβαρευτώ περαιτέρω. Εννοώ με τα κριτήρια του... «μέσου» ανθρώπου, δηλαδή εκείνου που δε διαθέτει ίχνος χιούμορ. Οι βάσεις καθορίζονται από πολλούς παράγοντες. Κάποιοι είναι μετρήσιμοι και δεδομένοι. Σε λίγες μέρες, για παράδειγμα, θα γνωρίζουμε τι έγραψε ο κάθε μαθητής σε κάθε μάθημα και θα το γνωρίζουμε με ακρίβεια. Ωραία. Αυτό, λοιπόν, είναι μέγεθος μετρήσιμο. Μπορούμε, επίσης, να εικάσουμε τις επιθυμίες αρκετών μαθητών -σίγουρα όχι όλων. Δεν επιθυμούν όλοι να γίνουν γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, ιχθυοκαλλιεργητές ή κοινωνικοί εργάτες. Μπορεί να το επιθυμούν οι γονείς τους αλλά όχι οι ίδιοι. Ή και το αντίθετο. Και πλέον νέες παράμετροι κάνουν την εμφάνισή τους δυναμικά ανατρέποντας τους κανόνες του παιχνιδιού. Η οικονομική κρίση, για (δεύτερο) παράδειγμα, διαμόρφωσε νέα δεδομένα. Υπάρχουν μαθητές που κινήθηκαν σε άριστο επίπεδο επιδόσεων. Αυτοί θα μπορούσαν να διεκδικήσουν μια από τις πιο φιρμάτες σχολές αλλά αδυνατούν να το κάνουν. Σκέφτονται πιο πρακτικά. Όλο και λιγότεροι μπορούν να αντεπεξέλθουν στα έξοδα διαμονής και διαβίωσης μιας μεγαλούπολης. Αρκετοί θα προτιμήσουν μια σχολή της πόλης τους ή κοντά σ’ αυτή, ώστε να αποφύγουν τα έξοδα του ενοικίου, του ψυχολόγου που θα βοηθούσε στην προσαρμογή στο νέο περιβάλλον, της γυναίκας που θα καθάριζε το σπίτι...

Όλα αυτά, όμως, θα επηρεάσουν τις βάσεις και καθιστούν οποιαδήποτε εκτίμηση αβάσιμη. Θα γνωρίζουμε με ακρίβεια «πού θα κινηθούν οι βάσεις», μόνο όταν και ο τελευταίος μαθητής καταθέσει το μηχανογραφικό του. Μέχρι τότε, δυστυχώς, θα συνεχίσει να μας καταδιώκει ο λαϊκισμός των ψευδοπροφητών. Θα δεχόμαστε έναν βομβαρδισμό εκτιμήσεων που, σε μεγάλο βαθμό, απλώς θα διαψευστούν. Οι φετινές βάσεις, όπως κάθε χρονιά, θα εξαρτηθούν από μια πορεία δράσεων που ξεκίνησε από τις εξετάσεις και πρόκειται να ολοκληρωθεί με την επεξεργασία των μηχανογραφικών που θα κατατεθούν οσονούπω.

Μέχρι τότε απλώς ας σεβαστούμε τους μαθητές και τις οικογένειές τους, χωρίς διάθεση εκμετάλλευσής τους. Ας τους δώσουμε χρόνο και χώρο να ανασάνουν, να σκεφτούν, να κάνουν την αυτοκριτική τους, να χαλαρώσουν, να επαναπροσδιορίσουν, να ονειρευτούν και κυρίως να σχεδιάσουν το μέλλον τους. Κι αυτό -το μέλλον- θα είναι λαμπρό για όσους είναι αποφασισμένοι να αγωνιστούν. Όχι αναγκαστικά για όσους θα αριστεύσουν στις Πανελλαδικές.

Ο κ. Ζάχος εύχεται σε όλους τους μαθητές να βρουν το δρόμο που τους ταιριάζει.

«Θα καταργήσουμε και τον έρωτα...»

