Σκουλήκι και Αυτομόρφωση

Αρκετοί μαθητές, όταν τα βρίσκουν «σκούρα» στις εξετάσεις τους, αξιοποιούν τη μέθοδο «σκουλήκι» νομίζοντας ότι έτσι ξελασπώνουν. Η μέθοδος «σκουλήκι», για τους αδαείς, έγκειται στην εκμάθηση ενός ελάχιστου τμήματος ύλης, το οποίο και αναπτύσσει ο μαθητής ανεξάρτητα από το ερώτημα πιστεύοντας ότι με τον τρόπο αυτό ρίχνει στάχτη στα μάτια του βαθμολογητή. Η μέθοδος έχει τις ρίζες της σε ανέκδοτο με πρωταγωνιστή το θρυλικό Τοτό, ο οποίος δε φημιζόταν για τις μαθητικές ικανότητές του. Ο Τοτός, λοιπόν, εξεταζόταν στη Ζωολογία αλλά το μόνο κομμάτι που είχε αποστηθίσει ήταν το κεφάλαιο για το σκουλήκι. Έλα που η δασκάλα αγνόησε το σκουλήκι και απαίτησε από τους μαθητές της να γράψουν τι γνώριζαν για τον ελέφαντα. Ο ευφυέστατος Τοτός χωρίς χρονοτριβή ξεκίνησε να γράφει όλος χαρά προς έκπληξη της δασκάλας και των συμμαθητών του. Το γραπτό του Τοτού ξεκινούσε ως εξής: «Ο ελέφαντας είναι ένα μεγάλο ζώο με μια προβοσκίδα που μοιάζει με τεράστιο σκουλήκι, το οποίο σκουλήκι…» και συνέχιζε καταγράφοντας όσα γνώριζε για το … σκουλήκι!
Όσο περνούν τα χρόνια, στις σχολικές αίθουσες, αντί να μειώνονται, κάνουν την εμφάνισή τους όλο και περισσότεροι Τοτοί, παρότι αυτό φαντάζει παράλογο. Οι έξω από το χορό (ο χορός λέγεται εκπαίδευση) θα το θεωρούν αδιανόητο, αλλά έτσι είναι. Ενώ παρέχονται αμέτρητες ευκαιρίες για απόκτηση ωριμότητας και γνώσης, είναι δυνατόν να αυξάνονται θεαματικά και να πληθύνονται οι Τοτοί; Κι όμως, συμβαίνει προσθέτοντας ένα ακόμα τεκμήριο για το επίπεδο καλλιέργειας τμήματος της νέας γενιάς.
Μπορεί να κυκλοφορούν αμέτρητα βιβλία για κάθε ηλικία, αλλά πόσοι γονείς έχουν μπει σε βιβλιοπωλεία με τα παιδιά τους για να αγοράσουν κάποια από αυτά; Σίγουρα υπάρχουν -ανάμεσα στις φυλλάδες- και σοβαρές εφημερίδες όπου ο καθένας μπορεί να εντοπίσει τις θέσεις ανθρώπων της τέχνης, της επιστήμης, της θρησκείας, της εκπαίδευσης… αλλά σε πόσα σπίτια μπαίνουν αυτές οι εφημερίδες ή πόσοι τις διαβάζουν δωρεάν στο internet; Ωραία και καλά το σύνολο της γνώσης διαχέεται ταχύτατα μέσω του Διαδικτύου, αλλά τι ποσοστό παιδιών αξιοποιεί τη συγκεκριμένη τεχνολογία για κάτι πέρα από βλακώδεις συζητήσεις(;) με συνομηλίκους τους ή για παιχνίδια που καθιστούν τη σκέψη άγνωστη λέξη;
Έχει γεμίσει ο κόσμος Τοτούς που αδυνατούν να συνδυάσουν ακόμα και απλοϊκά μεταξύ τους πράγματα. Γι αυτό φταίνε και αρκετοί καθηγητές που αντί να διδάσκουν, προσπαθούν να «πιάσουν» τα θέματα!!! Οι συγκεκριμένοι καθηγητές ασχολούνται επίσης με εξήγηση ονείρων, ανάγνωση φλιτζανιού, αριθμομαντεία. Οι συγκεκριμένοι καθηγητές μάλλον διαθέτουν ενόραση, σίγουρα πάντως διαθέτουν απέραντη βλακεία και ανεπάρκεια.
Τα πρόσφατα θέματα των Πανελλαδικών στο μάθημα της Έκθεσης (αντίστοιχα παραδείγματα υπάρχουν και στα άλλα μαθήματα) πιστοποιούν και αναδεικνύουν τη γεωμετρική αύξηση των Τοτών. Στο συγκεκριμένο μάθημα φέτος είδαμε επιτέλους σύγχρονες αναφορές. Το κείμενο που δόθηκε ήταν γραμμένο σε κατανοητή, απολύτως ελληνική γλώσσα ξεφεύγοντας από το ύφος κειμένων προηγούμενων ετών που ήταν βγαλμένα από τα Ομηρικά Έπη. Τόσο το κείμενο όσο και το θέμα της Έκθεσης αναφέρονταν στην έννοια της αυτομόρφωσης ως εφόδιο του σύγχρονου ανθρώπου.
Το θέμα της Έκθεσης ζητούσε από τους υποψηφίους να αναλύσουν τη σημασία της αυτομόρφωσης αλλά και τρόπους με τους οποίους αυτή μπορεί να πραγματωθεί στη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου. Μπορεί στους άσχετους τα ζητούμενα να φαντάζουν δύσκολα για παιδιά που τελειώνουν το Λύκειο, αλλά καθόλου έτσι δεν έχουν τα πράγματα. Αντιθέτως τα πράγματα ήταν απλοϊκά, αφού το κείμενο πρόσφερε απλόχερα βοήθεια στους υποψηφίους παρέχοντάς τους πλήθος πληροφοριών για το περιεχόμενο της αυτομόρφωσης, την αναγκαιότητά της αλλά και τους τρόπους επίτευξής της. Το μόνο που θα έπρεπε να κάνουν οι υποψήφιοι ήταν να αντλήσουν στοιχεία από το κείμενο, να τα αναπτύξουν και να τα περάσουν όμορφα και ωραία στο γραπτό τους. Οι περισσότεροι δεν κατάφεραν να κάνουν αυτό το απλοϊκό πράγμα. Δεν κατάφεραν να συνδυάσουν τις αναφορές του κειμένου με τις απαιτήσεις του θέματος!!!
Πιο συγκεκριμένα; Αρκετοί έγραψαν ότι η αυτομόρφωση μπορεί να επιτευχθεί μέσω της οικογένειας και της εκπαίδευσης, ενώ το κείμενο διευκρίνιζε ότι αυτή (η αυτομόρφωση) είναι αναγκαία επειδή «… οι γνώσεις και οι δεξιότητες που τα άτομα κατέκτησαν στα πρώτα στάδια της ζωής τους (άρα όσο βρίσκονται στους κόλπους της οικογένειας και της εκπαίδευσης) καθίστανται ανεπαρκείς …». Υπήρξαν, δηλαδή, υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να κατανοήσουν ότι οικογένεια και εκπαίδευση δεν … «παίζουν» στην παροχή αυτομόρφωσης!!!