Όπως και να έχει, η αυτοκτονία είναι πράξη τραγική. Για εκείνον που την επιλέγει αλλά και για τους οικείους του. Για όποιον λόγο κι αν συμβαίνει. Όταν μάλιστα σε αυτή καταφεύγει ένα άτομο νεαρής ηλικίας, ένας έφηβος, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα. Στην περίπτωση αυτή ταιριάζει μόνο η σιωπή… 

Αυτό τουλάχιστον συμβαίνει σε κοινωνίες που διαθέτουν ένα επίπεδο κουλτούρας, μια ποιότητα σκέψης και συναισθήματος. Στην Ελλάδα κάτι τέτοιο απλώς δε συμβαίνει. Στην Ελλάδα της ολοκληρωτικής κρίσης ακόμα και η αυτοκτονία ενός παιδιού αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης στο βωμό του απόλυτου λαϊκισμού και της μετριότητας. Στην Ελλάδα της υποκουλτούρας και της βαρβαρότητας υπάρχει κόμμα ικανό να συλήσει το πτώμα ενός παιδιού, αναζητώντας κάποιες ψήφους στον υπέρ πάντων αγώνα για κατάληψη της εξουσίας. 

Πώς αλλιώς μπορεί να χαρακτηρίσει κανείς την ανακοίνωση -λίγο μετά την αυτοκτονία ενός παιδιού- του στιλ: «Εμείς θα καταργήσουμε τις Πανελλαδικές, όταν έλθουμε εν τη βασιλεία μας»! Οι λεξικογράφοι μάλλον έχουν αρκετή δουλειά. Ο ορισμός του «λαϊκισμού» έχει ήδη αλλάξει. Ίσως αυτό είναι και το μόνο που μπορεί να αλλάξει πραγματικά σ’ αυτή τη χώρα. 

Περίπου τριάντα χρόνια πριν κάποιο άλλο κόμμα αναρριχήθηκε στην εξουσία με συνθήματα που καταργούσαν τα πάντα. Καταργούσαν τις «Πανελλήνιες», φυσικά, την ΕΟΚ αλλά και το ΝΑΤΟ, γιατί «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ, το ίδιο συνδικάτο», όπως όλοι έχουμε εμπεδώσει. Βέβαια, εκτός από τις «Πανελλήνιες» που μετονομάστηκαν σε «Πανελλαδικές», οι υπόλοιπες αλλαγές παραπέμφθηκαν στις καλένδες, αφού ούτε της ΕΟΚ ούτε του ΝΑΤΟ τα αφτιά ίδρωσαν. 

Τριάντα χρόνια μετά ένα κόμμα ανασύρει συνθήματα από το «χρονοντούλαπο της ιστορίας». Tragic! Και ακόμα πιο tragic ότι συνεχίζουν να υπάρχουν εκείνοι που «φτιάχνονται» με αυτά. Και οι του κόμματος τη δουλίτσα τους κάνουν, που δεν είναι άλλη από την κατάληψη της εξουσίας. Οι υπόλοιποι, όμως, πώς ανέχονται την απόλυτη ανοησία, την υποβάθμιση της πολιτικής σε αγώνα κανιβάλων, την έλλειψη πρωτοτυπίας και σεβασμού ακόμα και της πιο τραγικής ανθρώπινης πράξης; Αδιανόητο. 

Αδιανόητο βέβαια και το άλλο. Αφού φτάσαμε στο συγκεκριμένο σημείο και αφού οι πολίτες αυτής της χώρας δείχνουν να έχουν χάσει κάθε ανθρώπινο ανακλαστικό, γιατί να μη δώσουμε στο λαϊκισμό νέες διαστάσεις; Είναι πολύ απλό. Γιατί βρε παιδιά να σταματήσετε στην κατάργηση των Πανελλαδικών; Γιατί, βρε κουτά, δεν κάθεστε να μελετήσετε συνολικά τις αιτίες που οδηγούν συνανθρώπους μας σε αυτοκτονία; Βάλτε τα κάτω και θα δείτε ότι τα ποσοστά αυτοκτονιών που οφείλονται σε διαφορετικούς παράγοντες είναι ασύγκριτα μεγαλύτερα από εκείνα που οφείλονται στις Πανελλαδικές. 