Αν αυτό δε λέει και πολλά στους άσχετους με το μάθημα της Έκθεσης, μάλλον το επόμενο θα πει. Αρκετοί υποψήφιοι αγνόησαν το ρόλο του Διαδικτύου στην «πραγμάτωση» της αυτομόρφωσης, ενώ το κείμενο έκανε ξεκάθαρη αναφορά σ’ αυτό τονίζοντας «… ακόμη και όταν οι νέες τεχνολογίες τού επιτρέπουν να μαθαίνει και να εργάζεται σε φυσική απόσταση από τους άλλους». Παιδιά που σπαταλούν ατελείωτες ώρες καθημερινά στο Διαδίκτυο δεν μπόρεσαν να αποκωδικοποιήσουν και τελικά να αξιοποιήσουν την αναφορά του κειμένου σε «σύγχρονες τεχνολογίες», επειδή δεν κατάλαβαν ότι εκεί εντάσσεται και το internet. Δηλαδή, αν στις σύγχρονες τεχνολογίες δεν εντάξω το Διαδίκτυο, τι θα εντάξω; Το μαγκάλι ή τον κασμά θα εντάξω;
Τώρα βέβαια, οι συγκεκριμένοι Τοτοί αλλά και οι γονείς και οι καθηγητές που τους οδήγησαν σ’ αυτή τη νοητική κατάντια θα έχουν την απαίτηση να ενταχθούν στα ΑΕΙ της χώρας συνεχίζοντας τη λαμπρή πορεία τους στον κόσμο της γνώσης. Και δεν είναι μόνο ότι αυτοί οι Τοτοί θα μπουν τελικά σε ΑΕΙ, αλλά αποτελούν και το μέλλον της χώρας. Οι ρέγγες και τα σαρδελοκούτια μάλλον θα έχουν πολλή δουλειά να κάνουν!
Έχω την αίσθηση ότι και φέτος αρκετοί υποψήφιοι, ιδίως όσοι προσήλθαν στις Πανελλαδικές προετοιμασμένοι για τα SOS θέματα (από τους καθηγητές μέντιουμ), θα αξιοποίησαν τη μέθοδο «σκουλήκι». Άλλωστε το θέμα της Έκθεσης προσφερόταν. Φαντάζομαι γραπτά να ξεκινούν: «Η αυτομόρφωση είναι καλό και χρήσιμο πράγμα για τον άνθρωπο, όχι όμως και για το σκουλήκι, το οποίο σκουλήκι…»!!!

"Πέτα τη μαμά από το τρένο"!

Μπορεί «μάνα να είναι μόνο μία και στον κόσμο άλλη καμία!» όπως όλοι γνωρίζουμε. Μπορεί «Μάνα να κράζει το παιδάκι, Μάνα ο νιος και Μάνα ο γέρος, Μάνα να ακούς σε κάθε μέρος, α! τι όνομα γλυκό», αλλά ισχύουν με μια εξαίρεση, αφού τίποτα από αυτά δεν ισχύει για τη μάνα του υποψηφίου για την Τριτοβάθμια εκπαίδευση στη χώρα μας!
Στην περίπτωση αυτή η μάνα, από το γλυκό, γεμάτο στοργή και προδέρμ, πλάσμα που ξέρουμε, γίνεται απλώς ανυπόφορη! Μετατρέπεται σε Σκύλλα και σε Χάρυβδη μαζί (δύο σε ένα), σε μέγαιρα, σε οδοστρωτήρα εφηβικών χαρακτήρων, σε ανθρωπόμορφο τέρας, σε γραφική καρικατούρα τυράννου. Η εμπειρία των παιδακίων τέτοιων μανάδων, κάθε χρονιά τέτοια περίοδο είναι, με απλά λόγια, το λιγότερο δραματική!
Μετά από μακροχρόνια παρατήρηση έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι στον όλο παραλογισμό κυριαρχούν δύο είδη μανάδων. Από τη μια, η μάνα που λόγω εξετάσεων χάνει το «εγώ» της, το ταυτίζει με το «εγώ» του παιδιού - υποψηφίου και γίνεται ένα με αυτό. Πρόκειται για το γνωστό «μανοπαίδι», συνδυασμό ζηλευτό και για τον πιο προχωρημένο Γενετιστή. Από τη δύο, η μάνα που υπερεκτιμώντας το δικό της «εγώ» υποτιμά διαρκώς το «εγώ» του παιδιού. Με την τρίτη κατηγορία μανάδων, τις φυσιολογικές, εκείνες δηλαδή που συμπαραστέκονται στο παιδί, του διασφαλίζουν την ηρεμία αλλά και τη δομή που χρειάζεται όχι μόνο πριν τις εξετάσεις, δεν αξίζει τον κόπο να ασχοληθώ, γιατί αυτές είναι … μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού.