Και δε χρειάζεται να διαθέτει κάποιος διδακτορικό στη Στατιστική για να καταλάβει. Ξέρετε πόσες αυτοκτονίες προκάλεσε η οικονομική κρίση τα τελευταία χρόνια; «Πολλές», είναι η σωστή απάντηση. Γιατί, λοιπόν, δεν καταργείτε και την κρίση; Κι επειδή η κατάργηση της κρίσης προϋποθέτει μέτρα που δε συνάδουν με το λαϊκισμό στα νερά του οποίου κολυμπάτε όλο χάρη, μπορείτε απλώς να την καταργήσετε από το ελληνικό λεξιλόγιο, όταν κατακτήσετε την εξουσία. Μπορείτε την κρίση να τη λέτε... «ευζωία», για παράδειγμα. Άλλωστε ο Όργουελ τα έχει γράψει όλα αυτά εδώ και χρόνια. Μην τα ξαναλέω τώρα εγώ και γίνομαι κουραστικός. 

Εκεί, όμως, που έχει πολύ ψωμί είναι ο έρωτας. Μάλιστα, ο έρωτας, αυτό το αγνό, δυνατό και πανανθρώπινο συναίσθημα. Ξέρετε πόσες και πόσοι έχουν οδηγηθεί σε αυτοχειρία λόγω έρωτα; Γνωρίζετε πόσα εγκλήματα έχουν διαπραχθεί στο όνομα του έρωτα; Έχετε υπόψη σας τι πόνο έχει προκαλέσει σε μικρούς, μεσήλικες και γέρους; Χαμός μεγάλος. Και δε μιλάμε για θέμα εθνικό. Ολόκληρη η Οικουμένη θα σας ευγνωμονεί. Εκεί, λοιπόν, πρέπει να στρέψετε την προσοχή σας. Τι κάθεστε κι ασχολείστε με τα μικρά; Γιατί σπαταλάτε φαιά ουσία σε κάτι που δεν τους αγγίζει όλους; Το σύνθημα είναι ήδη έτοιμο: «Θα καταργήσουμε και τον έρωτα που τόσο ταλάνισε επί αιώνες την ανθρωπότητα». Το «ταλάνισε» καλύτερα μην το βάλετε, γιατί εκείνοι στους οποίους αναφέρεστε σιγά και μην το καταλάβουν. Αυτό, μάλιστα. Μεγάλη επιτυχία. Εκεί να δείτε ψήφους. Δε θα προλαβαίνετε να μετράτε. Θα έρχονται από παντού, ακόμα κι από το εξωτερικό, μάλλον μαζί με τις επενδύσεις που περιμένουμε. Η εξουσία στο τσεπάκι σας με τη μια. 

Βέβαια, εδώ τίθεται ένα λογικό ερώτημα: «και πώς καταργείται ο έρωτας»; Δύσκολο εγχείρημα! Πιθανώς ακατόρθωτο. Όμως, δε χρειάζεται και να το υλοποιήσετε. Εσείς απλώς θα το υποσχεθείτε. Μην ασχολείστε με τα άλλα, τα λογικά. Δεν πρόκειται να σας ζητηθεί από κανέναν η συνταγή. Άλλωστε η ιστορία έχει δείξει δυο πράγματα: το ένα είναι ότι οι πολιτικοί μας απλώς επιθυμούν την κατάληψη της εξουσίας και όχι την υλοποίηση μέτρων που θα οδηγήσουν σε ανάπτυξη. Το άλλο είναι ότι ο περιούσιος λαός μας είναι περιούσιος στα χαρτιά και μόνο. Αρέσκεται στα συνθήματα που του υπόσχονται τον ουρανό με τα άστρα. Αυτά διαμορφώνουν την άποψή του, αυτά τον καθοδηγούν και με αυτά συνεννοείται. Τις λύσεις απεχθάνεται. Ιδίως αν απαιτούν προσπάθεια! 

Ο κ. Ζάχος προτείνει στους πολιτικούς να αφήσουν έξω από τη 

βλακώδη αντιπαράθεσή τους τούς νέους, γιατί αυτοί είναι οι μόνοι ικανοί να δώσουν λύσεις.