Με τις πρώτες, εκείνες που μετατρέπονται σε «μανοπαίδι», συμβαίνει το εξής: Αυτές -όλο και περισσότερες- ταυτίζονται με το παιδί. Αγαπημένο τους πρόσωπο στον καθημερινό λόγο γίνεται αίφνης το α΄ πληθυντικό. Η μία ρωτάει: «Και τι πρέπει να προσέξουμε τώρα στην επανάληψη»; Κι εγώ αναρωτιέμαι: «Βρε μπας και δίνει κι αυτή (η μάνα) Πανελλαδικές τώρα πίσω πίσω μαζί με το παιδί»; Η άλλη δηλώνει: «Αρχίσαμε να παίρνουμε βιταμίνες και μουρουνέλαιο για να αντέξουμε το ξενύχτι»! Κι εγώ σκέφτομαι: «Τι λες μωρή; Έχεις δοκιμάσει ποτέ μουρουνέλαιο, να δεις τη γλύκα; Τι το δίνεις στο παιδί»; Να το πεθάνεις θέλεις; Γιατί θεωρώ ότι το μουρουνέλαιο, όχι μόνο δε βοηθάει, αλλά μπορεί να γίνει και αιτία εγκατάλειψης της προσπάθειας, αφού το παιδί σκέφτεται: «άμα για να περάσω στο πανεπιστήμιο, πρέπει κάθε πρωί να πίνω αυτή την αηδία, μη σώσω και περάσω καμιά φορά»!
Οι μανάδες «μανοπαίδι», αν το παιδί δεήσει και περάσει σε μια σχολή, όλο περηφάνια θα δηλώνουν: «Περάσαμε στη σχολή τάδε» και θα το εννοούν. Γιατί σιγά και μην το αφήσουν στην ησυχία του το παιδάκι μετά. Θα συνεχίσουν να του επιβάλλουν τα «θέλω» τους. Θα του βρουν και μια νυφούλα ή ένα γαμπρούλη, ανάλογα με τα γούστα, θα του διαλέξουν καναπέ για το σαλόνι, θα αποφασίσουν πότε θα αποκτήσει δικά του παιδιά, πώς θα τα μεγαλώσει και δεν ξέρω τι άλλο. Τα παιδάκια τέτοιων μανάδων είναι για λύπηση. Ακόμα κι αν περάσουν (μαζί με τη μάνα τους εννοείται), σε μια σχολή, δε θα αυτονομηθούν στον αιώνα τον άπαντα. Πάντα θα είναι «μανοπαίδια», για να μη χρησιμοποιήσω καμιά άλλη κουβέντα που θα είναι παλιοκουβέντα και ξεκινάει από «μπου…» και τελειώνει σε «…έσες» και έχει ένα «χ» ανάμεσα! Δε θα μπορούν να είναι μόνα τους. Κι αν αναγκαστούν να είναι, απλώς θα τα κάνουν θάλασσα, γιατί δεν ξέρουν μπάνιο χωρίς τα μπρατσάκια - μάνα, δεν έχουν ασκηθεί στη λήψη αποφάσεων.
Κι ενώ αυτές οι μανάδες πνίγουν την προσωπικότητα του παιδιού, όπως μας έπνιξε το νέφος του ισλανδικού ηφαιστείου, οι άλλες το πνίγουν με πιο παραδοσιακούς και αυταρχικούς τρόπους. Οι πρώτες έχουν και τη βλακώδη δικαιολογία: «από αγάπη το κάνω». Οι δεύτερες δεν ξέρω τι έχουν. Γιατί το να φέρονται στο παιδί σαν να είναι ο Κούντα Κίντε (καλός και ονομαστός δούλος) δε δείχνει παρά συμπλέγματα, σωρευμένη κακία και ανασφάλεια. Σαν να θέλουν να εκδικηθούν το παιδί για τους πόνους της γέννας που τους προκάλεσε, όταν το έφερναν στον κόσμο, για τις ραγάδες και τα περιττά κιλά που τις συνοδεύουν από τότε!
Μπαίνει το παιδάκι ανυποψίαστο στο σπίτι και ανακοινώνει μέσα στην τρελή χαρά και τη δικαιολογημένη περηφάνια: «Μαμά πήρα ενενήντα εφτά (97) στα εκατό (100) στη Φυσική Κατεύθυνσης»!!! Και η μαμά, αντί να χαρεί για το βλαστάρι της, με ύφος απόγνωσης παρατηρεί: «Γιατί βρε παιδάκι μου; Πού τα έχασες τα τρία (3) μόρια»; Το παιδί με ύφος «τα έχω δει όλα με τη γραφική που έμπλεξα» θα ακούσει τον εξάψαλμο: «Όταν τα λέω εγώ ότι είσαι απρόσεκτος και τεμπέλης, γίνομαι κακιά! Μάλλιασε η γλώσσα μου να λέω διάβασε και διάβασε, αλλά ποιος να ακούσει»; Αν το παιδάκι δεν έχει λιποθυμήσει ακόμα, συνεχίζει: «Και ο διπλανός σου, ο γιος αυτής της ανεπρόκοπης της γειτόνισσας, που είναι πιο όμορφος και έξυπνος από σένα πόσο έγραψε; Ε, πόσο; Άμα νομίζεις ότι έτσι περνούν στις Πανελλαδικές, είσαι πολύ γελασμένος»! Αυτά και άλλα υποτιμητικά συνθέτουν τη συμπεριφορά των μανάδων «εγώ είμαι η καλύτερη και η εξυπνότερη σε ολόκληρη την Πλάση, απλώς δε μου δόθηκαν οι ευκαιρίες για να τα καταφέρω».
Τέτοιες μανάδες έχουν την αίσθηση ότι δεν μπορεί να είναι δικό τους παιδί το συγκεκριμένο. Πιστεύουν ότι κάποιο λάθος έγινε στο μαιευτήριο και φεύγοντας τις έδωσαν το λάθος, βλαμμένο παιδί που στην πραγματικότητα ανήκει σε άλλη. Κι αυτά τα παιδάκια είναι για λύπηση. Χωρίς την παραμικρή αυτοπεποίθηση εκείνο που καταφέρνουν είναι μια ξεγυρισμένη αποτυχία. Κουρασμένα από την πίεση της μαμάς - terminator αναζητούν τρόπους φυγής και καταπτοημένα φτάνουν στις εξετάσεις απλώς για να … επιβεβαιώσουν, συνήθως, τη μάνα δράκαινα.
Τραγικές εικόνες όλο και πιο συχνές! Κι επειδή από τέτοιες μανάδες δεν περιμένω το παραμικρό, η ελπίδα μου είναι τα παιδιά. Αυτά πρέπει να καταλάβουν ότι πρόκειται για τη δική τους ζωή και η ζωή είναι σαν ένα ταξίδι με τρένο. Έχει σταθμό αναχώρησης (γέννηση) και τελικό προορισμό (τα ραπανάκια ανάποδα). Το πόσο όμορφο θα είναι το ταξίδι εξαρτάται , σε μεγάλο βαθμό, και από τους συνεπιβάτες και οι μαμάδες που περιγράφηκαν ήδη καθόλου δεν το ομορφαίνουν. Οπότε σε κάθε παιδί τέτοιας μαμάς συμβουλεύω ένα και μόνο πράγμα: «Πέτα τη μαμά από το τρένο»!!!